1412 
geheele systeem, hetwelk op grond van deze toepassing kan worden 
opgebouwd. 
§ 6. De uitkomsten der vorige § betreffende de afhankelijkheid 
van 6„ van de dichtheid leiden tot de volgende gevolgtrekking betref- 
fende den invloed van de rotatiebeweging op den uitwendigen druk. 
Voor die dichtheden, bij welke u r door de vergelijkingen (4) en (5) 
bepaald is, en bij welke 0 %, worden de energie u, en eveneens 
de entropie s r voor de rotatiebeweging door dezelfde functies (alleen 
met eene andere waarde van 6 0 ) voorgesteld als de overeenkomstige 
grootheden voor de translatiebeweging in een ideaal gas. 
De rotatiebeweging geeft dan evenals de translatiebeweging eene 
bijdrage tot den uitwendigen druk. De verhouding van die bijdrage, 
per vrijheidsgraad, tot degene, welke in een ideaal gas aan de 
translatiebeweging te danken is, nadert bij hooger wordende tempe- 
ratuur tot de eenheid. 
Bij de kleine dichtheden daarentegen, nl. in het gebied in hetwelk 
6 U niet van o afhangt, geeft de rotatiebeweging geen bijdrage tot 
den uitwendigen druk. Dit is in overeenstemming met wat voor 
den druk van een ideaal gas steeds, b.v. uit het entropie-principe 
van Boltzmann, vergel, Suppl. N°. 24a § 4, of uit de viriaalstelling, 
wordt afgeleid. Omgekeerd blijkt hieruit de noodzakelijkheid, dat 
in Fig. 2 de # 0 ,p-lijn bij de kleine dichtheden ombuigt tot eene aan 
de p-as evenwijdige richting, welke ombuiging door het punt p = 0,08 
dan ook reeds duidelijk wordt aangekondigd. 
Ten slotte worde nog even teruggekomen op de in deze Mede- 
deeling streng volgehouden aanname, dat de verdeeling van de 
rotatie energie der /^-moleculen door de aanwezigheid der iV 3 -mole- 
culen niet beïnvloed wordt. Het volgende beeld zou een dergelijk 
gedrag kunnen geven : de //..-moleculen gedragen zich bij de botsing 
(althans bij die tegen ^-moleculen) als harde gladde bollen, zij dragen 
een (magnetischen) bipool (of hebben overeenkomstig Suppl. N°. 32/; § 7 
een magnetisch moment wijl zij om eene as van klein traagheids- 
moment in het beschouwde temperatuurgebied met nulpuntsenergie 
roteeren) ; de jV 2 -moleculen zijn zoodanig gebouwd dat zij op de bipolen 
der 0 2 -moleculen geen richtende werking uitoefenen. Intusschen kan 
de bedoeling van dit beeld vooralsnog geene andere zijn dan aan te 
wijzen dat in de genoemde aanname niet iets onmogelijks gelegen is. 
treden der rotatiefrequenties der moleculen elk voor zich, zijn n.L, gelijk ook nog 
in § 6 zal blijken, eene voor kleine dichtheden noodzakelijke aanvulling van de 
beschouwingen van Suppl. No. 32. 
