1118 
oriëntatie in hel veld kunnen worden toegeschreven; men kon een 
zwakke component van het bij den stand II behoorende effekt te 
zien krijgen. Bij het antimoon loopen de uitkomsten bij de standen 
I en II zoo weinig uiteen, dat deze opvatting uitgesloten schijnt. 
Zeer waarschijnlijk derhalve vertoonen metaalkristallen bij een be- 
paalde richting van den stroom, die loodrecht op de hoofdas staat, 
en ook loodrecht op het veld wordt gehouden, twee van elkaar 
onafhankelijke magnetische weerstandsveranderingen, wanneer in één 
geval de hoofdas met de veldrichting samenvalt, en in een ander 
loodrecht daarop staat. Andere gevallen, met tusschengelegen standen 
kunnen tot deze twee worden teruggebracht. Bovenstaande opmer- 
king, dat n.rnl. juist bismuth en grafiet, die kristallen welke de 
grootste weerstandsverandering in ’t veld ondergaan, de grootste diver- 
gentie der weerstandskrommen vertoonen in de twee loodrechte 
standen met de as j_ en // aan de veldrichting, sluit zich aan bij 
eene opmerking van C. W. Heaps 1 ). Heaps die met konglomeraten 
werkte, merkt n.ml. op dat de metalen die de grootste weerstands- 
verandering toonen, evenzeer de meest divergeerende weerstands- 
krommen opleveren wanneer zij achtereenvolgens in een transversaal 
en longitudinaal veld gemeten worden. Ik hoop later op deze quaestie 
terug te komen. In Fig. 2 is de oriëntatiekromme uitgezet, De vol- 
getrokken kromme werd uitgezet met behulp der formule: 
R' ls — R ls , i 
— = [0,519—0,510 sin 1,125 (81— |.<? sin (p\)\ I 
• • ( 2 ) 
+ [0,167— 0,1696 sin 2,665 (30— jJ? cos r/>|)] | 
waarin r/> voorstelt den hoek dien de veldrichting met de kristallo- 
gratische hoofdas maakt. 
Ik heb ter voorstelling der weerstandsverandering in het veld in 
de twee hoofdrichtingen, n.rnl. met de kristallografische as loodrecht 
op en evenwijdig aan het veld verschillende types van formules getoetst 
en ben door beschouwingen die hier achterwege kunnen blijven 
geleid tot een type R'/R — a — b sin c ( cl — |J?|) (3). Dit is wegens het 
verband der constanten bij het veld J£> = 0 eene formule met drie 
constanten. Bovenstaande form. (2) is hieruit afgeleid door het veld 
in zijn komponenten onder de sinusfunktie te ontbinden. Neemt men 
in aanmerking dat R' — R klein is ten opzichte van R en dat 
de oriëntatie zonder bijzondere zorg geschiedde, dan mag de over- 
eenstemming der waargenomen punten O ten opzichte der berekende 
kromme vrij goed genoemd worden. Ten slotte kunnen we wat de 
formules (2) en (3) en verdere analoge formules betreft, nog opmerken 
b C. W. Heaps, Pfiil. Mag, VI 24 p. 815. 1912. 
