1362 
zenden. Van dezen laatste was nauwkeurig de weerstand bepaald, 
terwijl een milliampèremetpr, in den keten aangebracht, diende om 
de stroornsterkte te meten. Door afwisselend 1, 2 en 3 accumula- 
toren stroom te laten leveren, had men het in zijn macht warmte- 
bronnen van verschillende grootte in het toestel aan te brengen. 
Bevond zich dus een warmtebron van bekende grootte in het 
toestel, dan werd lucht doorgevoerd en met geregelde tusschenpoozen 
de (dubbele) uitwijking van het lichtbeeldje op de verdeelde schaal 
atgelezen, totdat deze uitwijking eindelijk eenigen tijd constant was 
gebleven, en dus een maximum was bereikt. Deze waarnemingen 
werden uitgevoerd bij temperaturen van 20°, 30° en 40° van het 
omringende water, dus ook van de binnenstroomende lucht. 
I it deze ijkproeven bleek : l stü dat de maximum-uitwijking van 
het lichtbeeldje, ot met andere woorden, het temperatuurverschil 
van in- en uitstroomende lucht, ongeveer evenredig was met de 
warmtebron, die in het toestel werd aangebracht, 2 du dat deze even- 
redigheid gold voor een temperatuur der omgeving van 20°, 30° en 
40°, 3' 1 ' 1 dat de absolute grootte der uitwijking onafhankelijk was 
\ an deze tempeiatuur, 4 dc dat een uitwijking van i c.M. aangaf 
± 11.5. cal. per uur vrijkomend. 
is u het toestel geijkt was, kon men omgekeerd, door de uitwijking 
\ an het lichtbeeldje af te lezen, de grootte van elke warmtebron 
berekenen, die zich in het toestel bevond. 
Als zulk een onbekende warmtebron werden de kiemende tarwe- 
korrels gebruikt. (Het aantal was steeds 500). 
In den loop der proeven bleek echter, dat men in dit geval de 
uitwijking van het lichtbeeldje niet beschouwen mocht als uitsluitend 
de warmteontwikkeling bij de kieming plaats hebbend, weer te 
geven. Wanneer men n.1. 500 gekiemde tarwekorrels, die van te 
voien door verwarming op 100° gedood waren, in het toestel bracht, 
dan bleek het lichtbeeldje onvermijdelijk den nulstand te over- 
s( hiijden; bij verschillende dergelijke waarnemingen werd steeds een 
uitwijking van ongeveer B c.M. gevonden. 
Om met zekerheid uit te maken of deze gedoode kiemplanten niet 
misschien toch nog eenige warmte afstonden, wat een gevolg zou 
kunnen zijn van nog doorgaande enzymwerking, werd als controle- 
proef net toestel gevuld met geimbibeerde massa’s filtreerpapier. 
Hierbij kon geen sprake zijn van warmteontwikkeling door het 
filtreerpapier. Maar ook bij deze inrichting der waarnemingen over- 
schreed het lichtbeeldje onfeilbaar den nulstand, om ten slotte een 
maximum uitwijking te bereiken, overeenstemmend met die, verkregen 
