1161 
Een vraag, die zich nu voordoet, is deze, of de gegeven theorie in 
staat is rekenschap te geven van de viscositeit van gasmengsels, in het 
bijzonder van het interessante feit, dat bijv. voor de gekozen combi- 
naties een maximum in de viscositeit voorkomt. Om voor de gevraagde 
grootheid een formule op te kunnen stellen, is het noodig vooraf het 
geval van een enkelvoudige stof te beschouwen. De coëfficiënt 0 44 
in de boven gebruikte formule voor r; ontstaat uit het product van 
den factor 0.35, die wordt verkregen, wanneer de persistentie buiten 
beschouwing blijft, en een persistentie-factor 
1 
waar f>=:0.406 
de persistentie voorstelt. 
De coëfficiënt 1 / i , die hier in den noemer voorkomt en die in den 
persistentiefactor van de diffusie ontbreekt, kan op de volgende 
wijze gerechtvaardigd worden 1 ). Wanneer men een molecuul van 
het oogenblik af, dat het botst, op zijn weg volgt, zoo vindt men, 
dat het gemiddeld genomen in de richting der beweging niet een 
afstand / aflegt, voordat zijn snelheid in de bewegingsrichting uitgeput 
is en dus alle richtingen even waarschijnlijk worden, maar een 
afstand 
l 
i + tir 4 IIP 4 . . . = . 
1 — D 
Bij de wrijving komt het echter op het vervoer van bewegings- 
moment aan : men kan eenerzijds niet aannemen, dat het moment 
van een molecuul bij iedere botsing plotseling de waarde aanneemt, 
die behoort bij het punt, waar de botsing plaats vindt: ware dat 
het geval, zoo zou de persistentie op de wrijving geen invloed uit- 
oefenen en dus buiten rekening moeten worden gelaten. Omgekeerd 
mag men ook niet aannemen, dat het molecuul zijn moment behoudt 
tot het oogenblik, waarop het zijn beweging in de bewegingsrichting 
verloren heeft, en dan eerst, wat het bedoelde moment betreft, met 
de omgevende moleculen in evenwicht komt. Veel aannemelijker is 
is het, dat bij iedere botsing het excesmoment over de beide mole- 
culen gelijkelijk verdeeld wordt. In deze onderstelling wordt de 
persistentiefactor blijkbaar door de reeks 
1 
1 
4 + • * = 
1 
voorgesteld, waarmede dus bovengenoemde uitdrukking van Jeans 
verkregen wordt. 
Indien wij nu dit beginsel op een mengsel gaan toepassen, zoo 
B J. H. Jeans. Theory of gases p. 249—250. 1904. 
