1263 
gestelde straalkromming die aan de beide kanten der vlek wordt 
aangei rotten. Een volmaakt symmetrische lijn zon geen rood-ver- 
schniving, wel EvERSHED-effect vertoonen. De wetten waaraan de 
twee verschij nselen bean tw oorden , k nnnen d os zeer w el y ei schillend zijn. 
Het is nu de vraag, in hoeverre de brekingseffeeten in een vortex- 
gebied verschillend zijn voor een zwakke en een steike lijn. De 
beantwoording moet zich wederom aansluiten aan het betoog, voor- 
komende in de bovengenoemde mededeeling van 1909 1 ). Wij herhalen, 
dat daar een schematisch geval behandeld is, waarbij slechts in 
aanmerking genomen zijn de stelselmatige gradiënten in een depiessie 
van zeer eenvoudigen vorm. 
Thans willen wij onderstellen dat op die hoofdgradiënten vele 
kleine ongelijkmatigheden in de optische dichtheid gesuperponeerd 
worden. Lichtstralen waarvoor ± (n— 1) slechts weinig grooter is 
dan n o 1 zullen dan toch nog in hoofdzaak ongeveer zóó loopen, 
als in de figuren is aangegeven, hoewel zij nu min of meer golvend 
gekromd zullen zijn tengevolge van de kleine onregelmatige dicht- 
heidswisselingen. Zóó zijn de omstandigheden voor het iMicht en 
het E-licht der lijnen van kleine intensiteit. De lichtverdeeling 
in deze lijnen zal dan ook ongeveer beantwoorden aan het schema, 
voorgesteld in Fig. 6 (l.e.). Aan de rand-zijde der vlek wordt duisternis 
alleen maar gevonden aan den rooden kant van het resonantiegebied, 
terwijl aan de centrnm-zijde van de vlek alleen de violette kant der 
lijn donker is. Eenige zwakke lijnen, zichtbaar op lig- 1 van de 
plaat, die de eerste verhandeling van St. John over „Radial Motion 
in Sun-Spots” illustreert 2 ) toonen inderdaad deze kenmerkende 
gedaante ontwijfelbaar (namelijk de lijnen 4/50,1,4751,28,4/64,0, 
4764,72, 4768,85, 4776,26, 4778,4, 4781,9). Bij dergelijke lijnen is 
de gemeten „verplaatsing” nagenoeg gelijk aan het verschil in 
golflengte tussehen de „zwaartepunten” van hun /f-veld en hun 
F-veld (Zie pag. 1254), daar de kern der lijn, die aan de spectra van 
de beide kanten der vlek gemeen moet zijn, een nauwelijks merk- 
bare breedte heeft. 
Gaan wij over tot het geval eener lijn van grootere intensiteit. Bij 
deze komen golven voor die zóó sterk breekbaar zijn, dat zelfs de 
kleine, parasitische dichtheidsgradienten daaraan zeer merkbare 
veranderingen van voortplantingsrichting geven. De lichtstralen volgen 
dan slingerpaden, geheel en al afwijkende van de gladde banen 
onzer figuren ; zij kunnen duisternis brengen waar het scnema licht 
] ) Versl. Natuurk. Afcl. XV III, blz. 190. 
2 ) Contributions from the Mount Wilson Solar Observatory No. 69 ; Astrophysical 
Journal 37, 322, 1913. 
