1246 
vlekkenspectrum steeds zwak S-vormrg gebogen schijnen, en wel 
naar rood verschoven aan den naar den zonn erand gek eerden kant, 
naar violet aan den naar het midden gekeerden kant. Volgens hen 
wijzen die lijnverplaatsihgen erop, dat de zonnegassen uit het mid- 
den der vlek straalsgewijze naar buiten l ) stroomen, evenwijdig aan 
de oppervlakte der zon. Bij een dergelijken stroomingstoestand zou 
inderdaad het beginsel van Doppler qualitatief van de waargenomen 
verschijnselen tot op zekere hoogte rekenschap kunnen geven. 
Onoverkomelijke moeilijkheden ontstaan echter als wij de relatieve 
grootte der verplaatsing van verschillende lijnen in aanmerking nemen. 
Vooreerst blijkt, dat de verplaatsingen ontwijfelbaar afhankelijk 
zijn van de lijnsterkte. Berekent men voor iedere klasse van lijn- 
sterkte de gemiddelde verplaatsing, dan nemen de zoo gevonden 
waarden geleidelijk af met toenemende lijnsterkte. St. John heeft 
beproefd, van deze bijzonderheid rekenschap te geven door invoering 
van de nieuwe hypothese, dat de lijnen op grootere diepte ontstaan 
naarmate zij zwakker zijn. De gevonden betrekking zou dan be- 
duiden, dat de radiale uitstroomingssnelheden afnemen bij overgang 
van de diepere naar de hoogere niveaux der omkeerende laag. Maar 
uit physisch oogpunt is die hulphypothese, zacht uitgedrukt, bedenke- 
lijk. In alle lijnspectra die wij kennen, komen gelijktijdig zwakke 
en sterke lijnen voor. Moet nu een element op de zon in een hoog- 
gelegen niveau alleen zijn sterke lijnen, in een laaggelegen niveau 
alleen zijn zwakke lijnen vertoonen? Zouden we dan niet alle 
denkbeelden aangaande spectraalreeksen moeten prijsgeven, en groote 
moeilijkheden scheppen voor het vergelijken van laboratoriumresul- 
taten met de uitkomsten van aslrophysisch onderzoek? 
Maar het ergste is nog, dat zelfs als de hulphypothese van 
St. John toelaatbaar was, de verklaring op grond van het Doppler- 
etfect toch tot onhoudbare gevolgtrekkingen zou leiden. Want ook 
voor ijzerlijnen van gelijke sterkte, die dus volgens St. John tot 
eenzelfde niveau zouden belmoren, zijn de bedragen der verplaatsing 
uitermate verschillend, veel meer dan kan worden toegeschreven aan 
onzekerheid van de metingen. En men kan toch redelijkerwijze niet 
onderstellen dat in eenzelfde niveau de bestanddeelen van een gas- 
mengsel verschillende stroomingssnelheden hebben, kenmerkend voor 
de daarin aanwezige soorten gebonden electronen ! 
Beproeven wij ten slotte ook over deze moeilijkheid nog eens heen 
b Van de 506 gemeten lijnen zijn er 13 die verplaatsingen toonen in den 
tegenovergestelden zin, en dus zouden wijzen op het toestroomen van stof uit de 
omgeving naar het midden der vlek. Deze lijnen onderscheiden zich ook in andere op- 
zichten van de overige ; zij zullen in eene latere mededeeling uitvoerig ter sprake komen 
