1162 
ligt de onderstelling voor de hand, dat bij de botsingen tnsschen 
ongelijke moleculen de persistentie u> niet met den factor 1 / 2 , maar 
met de massaverhouding — — — resp. — vermenigvuldigd moet 
m 1 +m s 
worden. De berekening is niet streng te maken, maar een bij bena- 
dering juiste waarde zal wel worden verkregen door in de boven- 
staande formules voor den persistentiefactor ƒ den eersten term in 
den noemer, die op botsingen lusschen gelijke deeltjes betrekking 
heett, den factor l / 2 toe te kennen, en den tweeden term, die van de 
ongelijksoortige botsingen afhankelijk is, met de genoemde massa- 
verhouding te vermenigvuldigen. Op deze wijze nemen de persistentie- 
factoren ƒ', die bij de viscositeit te pas komen, den volgenden vorm 
aan : 
t , — 1 : 1 1 | l/ 2 /ijTTSj 2 -f-’ ^ X 0.406 — 
m. 
“i+m, 
O | 1 4 A 2 n„JTs" 
X n jxo 2 
A C_ 
m, { ' 273 
h 
m l — 0.188 
m,+m 2 
1 + 
273 
l, X 0.406 — 
rn j -)- m. 
X « , 
™i X m i 
rn„ — 0.188; 
ÉX 
2737 2 I 
terwijl de formule voor de viscositeit van het mengsel wordt: 
V = - d lUl lJ\ + 0 35 ^ d 2 u 2 lj\ . 
A'ooi' CO, en H 2 mei n Y -- n, = \n geeft de berekening i] — 0:0001482. 
De theorie levert dus inderdaad een maximum in de viscositeit, 
in overeenstemming met de waarneming, wat tot nog toe theoretisch 
niet verklaard was. Het maximum der waarneming ligt bij 70% 
CO 2 en is iets minder hoog, n.1. ongeveer 0.000144, maar een 
nauwkeuriger overeenstemming was niet te verwachten. 
Voor Argon en Helium vindt men 
voor het mengsel 3:2 ?j = 0.0002294 
„ „ „ 1:1 i] = 0.0002321. 
De proefneming geeft een maximum in de buurt van het eerst- 
genoemde mengsel met v = 0.0002207; ook hier levert dus de theorie 
een te hooge waarde. Terwijl dus een overeenkomst in de getallen 
ontbieekt, is door het bovenstaande aangetoond, dat de gewone 
gastheoriè, die de moleculen als elkander aantrekkende elastische 
bollen beschouwt, ongedwongen net bestaan van een maximum in 
de viscositeit der genoemde mengsels kan verklaren. 
