U HISTORIE V A N D E NATURE 
oven gebrand, en met honig vermenght ; An 
dernakus metLimoen-zapgeftampt, om de 
kaken van de vrouwen ichoon temaken, 
voornamentlijk indien ghy daar eenweinigh 
Sublimaat by vermengt. In Nederland word 
den dronk uit de Kinkhoorn tegen den dro- 
gen hoeft , voornamentlijk van de kinderen 
i’eergeprefen. 
rdidd t Jer * Wat an g aaC haar onderfcheid , 7 {ondeletius 
feit datter twe gevonden werden , namentlijk 
een kleine met veel ftrepen,ruwachtig,en een 
ander dien gelijk , behalven dat hy meer ver- 
heven dwarfe lt repen heeft, fo dat hy met regt 
gegroefde kan genoemt werden : Daar is ook 
een dikker en harder van fchulp, en een groot 
geflaght, paars van verw , welkers draijingen 
geelachtig, en de mont witachtig zijn. Gejnerus 
fchnjft dat hy nog een ander geilen heeft, de 
Purpura meer gelijk , en hem in gedaante , en 
grootte nader, overal met knobbeltjes, daar 
na met ronde dray in gen fchoon en aartig ver- 
heven , en niet lb fpits uitgerekt, maar korter, 
met een ftomper hoofqdaar is oök een vremde 
an dldrovaaduj gtiQw&tn, van verw, enhar- 
dighcit als Marmel , enmet ringen alsroosjes 
verciert. 
IV- LI D. 
Van de Murex, 
Naam. T'\ E Murex betekent nudeBuccinum,dan 
A deP urpurajik fwijg van de purpurverw, 
die de naam van Murex zelf gegeven is : Hier 
vvort het voor een fchulp- vilch genomen, die 
tops- wijs gedrayt is , en lange vatte angels , en 
fijn naam van de ruwheit der mueren bekome 
v *f’^ heeft. Perottus telt hem onder deOefters om de 
ruwheit van fijn fchulp, maar de ruwheit is an- 
ders in de Oelters anders inde MufeX)die 
buigt fich over de geheele vlakte krom: Defe 
beftaat uit eenige lange , vafte, en by beurten 
uitpuilende angels, ’t welk Vlinius ook febijnt 
te beveil igen als hy feit : De Murex is vafter 
van fchulp, als mede het geflagt vande koncha: 
Wijl hem Vaierius Fia^us ghedrayt noemt, 
moet hy van de Buccinum verftaan werden. 
Gebruik Sy hebben ook haar gebruik inde lpijs,maar 
1,1 pl, ~' inde veragtfte,want Xemkrates feit datfc zout 
en quaataartighzijn ,den buik beroeren , het 
water doen lofen , de mond onangenaam , en 
fwaar om verteren zijn , llijm voortbrenghen 
isrg:- en z: nogtans rekent haar Scribomus Larvus, en 
Compoi.r. Ce/Jus onder de fpijfen die de mont angenaam 
zijn. By Mafyobfps wierden fy ook met andere 
fchulp-viflen op de maaltijd gebraght, op die 
dach als Untulus tot Pneftcrgehult wierd- 
Gebruik Indien wy haar gebruik indegenees-konft 
ïiecfkonfti befien s de vilch opgeleit, neemt de hayren van 
de borften wegrdeafch van de fchulp met oly 
gemengt, geneert de gef\vellen,en wederftaat 
hetgefwelPanusgenoemt; met honigh word 
fy op defweringen van’t hooft geftreken,fui- 
vert de plekken in’tangefigt van de vrouwen, 
en verdrijft de hete gcfwellen achter deoiren; 
fy word ook tot een tand-poeijer gebruikt: 
datfe de knobbels van de fchamelheitgeneeft, 
verhaalt Marcellus Empiricus. 
