1264 
deed verwachten, en omgekeerd ; maar gemiddeld brengen zij toch 
kleine intensiteit mede, omdat met n— 1 het energieverlies door 
verstrooiing toeneemt. Het is duidelijk dat stralen, die door de 
geringere ongelijkmatigheden der dichtheid reeds sterk verspreid 
worden, t aan den invloed van de zich over groote afstanden uitstrek- 
kende stelselmatige gradiënten van het vortex-gebied ontsnappen. 
In het spectrum van de vlek zullen dus de zeer sterk gebroken 
golven in het algemeen niet tot de typische asymmetrische licht- 
verdeeling aanleiding geven. Wanneer in het vlekgebied de kleinere 
fluctuaties der dichtheid wat geprononceerder mochten zijn dan 
daarbuiten, dan zullen de sterk-breekbare stralen nog wat meer 
verzwakt kunnen worden binnen dan buiten de vlek, en zal de 
reeds breede kern der lijn in het vlekspectrum nog meer versterkt 
en verbreed schijnen, maar ongeveer gelijkelijk aan beide kanten 
der vlek. 
Golven echter, die iets verder van het midden der lijn gelegen 
zijn, worden minder gebroken en gedragen zich dus meer overeen- 
komstig het schema dat voor de zwakke lijnen geldt. De sterke lijn 
zal dientengevolge aan de randzijde der vlek breeder uitvloeien naar 
’t rood, aan de centrum-zijde breeder uitvloeien naar ’t violet. Dit 
geelt den indruk alsof de lijn in haar geheel een weinig verplaatst 
ware in den zin van het EvERSHED-effect. Bij het meten van de 
relatieve verplaatsing schat men de liggingen van de „zwaartepunten” 
der lijnsterkte aan de twee kanten der vlek. Daarbij heeft natuurlijk 
de breede kern der lijn, die aan de beide penumbra-spectra gemeen 
is, een overwegenden invloed, en zoo is het dus begrijpelijk dat men 
den afstand der zwaartepunten kleiner vindt bij een sterke dan bij 
een zwakke lijn. Hiermee is de door St. John gevonden betrekking 
tusschen de verplaatsingen en de lijnsterkte verklaard. 
Het verschil in gravitatie-potentcaal als een mogelyJce oorzaak van 
de algemeene rood-verschuiving . — In 1911 werd door Einstetn 1 2 ) 
uit zijn gravitatie-theorie afgeleid, dat de lijnen van het zonnespectrum 
een kleine verschuiving naar het rood moesten vertoonen, die voor 
A 5000 ongeveer 0,010 A moest bedragen en dus juist van dezelfde 
orde van grootte zou zijn als de werkelijk waargenomen verplaat- 
singen. Nordstrom-) kwam langs anderen weg tot hetzelfde resultaat. 
Onlangs heelt b reundlich 3 ) de door Evershed opgegeven waarden 
der verplaatsingen vergeleken met die welke uit de gravitatie- 
0 Einstein, Arm. d. Phys. 35, 905, 1911. 
2 ) Nordstrom, Arm. d. Phys. 42, 549, 1913. 
3 ) Freundlich, Physik. Zeitschr. 15 , 369, 1914, 
