der bloedlos e 
Tecling. y an haar ceelingh zijn de fchrijvers met 
eens :datfe alleen uitte fchulpachtige langh 
an malkander hangen , en in de lente en herfft 
Arift: de ZW anger fchijnen , hebben wy uit Ariftoleles. 
Gencrat. Q e fo e rus fchrijft ook gehoort te hebben dat de 
" ’ C1 Slekken verfamelen , witte eyren voort-bren- 
gen , fo groot als de ooghen van de Snoek , en 
daar op inde May-maand ghevonden werden 
tebroeyen.Albertusen Portafei t datfe uit flijk, 
en uitte verrotte waters en dau voort- komen, 
en daarom een kort leven hebben : Datfe al - 
pün:H:N: leenlijkinde Winter voortkomen ,fo PUnius 
ï. 5. c.5 1 ■ meent, is nauwlijks waarfchijnlijk, wijl hy felf 
feit datfe inde Salade voortkomen, en wy ook 
weten datfe in de Vitfengroeyen. Datievan 
fchulp ontblood traag werden , en mettertijd 
in tonnetjes oft een aurelia veranderen als de 
Rups , en onbeweeglijk leven , doen wy’er op 
het geloof van MaJJariusby: Maar wat gevleu- 
gelde beesjes dat daar uit voortkomen, is noch 
niet bevonden.De Land-hoornflekken , wor- 
den doort’famentrekkingh ,en voortftuwing 
van haar lijf beweeght. 
Gebruik Van haar ghebrmk in Spijs by de Romei- 
nen, blijkt uit het boven-verhaalde: maar of 
fy goet oft quaat van fap zijn; is onder de 
Schrijvers in verfchi l.Celfmfck datfe van goet 
fap zijn , en innerlijk niet bedorven werden ,• 
Galen: i. 3- GalenusQ hoewel haar deGrieken veel op tafel 
’ ''' fetten)datfe hard te verduwen, en dik van fap 
zijn, langh in de maag blijven, en vaft voedfel 
geven, maar traag , en langfaam verteert wer- 
den. Archij/enes fteltfe onder de haaftigh- voe- 
\V A T E R-D ï E R E N. %j 
fy voor de koorts gebruikt ; tegen de donker- 
heid der ooghen prijft Martellus de Afrikaanfe 
gefloten en gebrand; T egen de pijn der oireft 
met Nardus en Rofen-oly gekookt Afklepia- 
des 3 met Garft gekookt, Villmovanus-, Dat haar 
kraakbeen en vlees de wonden heelen, fchrijft 
Hollerius : De zenuwe n Diofkondes. Taugautius 
gebruiktze inde plaafter om de waterighe ge- 
fwellente ghenefen; gheftampt ftoppen iy 
’t bloeden uitte neus, met Honig enOffe-gal 
rypen fyde kool-gefwellen ,-met haar fchulp 
gheftoten, fuigen fy het. water vandewater- 
lugtigenahaar. 
Het water uitte hoornflekken overgehaalt, 
en fes oneen daar van ingenomen , geneeft de 
uitdrogende koortsmetten drek vande haag- 
dis, rood koral,en fuiker overgehaalt, geneeft 
het de vlekken van deogen.Inde May-maand 
oft O&ober, inde afgefneden wratten oft ex- 
terogen ghedrukt , ghenefen fy de felve : Het 
poeijer van de ledige 11 ek- huisjes, geneeft de 
kloven van handen en voeten , en z : BeGe 
meerby A IdfovandttS. 
de Alt 
meur. Fa- 
cult: c.2. 