Wat angaat haar onderfcheid en gefiagten,- Onder:- 
daar is een ghemarmelde,dryhoekighe,melk- tcheid. 
witte, purpure, de orthokentros oft regtgéan- 
gelde.de Korakoides oft Ravenbeks-wijsge- 
angelde,en Aporrhais. De gemarmelde heeft 
fijn naam van fijn wit en hardheidt bekomen. 
Die van fyndeletiw is binnenuitten witte pur- 
purverwig : de fchulp is fwaar, dicht, hecht, en 
met angels befet.van geftalte middelbaar,tuf- 
fen de Buccinum, en Conchylium.en breet, fo 
dat hy met regt dekakondylos mag genoemt 
werden.Hy wort ligt verbrand, en tot afch,en 
trekt van de hitte een fcherpheid na fich : Die 
afch gbeneeft de verbrandheid , en maakt een 
fchoon litteken ma datfe gewaden , en metRo- 
fen-oly tot een falf gemaakt is. Deverw vande 
gemarmelde Murex van GefnertM,& o it waarts 
bleek, binnen uitten witte roodagcig, meteen 
fchoneglans verciert.Sijn buiten-lip ftrekt fig 
uitwaarts.en tot een rand uit: de angels onder 
’thooft oft onder de punt vande fchulpzijn 
twe in getal maar groot,ftomp en uitftekend: 
inde punt felf, worden enige heel kleine,rond- 
agtige,daar na in bogten gedrayde knobbelen 
en geen angels gefien. Hier by komt die van 
AldrovanatiS) met een fpitfen top, lang en dun, 
en overal meer gedrongen,oft liever gedrayt. 
De drykantige is an d’een zy de heel plat, en 
an d’ander rond, maar fo dat’er weerzyds twe 
zyden zijn , en een ander gedeelte dat de der- 
demaakt. Van defe geftalte die defe eigen 
heeft hy fij n naam verkregen ; Hy heeft" korte 
fterke angels, is verfcheidengeverwt, en heeft 
een dobbel rompelig gat, met het welke , om 
de ruimteen kortheit van de fchulp ,een grof 
en droevigh geluid gemaakt werd. De fchulp 
geeft een rook van fich als fy ghebrand werd, 
waar uit geoordeelt werf, dat hy enige vetheit 
in fich heeft; waarom hy met Aniandelojy ge- 
kookt, teghen de pijn van de oiren ghebruikt 
wert. Üe Melk-witte heeft den naam van fijn 
verwjhy is van een ftomper top alsdeande- 
reen heeft fomtijts eer knobbeltjes alsangels: 
Ghy fult by /Hdrmfandm afbeeldiels van dry- 
dobbele vinden. De purpurverwige recht gc- 
angelde is buiten en binnen heel rond , enan 
den top witachtig: hy heeft twaalf fterke reg- 
te angels, en beftaat uit fes drayinghen met 
ftompe en kleine knobbelen befet. De Ra- 
venbeks-wijfeisalfooby Rjmdetetius van fijn 
onfterke angels , den bek van de Ravens ge- 
lijk , genoemt: de Aporrhais ftellen fommige- 
onder de Lepades, om dat hy ghelijk als die 
an derotfen hanght , maar qualijk. Doe hier 
by dat de Lepades mette een zydgheopent, 
die fijn vifch vertoont , vaft hangen , maar de 
Aporrhais word met een hellende fchulp, dat 
haardekfel is an de klippen vaft gehegr. Wat pün.-H-N 
is’er an gelegen oft wy feiden dat de tops-wijs 1.3*-. 
gedrayde, hoewel veel kleinder, nochtans veel 
krachtigher zijn , en die den afem van baar 
mond bewaren, ook van dat geflagt zijn, wel- 
ke de Grieken na’t feggen van Flmus Kolycia 
enKorijthia noemen,hoe het zy.Di cAldrovan- 
dus uitghedrukt heeft is fo hard als Marmer, 
en buiten en binnen witachtigh, an d’een zy- 
de 
