1319 
klopte dan soms verscheidene uren achtereen ; bepaalde deelen van 
het hart. zouden zelfs den 3 dcn , 5 dun en 7 den dag na den dood nog 
kloppen. Het is bekend, dat, wanneer bij de obductie lucht in de borst- 
holte kan binnen dringen, spontane contracties van het rechter atrium 
— het ultimum moriens Halleri of beter Galeni — kunnen optreden. 
Vulpian geeft aan, dat hij deze contracties bij den hond tot 93 1 /* uur 
na den dood heeft waargenomen. Roüsseau beweert, dat hij bij een 
terechtgestelde vrouw deze bewegingen 29 uur na den dood gezien heeft. 
Men heeft het hart van den mensch na den dood ook zelfstandig 
laten contraheeren. Dit is bij volwassenen nooit gelukt, wanneer 
het individu langer dan 11 uur dood was. (H. E. Hering). 
Bij een kind kon men dit 20 uur na den dood nog bereiken, bij 
een aap zelfs 53 uur na den dood. (Kuliabko, Hering) l j. 
In den laatsten tijd hebben Carrel en Ingebrigtsen medegedeeld, 
dat sommige weefsels zeer langen tijd na den dood van het individu 
in het leven kunnen gehouden worden : de weefsels konden zich 
onder deze omstandigheden zelfs nog verder ontwikkelen. Deze proeven 
zijn echter eensdeels genomen met zeer kleine stukjes van betrekkelijk 
weinig gedifferentieerde weefsels: dit geldt bijv. voor de spiercellen 
van het embryonale kippenhart, die 104 dagen na den dood van het 
individu nog contraheerden. (Carrel). Anderdeels heeft men hier te 
maken met gedeelten van organen, (been en huid), bij welke men 
niet gemakkelijk kan nagaan of de cellen nog leven. Om dit uit te 
maken moet men de „overlevende” weefsels op een ander dier 
transplan teeren. Hierbij moet men dan in aanmerking nemen, dat 
deze weefsels hun zelfstandigheid definitief verloren konden hebben : 
slechts met behulp van de normale weefsels van het dier, waarop ze 
getransplanteerd waren, hadden zij het leven teruggevonden. 
Bij de hier te bespreken proeven over de bewegingen van geïsoleerde 
darmen weet men door onderzoekingen van Magnus, dat automatie 
slechts dan optreedt, wanneer behalve de spiercel ook het zenuwstelsel 
van den Auerbaehschen plexus nog functioneeren kan. Men heeft 
hier dus met een gecompliceerd verschijnsel te doen. 
Darmen langer dan gewoonlijk (± 12 uur) in ’t leven te houden, 
gelukt alleen dan, wanneer tusschen de tijden van actieve werk- 
zaamheid van den darm lange rustpoozen van inactiviteit worden 
ingeschakeld. Dit kan, zooals bekend is, gemakkelijk gebeuren door 
verlaging van de temperatuur. Bij lichaamstemperatuur werkt, sit 
venia verbo, de geïsoleerde darm zich binnen 10 — 14 uur dood. 
Om verschillende redenen werden voornamelijk darmen van kleine 
0 Zie de overzichten door O. Langendorff in Ergebnisse der Physiologie 1903 
en 1905. 
88 “ 
