1315 
voorgesteld, zoowel in den gasvormigen als in den vloeibaren toestand 1 )' 
2°. Of de grootheid a ook van de temperatuur onafhankelijk is, 
kan nog niet met volkomen zekerheid worden verklaard. Immers 
zooals ik in mijne Verhandelingen in deze Verslagen van 11 April 
1912 (p. 1229 — 1245) en vooral van 25 April 1 913 (p. 1433 — 1449) 
uitvoerig meen te hebben uiteengezet, is voor de verklaring van den 
gang der karakteristieke functie (f (zie § 19) de aanname van een 
groote waarde óf van 
(zie p. 1445 — 1447 l.c.) 
d 2 a\ / d-b ' 
jt* Jjc ■ \dt 2 
noodzakelijk. En aangezien volgens het bovenstaande b (J wel veran- 
derlijk is met de temperatuur, maar waarschijnlijk niet zoo sterk 
dat 
de vereischte waarde verkrijgt, zoo zou behalve b wel- 
licht ook a nog van de temperatuur kunnen afhangen. Zekerheid 
hieromtrent kan alleen een afzonderlijk onderzoek verschaffen. 
3°. De grootheid b hangt af èn van o, èn van T. De wijze waarop 
b van v afhangt -- welke uitgedrukt 
den vorm (zie II, p. 893 e. v., III, p. 
b-b„ 
wordt door een formule van 
1093, formule (29)] 
b g b 0 
waarin x = [b — b 0 ) : (v — y 0 ) is, en n afhangt van de grootheid y, 
welke met bg : b 0 in verband staat — doet vermoeden dat de ver- 
anderlijkheid van b toch misschien in hoofdzaak een werkelijke ver- 
andering is, veroorzaakt door de werking van den druk p -j- 
èn van de temperatuur; op analoge wijze als van der Waals zich 
die heeft gedacht bij de opstelling zijner „toestandsvergelijking van 
het molecuul”, waarmede bovenstaande uitdrukking groote overeen- 
komst vertoont [verg. ook II, p. 891 — 892 (13 Maart 1914)]. Vooral 
ook ten opzichte der temperatuurafhankelijkheid, nl. [in III, p. 1097 — 
— 1099, formules (35) tot (36)] 
2/— 1 = 0,04 | /T, 
is deze overeenstemming opmerkelijk. Maar terwijl bij van der Waals 
de beide exponenten n verschillend zijn, zijn deze bij ons gelijk — 
èn afhankelijk van y, d. w. z. van T, zoodat n varieeren kan van 
5 V 4 (bij y = l) tot oo (bij y = 1 / a , d. w. z. T=0), zooals in II, 
p. 897 is uiteengezet. 
4°. Het schijnt niet noodig te zijn de verandering van b aan 
„schijnassoeiatie” toe te schrijven. Men zou nl. kunnen aannemen 
9 Zie ook de conclusies van een stuk van Tyrer in de zoo juist verschenen 
aflevering van het Zeitschr. f. Ph. Gh. (87, Heft 2) op p. 195. 
