1332 
bijv. de celloïdine over in celloïdine alcohol zoolang, tot de damp- 
spanning dezer phase gelijk is geworden aan die der vloeibare phase: 
alcohol -f- HgCl 2 . Brengt men nu de celloïdinephase onder de vloei- 
stof, dan diffundeert liet HgCI 2 in de celloïdine, vermindert, om zoo 
te zeggen, de dampspanning van den daarin aanwezigen alcohol, en 
veroorzaakt derhalve een verdere opname van alcohol. Stelt men dit 
in een figuur voor, dan krijgen we in den damp een toestand a- 
en daarna wordt in de vloeistof de toestand b bereikt langs een 
exact horizontale lijn ; de dampspanning toch blijft absoluut gelijk ; 
alleen de samenstelling der celloïdinephase verandert, a ligt natuurlijk 
bij een lageren druk dan a' in de figuur, die voor zuiveren alcohol 
geldt ; in deze laatste is a'b' slechts bij benadering horizontaal. 
Het is duidelijk, dat in dit geval de meerdere opname in vloeistof 
samenhangen moet met de oplosbaarheid van het zout in de gelatine 
ot celloïdine. Naarmate het colloïd meer zout opneemt, zal het 
onderscheid tusschen het damp- en vloeistofevenwicht des te grooter 
zijn. Het lijkt ons waarschijnlijk, dat een nadere bestudeering 
hiervan vruchten dragen kan voor de kennis van het gedrag der 
geleien in verschillende oplossingen. Wij zijn voornemens proeven 
hierover met celloïdine te beginnen, hetwelk, wat stabiliteit betreft, 
groote voordeelen boven gelatine heeft, waarmee dergelijke proeven 
tot nog toe gedaan zijn 1 ). Ook huidpoeder lijkt ons voor dit doel 
geen ideale stof 2 ). 
Resumeerende meenen wij dus te kunnen zeggen, dat de ver- 
meende strijd tegen de tweede hoofdwet opgelost is, en dat het 
verschijnsel van von Schroeder in het voornaamste geval op lang- 
zame even wichtsinstelling berust ; men zal het kunnen verwachten 
B Hofmeister, e. a. 
") Herzog en Adlsr, Koll. Zeitschr. 2, Supplera. heft 2, (1908). 
