1311 
rekenden wij de waarde van p 0 uit 2y = bk b 0 — pk : p 0 , zoodat 
p 0 = fik : 2 y = 0,429 : 1,5 = 0,286 werd. Maar hierbij is ondersteld 
dat de richting der „rechte” middellijn tot het absolute nulpunt toe 
dezelfde blijft — hetgeen (zooals wij reeds aan het slot van § 14 
(III, p. 1096) opmerkten) niet het geval kan zijn. Integendeel zal de 
richtingscoëfficient bij lage temperaturen bij alle stoffen tot ongeveer 
0,5 naderen. Hieruit volgt dat de uit de richting der z.g. rechte 
middellijn (bij hel kritisch punt) geëxtrapoleerde waarde der vloeistof- 
dichtheid bij T = 0, nl. q u , altijd te groot zal zijn, derhalve v 0 te 
klein, en dus ook b 0 = v 0 te klein. Derhalve zal ook de waarde 
van p 0 = b 0 : vic te klein gevonden worden, wanneer men de onge- 
oorloofde extrapolatie verricht. . 
De werkelijke waard'e van p 0 , voorkomende in onze formule (30) 
voor b ~ ƒ (v), zal dus altijd grooter zijn dan die welke m onze in 
I gevonden betrekkingen (die bij de kritische temperatuur gelden) 
voorkomt. Voor de berekening van de werkelijke /?„, teneinde onze 
formule (30) aan de waarnemingen te toetsen, is dus de berekening 
uit p 0 = p/ c :2 yic (welke op de gewraakte extrapolatie is gebaseerd) 
ongeoorloofd, 
De bovenstaande tabel behoeft dus geen aanleiding te geven tot 
het constateeren van eenige afwijking ten opzichte der berekende 
eu gevonden waarden van p ; te meer daar de gang volkomen 
dezelfde is, doordat in de betrekking (30) niet b, maar b — b 0 voorkomt, 
zoodat door eenvoudige verhooging van p 0 tot 0,305 de gevonden 
waarden van b — b„, resp. p—p 0 , volkomen zullen overeenstemmen met 
de uit onze formule berekende waarden van p — /?„. 
Opmerking. Wij zagen dat de gevonden waarden van p ( , uit den 
on verzadigden gastoestand (§ 17) bij waarden van rn j> 1 alle te 
groot werden gevonden; bij waarden van m <j 1 alle te klein, d.w.z. 
grooter of kleiner dan de uit onze formules berekende waarden 
van p,, of pj C ' Ook in het coëxistentiegebied (m <j lj vonden wij 
waarden voor p fJ , welke alle te klein zijn, ja zelfs negatief, derhalve 
onmogelijk. Nu kunnen de te kleine waarden gemakkelijk verklaard 
worden öf door associatie in den damp bij lage temperaturen, of 
door een foutieve wijze van berekening van uit de wet van 
Boyle (zie boven). Maar de te groote waarden van ($,, bij ni j> 1 
kunnen daardoor niet worden verklaard. 
Opvallend is het nu echter, dat die te groote waarden van pc, bij 
m j> 1, gecombineerd met de vloeistof waarden bij m <j 1 , tamelijk 
goed schijnen te gehoorzamen aan de betrekking 
P = 0,4 l / m, 
gelijk uit de onderstaande tabel blijkt. 
