1284 
Wij zullen nl., terwijl de temperatuur constant blijft, het volume 
van het stelsel F-\- F' L-\- G veranderen, zoodat tusschen de phasen 
eene reactie plaats grijpt en er ten slotte een driephasene ven wicht 
overblijft. Daar deze reactie door de ligging der vier punten ten 
opzichte van elkaar bepaald is, zoo kunnen wij dadelijk de boven- 
genoemde gevallen 1, 2 en 3 onderscheiden. Noemt men de volume- 
verandering, als bij de reactie één hoeveelheid damp ontstaat, A Fj, 
dan is Alj steeds positief, behalve als de vloeistof voorgesteld wordt 
door een punt der vierphasenkurve tusschen het maximumtempera- 
tuurpunt en het snijpunt dezer kurve met de lijn FF'. Past men 
nu den regel toe: ,,de evenwichten, die bij volumevergrooting 
(-verkleining) ontstaan, zijn bij lagere (hoogere) drukken bestendig”, 
dan kan men bovenstaande regels gemakkelijk terug vinden. 
Nemen wij als voorbeeld fig. 3, waarin het sub '1 genoemde geval 
optreedt. Het evenwicht F' -j- F" 4- L -f- G wordt voorgesteld door 
kurve pq, die de lijn F' F" in S snijdt; H is het maximumtempera- 
tuurpunt dezer kurve. A V is dus positief op pHenSq, negatief op 
HS; de oplossingen van pH zijn waterrijke, die van Hq waterarme. 
Nemen wij nu eene waterrijke vloeistof; de reactie is dan: 
L ^ F' -f F" + G. A Fj>0. 
F' + L + G 
F" + L + G 
F' _|_ F" l 
F + F' -f G. 
Daar de reactie van links naar rechts onder volume-toename 
verloopt (A Fjj>0), zoo treedt het evenwicht rechts van de verticale 
lijn bij drukverlaging en treden de evenwichten links van de verticale 
lijn bij drukverhooging op. Van elk punt van tak pQ gaan dus de 
evenwichten F' -f- L -j- G en F" -f- L -[- G naar hoogere drukken ; 
wij vinden dus den regel l a . 
Neemt men eene waterarme vloeistof dan ligt deze op HS of op 
Sq. Ligt zij op HS dan geldt ook bovenstaande reactie, maar is 
A T r !<jO. Van elk punt van tak HS gaan dus de evenwichten 
F' -f- L -}- G en F" -f- L -j- G naar lagere drukken; dit is met 
regel l 6 in overeenstemming. 
Neemt men eene oplossing van tak Sq dan is de reactie : 
F' + F" ^ L -f G. A ^>0. 
F ' + F" 4 - L F’ + L+ G 
F' + F" SG F" + L + G 
Daar de reactie van links naar rechts onder volumetoename 
verloopt, zoo treden de evenwichten rechts van de verticale lijn bij 
drukverlaging op. 
