1170 
koloniën echter overgeënt op bouillon- of peptonagar, dan gaat hun 
karakteristiek uiterlijk verloren; er ontstaan gewone, half bolvormige, 
zijdelings zich niet uitbreidende, schijnbaar tot een geheel andere 
soort behoorende bakteriënkoloniën, die hun nieuw verworven 
eigenschappen bij hun vermeerdering erfelijk overplanten, ook 
wanneer zij weder op kuituur gronden zonder organisch 'voedsel 
gebracht worden. 
De aldus verkregen polytrophe vorm en de oligotrophe moeder- 
vorm maken samen een paar uit, geheel vergelijkbaar met de beide 
toestanden van het nitraatferment. Langen tijd heb ik den polytro- 
plien vorm van B. oligocarbophilus beschouwd als een geheel andere, 
verontreinigende soort, die ik meende van den hoofdvorm alleen 
daarom door middel van een betere voeding te kunnen scheiden, 
omdat ik mij voorstelde, dat die hoofd- of moedervorm zelve dan tot 
afsterving werd gebracht. Ik was daarbij dus in een dergehjke fout 
vervallen als mijn voorgangers ten opzichte van het nitraatferment, 
maar de erkentenis van de physiologische soortvorming brengt thans 
het noodige licht. 
I 
Scheikunde. — De heer Schreinemakers biedt eene mededeeling 
aan over : ,, Evenvoichten in ternaire stelsels.” XIV. 
Na de vorige bespreking der verzadigingskurven onder eigen 
dampdruk en der kookpunt, skurven van een komponent, moeten wij 
thans nog zijn oplossingsbanen onder eigen dampdruk afleiden. Daar 
wij echter reeds vroeger die van binaire en ternaire verbindingen 
besproken hebben, kan de lezer die van een komponent gemakkelijk 
afleiden. 
In de vorige mededeelingen VII — X hebben wij het vierphasen- 
evenwicht F ~\~ F' -\- L G besproken ; daarbij is aangenomen dat 
F en F' beide ternaire verbindingen zijn. Men ziet echter gemakkelijk 
in dat deze beschouwingen ook gelden voor binaire en unaire stoffen, 
mits F en F' samen de drie komponenten bevatten ; de lijn dF' 
ligt dan, behalve misschien met hare uiteinden, geheel binnen den 
komponentendriehoek. De vloeistof bevat dan ook steeds de drie 
komponenten, zoodat de hoeveelheid van geene dezer daarin tot nul 
kan naderen. Bevatten F en F' samen slechts twee komponenten, 
dan valt de lijn FF' met een van de zijden van den komponenten- 
driehoek samen. De hoeveelheid van een der komponenten kan dan 
in de vloeistof en in den damp tot nul naderen, zoodat wij dit geval 
afzonderlijk moeten beschouwen. 
