1245 
Men heet‘1 dit verschijnsel, en het toenemen van die verschuiving 
bij het naderen tot den rand, toegeschreven aan de drukking in de 
omkeerende laag. Onlangs echter is door Evershed 1 ) aangetoond, 
op grond van uitvoerige vergelijking met experimenteele onderzoe- 
kingen, dat deze verklaring onmogelijk kan worden volgehouden. 
Hij zoekt dus de oorzaak in beweging van de absorbeerende dampen 
in de gezichtslijn. De verplaatsingen zouden dan beduiden dat alle 
stoffen in de omkeerende laag in dalende beweging zijn, maar dat 
bovendien hare snelheden een tangentieele component bezitten, die 
steeds naar den rand der schijf gericht is en aan den rand zelven 
grooter is dan de vertikale snelheid in het midden der schijf. Vol- 
gens waarnemingen, op Mount Wilson verricht, zijn de heldere 
chromosfeerlijnen gemiddeld evenveel naar het rood verschoven als 
de Fraunhofersche lijnen in het spectrum van den rand ; en ook 
de lijnen van het spectrum der protuberanties vertoonen volgens 
Evershed een overmaat van verplaatsing naar het rood. Wil men 
dit alles uitleggen op grond van het beginsel van Doppeer, dan 
moet dus worden aangenomen dat in het bijzonder de aarde een 
zeer merkbare afstooting uitoefent op de gassen der zonneatmosfeer. 
Van een dergelijken invloed, door andere planeten uitgeoefend, be- 
speurt men niets. En waar blijft de van ons wegstroomende stof? 
Een compenseerende terugstroom ing wordt spectroscopisch niet ge- 
constateerd ; die moet dus in verborgen diepten haar weg vinden 
en zoo den kringloop sluiten. 
Zulke gevolgtrekkingen kan men toch niet aannemelijk achten ; 
te minder wanneer ook nog overwogen wordt, dat de lijnverplaat- 
singen zeer uiteenloopend van grootte zijn voor de verschillende 
lijnen, zelfs voor de lijnen van eenzelfde element; wat' dus niet 
slechts wijzen zou op een sterk uitgesproken selectief karakter van 
de afstootende werking der aarde ten opzichte van verschillende 
emissie- of absorptiecenfra, maar bovendien op een volkomen raadsel- 
achtigen stroomingstoestand van de gebonden electronen in de zon. 
Men zal moeten erkennen dat de beide uitleggingen van de alge- 
meene verschuiving der Fraunhofersche lijnen naar rood, zoowel die 
volgens het beginsel van Doppeer als die welke op de verplaatsing 
door druk berust, hopeloos vastgeloopen zijn. 
Heersckende denkbeelden aangaande de oorzaak van het Evershed- 
ejject in het spectrum van zonnevlekken. — Even ongunstig staat het 
met de verklaring, door Evershed en St. John gegeven van hel feit 
dat bij radiaal in het zonnebeeld gestelde spleet de lijnen in het 
\) The Observatory, Mareli 1914, p. 124. Kodaikanal Obs. Bulletin No. 36. 
