1244 
wordt, gemakkelijk te verklaren uit het oogpunt van één theorie, en 
volmaakt raadsel ach tig wanneer men het beschouwt uit welk van de 
andere bestaande gezichtspunten ook, dan mag men althans voor- 
loopig beweren dat de juiste oorzaak gevonden is. In dien zin acht 
men het bijv. door Hale s ontdekking van de polarisatieverschijn- 
selen bij lijnen in het vlekkenspectrum bewezen, dat er magnetische 
velden zijn op de zon. 
Met evenveel overtuiging zal men misschien spoedig kunnen uit- 
spreken, dat anomale dispersie bij zonneverschijnselen een over- 
wegende rol speelt. 
Deze verwachting is gegrond op merkwaardige betrekkingen die 
aan den dag gekomen zijn bij het bestudeeren van waarnemings- 
resultaten, op Mount Wilson verkregen, deels door Adams 1 ), deels 
door St. John j. De bedoelde metingen van Adams betreffen de 
algemeene verschuiving naar het rood van de Fraunhofersche lijnen 
in het spectrum van den rand der zonneschijf ten opzichte van hare 
plaatsen in het spectrum van het midden der schijf; terwijl de 
metingen van St. John betrekking hebben op het zoogenaamde 
.,EvERSHED-effeet”, d.w.z. op een eigenaardige vervorming van alle 
lijnen in het spectrum van excentrisch gelegen zonnevlekken, indien 
de spleet in hel zonnebeeld geplaatst is volgens den straal der schijf, 
die door het midden der vlek gaat. 
In de eerste plaats willen wij doen zien dat de gangbare ver- 
klaringen van de genoemde twee typen van lijnverschuivingen op 
onoverkomelijke moeilijkheden stuiten. Daarna zullen wij diezelfde 
verschijnselen bezien uit het oogpunt van de leer der anomale dis- 
persie, en betere overeenstemming vinden tusschen theorie en feiten. 
Bovendien doet die theorie het bestaan van zekere, tot nog toe niet 
opgemerkte, betrekkingen vermoeden ; deze worden in het gepubli- 
ceerde waar n e m i n gs m a ter i aa 1 werkelijk aangetroffen en zijn van 
zoodanigen aard, dat zij het onmiddellijk bewijs schijnen te leveren 
voor de juistheid der grondhypothese aangaande den aard der Fraun- 
hofersche lijnen. 
Heerschende denkbeelden omtrent de oorzaak van de algemeene 
rood-verschuiving der Fraunhofersche lijnen. — Geringe verplaatsing 
naar het rood wordt bij nagenoeg alle Fraunhofersche lijnen óók 
zelfs waargenomen in het spectrum van het midden der schijf. 
D Contributions trom the Mount Wilson Solar Observatory No. 43; Astroph. 
Journ. 31, 30, 1010. 
2 ) Contributions from the Mount Wilson Solar Observatory No. 09 and No. 74; 
Astroph. Journ. 37, 822, and 38, 341, 1913. 
