1323 
Scheikunde. — De Heer Holleman biedt eene mededeeling aan 
van de Heeren L. K. Wolff en E. H. Büchner: „Over het 
gedrag van geleien tegenover vloeistoffen en hare dampen.” II. 
(Mede aangeboden door den Heer F. A. H. Schreinemakers). 
Bij de voortzetting der in onze eerste mededeeling over dit onder- 
werp ’) besproken proefnemingen zijn wij op een tweetal waarne- 
mingen gestuit, welke ons den sleutel tot oplossing van het vraagstuk 
verschaft hebben. Ten eerste werd gevonden, dat, als men ver- 
zadigden waterdamp over gelatine, die bij dezelfde temperatuur in 
water opgezwollen is, leidt, het gewicht der gelatine niet verandert ; 
ten tweede bleek, dat het bedrag der afname bij de proeven, ver- 
richt op de vroeger beschreven wijze — in exsiccatoren volgens 
van Bemmelen — afhankelijk was van de grootte van den exsiccator, 
en bovendien, dat bij die manier van experimenteeren ook zuiver 
water een gewichtsverlies ondervond. Deze vondsten hebben ons 
gevoerd tot de volgende opvatting van het verschijnsel van von 
Schroeder: 
1°. de in waterdamp bereikte toestand is geen evenwicht ; al neemt 
de opgenomen hoeveelheid water ook in dagen niet merkbaar meer 
toe, toch moet men aannemen, dat er nog steeds een uiterst lang- 
zame opname plaats vindt, ten minste, indien de proef op de straks 
te beschrijven exacte wijze ingericht wordt. Het kan echter jaren 
duren, voordat het werkelijk evenwicht — - dat in vloeibaar water 
binnen enkele dagen intreedt — bereikt wordt. Het zgn. darnp- 
evenwicht is dus slechts een ,,valsch evenwicht”. 
2°. de lijn, die het verband tusscben watergebalte en dampspanning 
aangeeft, loopt vanaf het punt, dat het dampevenwicht voorstelt, 
nagenoeg horizontaal, als we de spanning als ordinaat, het gehalte 
als abscis uitzetten. 
3°. de waarneming, die vroeger tegen de onder 1°. uitgesproken 
stelling door von Schroeder, Bancroft en ook door ons aangevoerd 
werd, nl. dat het watergebalte van in vloeistof opgezwollen gelatine 
in damp weder afnam (waaruit geconcludeerd werd, dat het „even- 
wicht” van twee kanten bereikt werd), berust op een onvoldoende 
wijze van experimenteeren. 
Deze beschouwing geeft, naar het ons voorkomt, een bevredigende 
verklaring van het geheel der verschijnselen ; wij kunnen haar met 
een groot aantal proeven steunen. 
Wij zullen thans allereerst overgaan tot het bewijs van de derde 
b Deze Verslagen 21, 988 (1912/13). 
