1171 
Neemt men b.v. liet ternaire evenwicht B -j- C -j- L -f- G dan is 
het duidelijk dat de hoeveelheid A in de vloeistof en in den damp 
nul kan worden. Stelt men de vloeistof en den damp, waarin de 
hoeveelheid van een der komponenten nul wordt, door L 0 en G 0 
voor, dan ontstaat dus het binaire evenwicht B -f- C -j- L ü -j- G 0 . 
Hierin is L u de eutectische vloeistof onder eigen dampdruk van het 
binaire stelsel B -)- C; G 0 is de bijbehoorende damp ; de bijbehoorende 
temperatuur en druk noemen wij T u en P u . Het ternaire evenwicht 
B -j- C -f- L -f- G eindigt dus, als de hoeveelheid van A nul wordt, 
bij de temperatuur T 0 en den druk P u in het binaire eutectische 
punt met de phasen B -f- B -j- L ü -j- G 0 . 
Omgekeerd kan men ook zeggen dat van het binaire eutectische 
punt met de phasen B -f- C -j- L 0 -f- G 0 door toevoeging van A het 
vierphasenevenwicht B C L -\- G uitgaat. 
Neemt men een eutectisch punt B ~\~ C L„ bij een constanten 
druk, zoodat er geen damp optreedt, dan vormt zich bij toevoeging 
van A het driephasenevenwicht B -j- C -j- L en wordt de eutectische 
temperatuur steeds verlaagd. Hieruit volgt nu van zelf de vraag: 
welken invloed heeft de toevoeging van een nieuwe stof A op de 
temperatuur T a en den druk P„ van hel eutectische punt onder 
eigen dampdruk met de phasen B -j- 6'-j- L„ -f- G 0 . 
Wij kunnen deze vraag ook meer algemeen stellen ; wij vervangen 
daartoe het eutectische punt met de phasen B- (- C L 0 A~ G 0 door 
een quadrupelpunt met de phasen F -j- F' -f- L 0 -j- 6r 0 ; Pen F' zijn 
dan of de komponenten B en C öf binaire verbindingen van B en C. 
Neemt men een constanten druk zoo hoog, dat de damp verdwijnt, 
en voegt men dan aan het evenwicht F F' -j- L 0 de stof A toe, 
dan wordt de temperatuur verlaagd. Men kan dit ook zoo uit- 
drukken : het gemeenschappelijk smeltpunt of omzettingspunt van 
twee stoffen wordt bij constanten druk door toevoeging van een 
derde stof verlaagd l ). 
Wij moeten ons thans de vraag stellen : welken invloed heeft de 
toevoeging van een nieuwe stof A op de temperatuur T 0 en den 
druk P 0 van het quadrupelpunt met de phasen F -(- F' -f- L 0 -f- G 0 . 
Wij zullen eerst nog het in mededeeling VIII behandelde alge- 
rneene geval nog nader beschouwen. In plaats van de vergelijkingen 
(2), (3) en (4) (VIII) schrijven wij thans: 
f(.i' a)r (.'/ ~ i?)s] dm -f- [(m — a)s -)- (y — /?)£] dy=AdP — BdT . (1) 
[(*,-«)»■ + {y x -^)s\dx + + (y r -l3)t]dy — (A f C) dB- ( B-\-D)dT (2) 
[(«-«> + (P- PW® + [(«-«)« + {V-mdy = (A-A 1 ) dP- (B-B')dT . (3) 
p F. A. H. Schreinem akers, Heterog. Gleichgewichte lil'. 