Numoetmen van’tonderfcheid fpreken , fc j 9 ^ Jer * 
Haar onderfcheid is veelerlei: Indien wy haar 
grootte, geftalte, vt rw ,landfchap, voedfel, 
leven , en anders befi^ n : Sy zijn fwart , wit, 
rofch, verfcheiden geve rw t , naakt en gedekt, 
Sy hangen ande Vygboo^^de AfFodillen,Di- 
ftels,en Bladeren met hopt n . AËUanus feit dat- 
ter in de rode Zee een heel gtr,te,met een pur- 
pure fchulp , met een bocht iiv’t midden , en 
wonderlijk verfcheiden geverwdeoogen ge- 
den. Arcnv/enes iteitie uhuci uciwamgu v^- W unuw.u JB , 
dende en’teeen men de befwij mende behoort vonden werd. Sy gelijken (feit hy)een krans, 
LeS» l.i 
c- 5 
, voor tefetten j maar ik oordeel met Merkurta 
riaLVaria ilü dat’er een gebrek fchuilt, om dat/£^mr,die 
hem van woort tot woort heeft overgefet, de 
hoornflekken heeft overgeflagen. 
Tlinius heeft nagelaten dat nocht de varfe , 
nogt de verouderde de maagangenaam zijn. 
Dat de witte Kivier en Bofch-flekken een 
quaadaartigheit hebben ;En daarom is deEle- 
fants-fiekte van Alexandrie te gemeender,om 
datfe veel gefoute fpijs,en flekken,en fommi- 
ge veel Efels-vlees eeten , indien wy Ccehus 3 
Rbodiginus cn Galemis geloven. By Mattbiolus 
worden die in opene plaatfen met welruiken- 
de kruiden leven beter ghehouden , als die in 
donkere en poelachtighe plaatfen verkeeren. 
Dioskprides fchrijft dat de Land -Hekken de 
ïii: M. M: maag nut zijn, en niet lichtlijk verrotten ; dat 
1.2. c. 8 . befte van Sardegne , Afrika , en Aftypaleia 
zijmendie in Sicilië, Chios, en in deAlpen van 
Ligurie Pomatia ghenoemt werden , dat de 
Zee-flekken lichtlijk affehieten ,• die van de 
Rivieren een quaden reuk hebben,en doet’er 
by dat die an de thuinhagen en heefters han- 
gen , en fitters genoemt werden , den buik en 
maag beroeren. 
M arcellus mifprijft haar gebruik in’t geheel. 
By Apilcius lult ghy haar met melk en pap ge- 
voed vinden. Inde Genees-konft is haar ge 
bruik veelerley : Tegen de hooftpijn wort hy 
de kop afgefneden, en om den hals gehangen, 
met haar vet worden de hayren vermenigvul- 
dight ; Geheel om den hals gehangen worden 
Dioslco. 
heel konftig met allerley groene, g,eq e , en ro- 
de bloemen , op feekere orde verciert. cdlius 
feit dat hy een foo groot gefien heeft , d'^ foo 
veel Wijns hiel als een Vifler op een midc^g. 
maal kon verfwelgen. In den Nijl feitmen o»t; 
heel grote zijn , die een ftem als een ghehuii 
hebben. In’t land van Rome zijner enige wat 
groter als Lupinen. Die in den Herft met ho- 
pen an de fteelen van de diftels hangen, indien 
wy Mattbiolus geloven, dat zijn mogelijk de 
Minutre oft kleine van Plinius. Daar zijn ook 
langwerpige, welke de Trompetters voor een 
Trompet gebruiken.De Pomatixzjjn,dic Gel- 
den grooter als de kleine Krabben , die in de 
fchulpen kruipen, gevonden werden, en in de 
Winter op deTridentinfe bergen uitte aarde 
en heefters , met kromme haken , omtrent de 
wortels van de heefters ghegraven, en voor de 
befte ghehouden werden. 
De Sefllli oft zitters , die in de boften an 
de ftruiken en bramen hangen , en van welke 
fommige uitte natuur gemarmelt zijn.De Ka- 
vatiese in de Balearife Eylanden,aie niet vutte 
kuilen der aarde komen nocht met kruiden 
leven, maar als een druivetros t’famen han- 
gen. Ten lellende min gemeene die meteen 
byhangendt dekfel van de felve fchulp haar 
bedekken, en altijd onder d’aarde leggen : Sy 
wierden eertijts omtrent deAlpen an de zee ge- 
legen uitgegraven, mogelijk ook als nog. V an 
haar lantfchapfijnfelllyrife.die voornament- P n 0 :H:N. 
lijk groojt zijn, De Afrikaanfe die vrucht- 1.9- c.j?. 
E X baar, 
