1344 
waaruit blijkt, dat bij dezen overgang van een stroomdichtheid van 
300 op 400 het ijzer plotseling zéér edel is geworden. Dit verschijnsel, 
dat men reeds dikwijls geconstateerd heeft en het passief worden 
van ijzer wordt genoemd, heeft men nog niet bevredigend weten 
te verklaren. 
In het licht van deze nieuwe beschouwingen is de verklaring, 
zooals reeds werd opgemerkt, niet moeilijk J ). Het ijzer, dat deze 
plotselinge toename der anodische polarisatie vertoont, is geheel vrij 
van zoogenaamde aanloopkleuren en volkomen spiegelend, zoodat 
aan een oxydhuidje niet te denken valt. 
Nemen wij echter aan, dat het metaal een weinig zuurstof oplost, 
en deze zuurstof de instelling van het innerlijk evenwicht in hooge 
mate vertraagt, dan is de plotselinge sterke veredeling van het metaal 
op eenvoudige wijze verklaard. 
Tot heden is te veel uit het oog verloren, dat het verschijnsel 
van de passiviteit, langs electrolytischen weg ontstaan, en dat langs 
zuiver chemischen weg in het leven geroepen, van uit één en het- 
zelfde gezichtspunt moet worden verklaard. Langs zuiver chemischen 
weg maakt men ijzer passief door dit eenvoudig enkele oogenblikken 
in sterk salpeterzuur te dompelen. Brengt men het ijzer daarop in 
een oplossing van kopersulfaat, dan slaat koper niet neer. Door een 
kleinen stoot, het aanbrengen van een magnetisch veld enz. is deze 
passieve toestand echter onmiddellijk op te heffen, en het ijzer wordt 
met een laagje koper bedekt. 
Door het passieve ijzer op te vatten als ijzer, dat oppervlakkig 
zéér ver van den innerlijken evenwichtstoestand is verwijderd, waarin 
oppervlakkig de gemakkelijk reageerende moleculen praktisch geheel 
ontbreken, en aan te nemen, dat deze toestand door de negatieve 
katalytische werking van zuurstof onder bepaalde omstandigheden 
eenigen tijd is te handhaven, welke toestand echter, buiten de cel, 
door trillingen, een magnetisch veld enz. kan worden opgeheven, 
is het verschijnsel der passiviteit bij ijzer minder raadselachtig 2 ). 
Keeren wij terug tot het experiment, dan willen wij in de eerste 
plaats laten zien, wat gevonden werd, toen, nadat het ijzer bij hoogere 
stroomdichtheid „passief” geworden was, weer met kleinere stroom- 
dichtheden werd gewerkt. 
Uit deze tabel zien wij dus het groote verschil tusschen het pas- 
sieve en actieve ijzer. Terwijl het actieve ijzer, zooals uit de voor- 
L Smits. Verslag Kon. Akad. 25 Jan. 1913, 1132. 
~) Hier hebben wij waarschijnlijk met metaalionen van verschillende waardigheid 
te doen (Later komen wij hierop terug). 
