1372 
Zoo wordt telkens bij elk platina-contact in de meetbuis de druk 
bij het daarbij behoorende volume bepaald. Dan wordt de druk 
verlaagd, zoodat men twee waarnemingsreeksen van dezelfde uit- 
komsten moet krijgen, maar de eene bij stijgenden, de andere bij 
dalenden druk doorloopen. De drukverschillen bij twee correspon- 
deerende waarnemingen van twee dergelijke reeksen bedroegen zelden 
meer dan 50 gram. Er moet natuurlijk steeds genieten worden, 
wanneer de temperatuurverschillen binnen en buiten de meetbuis 
zich vereffend hebben. Dit is geschied, wanneer de weerstand van 
den temperatuurdraad (Verg. Med. 6 p. 819) constant geworden is. 
Hij liet meten van de hoogste drukken, dus bij het gebruiken van 
den grooten „kop” van de drukbalans, d.i. tussehen J200 en 2400 
atmosferen, wordt de nauwkeurigheid der drukmeting geringer, 
voornamelijk door het viskeuzer worden van de als overdracht- 
vloeistof gebruikte minerale olie. Toch blijft de te maken fout zeker 
beneden 7 1000 . 
§ 4. Bepalingen tussehen 2 en 200 Atm. 
Gelijk reeds in Med. 6 vermeld werd, (p. 816) lieten onvoorziene 
moeilijkheden niet toe het normaalvolume der gebruikte hoeveelheid 
in den toestel zelf te bepalen. Voor de bepaling der isotherm van 
20 C konden wij ter berekening van het normaalvolume gebruik 
maken van Schalkwijk s metingen gelijk uit de bespreking onzer 
uitkomsten duidelijk zal worden. Voor 15°.5 O ontbraken zulke 
gegevens. En om nu toch een zuivere vergelijking met Amagat’s 
metingen te kunnen doorvoeren, hebben wij bij die temperatuur zelf 
metingen bij lagere drukken verricht. Op die wijze werd dan tevens 
een controle verkregen, of de uit de metingen afgeleide vergelijking 
voor lage drukken mag worden geëxtrapoleerd. 
We komen op deze punten terug bij de bespreking onzer uit- 
komsten en geven hier eerst nog een beschrijving ook van deze 
metingen. 
Daar wij weer een groote hoeveelheid gas wenschten te gebruiken, 
werd het in de groote opstelling gebezigde ijzeren vat D als persbus 
gebruikt. We konden dan den piëzometer met eene hoeveelheid gas 
van de orde van 1 Liter bij '1 Atmospheer vullen 
De piëzometer bestaat oorspronkelijk uit twee stukken. Het bo- 
venste gedeelte was als het bovenreservoir onzer gewone meetbuizen. 
Bovenaan bij a (hg. 13) bevinden zich 4 geëtste streepjes, om de buis 
schoon te kunnen maken. Hieronder is een verwijding h\ daaronder een 
ingesmolten platinadraad c en ten slotte een geëtste schaalverdeeling 
(/. Deze buis werd aan eene capillair gelascht en omgebogen. In 
