j 389 
dit resultaat door directe waarneming te controleeren. Gedurende de 
zomermaanden van het vorige jaar hebben Dr. W. J. db Haas en 
ik ons met deze vraag beziggehouden. 
Aanvankelijk stelden wij ons voor, voor deze waarnemingen een 
éch elon -spec t roscoop te bezigen, met behulp hiervan het spectrum 
eener monochromatische lichtbron waar te nemen, en vervolgens 
hierop de absorptielijnen van natriumdamp te superponeeren. Deze 
damp bevond zich in eene ijzeren buis, aan beide zijden door platen 
uitgezócht spiegelglas gesloten, en van waterkoeling voorzien ; in het 
midden kon de buis, die aldaar een schuitje metallisch natrium be- 
vatte, verhit worden. Dergelijke buizen bezigde R. W. Woon bij het 
onderzoek van fluorescentie van natriumdamp. Als monochromatische 
lichtbron diende eerst eene blaasvlam, die aangeblazen weid met 
lucht, waarin eene zeer fijn verdeelde oplossing (nevel) van soda ge- 
suspendeerd was. Later werd de voorkeur gegeven aan de vlam van 
eenen Mékerbrander, brandende in eene atmospheer, waarin insgelijks 
een nevel van soda was gesuspendeerd. Dit werd bereikt door de 
vlam te plaatsen binnen eene ijzeren afvoerpijp, waaraan van onderen 
een reservoir was bevestigd, dat met de lucht in verbinding stond, 
en waarin door middel van een aspirator de sodanevel werd geblazen. 
Deze methode bleek ons zeer bruikbaar ter verkrijging eener natriiun- 
vlarn van constante intensiteit, die bovendien gemakkelijk te regelen is. 
De met behulp van deze lichtbron verkregen lijnen waren, wanneer 
de lichtintensiteit voor de waarneming voldoende was, te breed voor 
het onderzoek met den échelonspectroscoop, terwijl dan bovendien 
de zelfomkeering hinderlijk was. Werd daarentegen de lichtintensiteit 
verminderd, totdat de lijnen smal genoeg waren, dan was deze weer 
te gering voor de waarneming. 
Daarom hebben wij vervolgens getracht, het verschijnsel direct te 
zien door middel van den spectrometer, die bij de proeven met den 
échelonspectroscoop tot voorloopige dispersie diende. Wij waren van 
meening, dat, waar het oplossend vermogen van het prismasysteem 
ongeveer 60.000 bedroeg, het mogelijk moest zijn, op deze wijze 
eene verschuiving van het boven opgegeven bedrag waar te nemen. 
Hiervan was echter niets te bespeuren. Weliswaar verbreedde zich bij 
verhitting van de Woon’sche buis de aanvankelijk smalle absorptie- 
lijn (die afkomstig was van zelfomkeering in de natriumvlam) zeer 
sterk, tot ongeveer den halven afstand der beide D-lijnen, doch eene 
verschuiving viel niet te constateeren. 
Wegens den terugkeer van Dr. de Haas naar Berlijn moesten wij 
onze gezamenlijke waarnemingen hiermede al breken, en zette ik lu i 
onderzoek alleen voort. 
