1128 
oogenblik hebben wij de kennis van den gang van x niet noodig. 
Bij een stof, alleen bestaande uit enkelmolekulen is een hoeveelheid 
M l in een volume i\ en bij de associeerende stof is een lioeveelheid 
M x (1 — 1 — in een volume v 1 (l-\-c). De densiteit is dus bij gegeven p 
T 
in beide gevallen gelijk. Ik had deze uitkomst gewacht en 
en 
1+* 
zelfs reeds uitgesproken, ofschoon ik deze stelling eerst door het 
voorgaande als bewezen mag beschouwen. 
Alvorens verder te gaan in het onderzoek naar de waarde van s 
voor de associeerende stof, wil ik op enkele bijzondei heden omtrent 
de kritische omstandigheden wijzen. Wij vinden cour ( Li T/ C ) x bij 
benadering : 
(R1 b)x — — - = — (1 -Y-.VjA 
’ 27 (6^(1+**) 27 (bjic ^ ' 
en voor (p$ x : 
(Pk)x = ~ 
1 «jfl+.r/,) 2 
27(A)/,(1 j .r/,r 27 (ÓJfc- 
( R 'J 'l ) r 
en voor : de waarde 8 (oj* (1-J-^), en daar (/>,)/. kleiner is 
( Pk)x 
dan {b^g, nagenoeg: 
(RTic) x RT,. 
Vt- = 7 (^)v U +**) = — • 1 +**)• 
(Pk)x Pk, 
Voor de grootheid 
Th 
pk 
vinden wij (zie mijn vorige inededeeling 
pag. 79J, Verslag van 31 Januari 1914) de waarde van 10,415, 
Ook door vergelijking van deze waarden zou 
veel te groot voor 
Ph 
men, maar minder zeker, (1 -j— .a/,-) kunnen bepalen '). 
De kritische temperatuur eener associeerende stof is dus grooter 
dan men uit de molekuulgrootte van het enkel-molekuul zou opmaken 
— maar de kritische druk is niet veranderd. 
Keeren wij nu terug tot de bepaling van bij de kritische 
omstandigheden van de associeerende stof, en vergelijken wij met 
po 
— bij de kritische omstandigheden voor permanente enkel-molekulen. 
Voor de associeerende stof is deze waarde gelijk aan 
Ver- 
T t L 
h Er is daar echter een drukfout ingeslopen, en wel in liet getal 7.628, wat 
beter door 7,823 te vervangen is. Men vindt daarmede een iets te groote waarde 
voor nl. 1,33. Terwijl ook G^H 2 O t vervangen moet worden door C 2 H 4 Q.>. 
