4o HISTORIE I 
fchulp omgedrayt, en vol water en fant, en fy 
heeft nocht eyren , nocht dat fwarte, dat in 
plaats van vleefch is. Sy zijn felden. 
De Echinometra oft Moeder-Echinus,wel 
ken Gilhus met Plinius gemeent heeft, dat heel 
lange angels, en een heel kleine fchulp hadde, 
daar van hebben Rondeletius en Bellmius , met 
Jnjtoteles gelooft, dat hy andere in grootte van 
fchulp overtrefte : die vertoont hy foo groot , 
dat hy mettwe uitgefpanne handen nauwlijk 
kan omvat werden. Defe heeft gefien datfe /Q 
de ey landen van de zEgeifezee fo groot war- 
den, datfe twee vuiften te boven gingen- De 
overige zijn zee hoornflekken, met he^l klei- 
ne angeltjes ver Hen met korte ftompe knob- 
beltjes tullen beide, an’t einde witachtig, ande 
wortel blauwachtigh, en uitten Pdrpur blin- 
kend, voor zijn fy plat, boven op rond. 
Jldrovandus vertoont’er vier- De eer ft e is 
niet heel lang van angels, en geheel yfergrauw. 
De tweede fonder angels is buiten ruw,en van 
de felve verw. De derde met lange grote pin- 
nen befet is geheel van verw als een Amathift. 
De vierde de groot fte vanaldieinde Adria- 
tife enThy rrenife zee voortkomen, is fo groot 1 
dat hy vijf pinten nats houd, an ’t boven deel 
is hy rond en bultig, onder plat. De omkring 
was twemaal negenduim, en een hand-breed. 
De fchulp was an’tvoorfte deel merkelijk wit, 
en als in vijf hollen , gelijk in de Pompoenen 
verdeelt, van welke yder dry ftrepen hadden, 
welkers middelde als een naad had die de de- 
len fcheide, en licht geopent wierd , geopent 
zynde heeftze de geftalte van een zaag. Die 
twe andere ftrepen zijn als kaftanje bruin, met 
veel gaatjes doorboort, die nochtans niet als 
tegen ’t licht gehouden ghefien werden , en 
vijf . maal grooter als die naad zijn ; Hy had 
vijf, holle, drykantighe tanden. 
T en leften is de alderkleinfte zee-Ecbinus, 
met groote, lange, hardepinnen by naals fteen 
verfien, en word veeltijds van de Italianen un 
Iudeooft lood ghenoemt , omdat hyaltijdt 
fwarten vuilis; fyn fchulp is grooter als een 
Okkernoot, maar leeft langer als alleanderej 
Want fo gy hem op den rug legt drukt hy ter- 
ftond fijn pinnen neder , en wend fich op fijn 
voorfte deel Hy word in de diepten geteelt. 
Bellornus heeft dit gheflaght aldus befchreven: 
Hy heeft meer voorfluiten als andere,daarom 
kruipt hy fnelder en hanght vafter an. Hy 
draagt geen eyren, maar yet bloedigh fvvart , 
het etterigh bloed gelijk, daar hy de handen 
mede befoedelr. Hy heeft vyftanden als een 
wervel in ’t ronde gefchikt, daar hy wier, (te- 
nen , en de fchelpenvandeKonchyliamede 
doorknaagt. In fijn binnenfte deel fult gy veel 
t’faam-ghehechte zenuwen fien : Waarom de 
in woonders die t’famenvoegingh van tanden 
met haar zenuwen laten drogen, en gebruiken 
die als een ring oft merk om haar brood te te- 
kenen ; Want het gelijkt heel wel een vyf blat 
oft yet fodanigs. Den buik heeft hy in vijf de- 
len ghefcheiden, welke van de rondte van de 
mond en fchulp vaft hanghende , omtrent de 
openingh van den drek t’famen lopen : Maar 
fy zijn verdeelt, en als door een tuften komft, 
r A N D E NATURE 
van fcheidpden onderfcheiden. De Echini 
hebben fo v- £ l fnuiten,als fich in de doorboor- 
de gaatjes van de fchulp vertonen: Maar die 
zijn in yder boven de fes duifend. 
Hio' toekan betrokken werden die ande 
ftram* van de R ode zee een halve voer breed, 
voer plat , boven op bultig, met minder pin- 
netjes bezet, en van Bc Humus gefien is. En ook 
die van de rode zee met heel lange yfer grau- 
we angels na’t rood hellende,welkersafbeelt- 
felwy an KajUlletm van Genoafchuldigzijn. 
Dien Rondeletius in ’t vijfde geflacht geftelt 
heeft, en an de klippen hangt, is ook klein van 
fchulp met angels ten anfien van ’t lijf langh, 
welken hy ghelukkelijk tegen dedroppelpis 
ghebruikt heeft, en is de felve mette Echinus 
van drijioteks diehy in de befchrijvingh der Arifl: h. 
dieren gedenkt. AJ.+.Cèj. 
V. L I D. 
Van de Conchiliummet tvcsejckulpen. 
I. STIP. 
Van de Roncba. 
T Ot hier toe van de Echinus, nu volgen 
de Konchylia, die oft dobbelfchulpigh 
oft enkelfchulpigh zijn. Tot die behorende 
Koncha, de Chama , de Oefter, de Pe£ten, de 
Mufculus.de Mytulis,de Tellina,de Balanus, 
de Pholades, de Solenes, de Pinna, en deKon- 
cha Anatifera. Daar zijn veel geflagten van de ca p. r °;'' 3i 
Koncha, die tot ruwe of gegroefde, en gerom- 
pelde , en tot glatte konnen herftelt werden. 
Uitteruwe is de Parldrager, die ook Indife 
om dat hy by de Indianen , 'by welke hy ber- 
ber genoemt werd, veel voortkomt, en die ge- 
meenlijk Parlemoer genoemt werd .Androjtbe- 
nes by Jtbeneus , fchnjft in fijn fchipvaart van 
Indie aldus:defe oefter is in’t anfien dePe&en 
oft kam-oefter gelijk, met een fchulp niet ge- 
groeft, maar vlak, dik (Plinius zet quaiijk over 
dat hy ruw op de wijs vande Echinus is)weer- 
zydsnietgeoirt , op de wijs vande Pe£ten, 
maar alleenlijk an d’een zyde.In fijn vifch waft 
als indefwijneneen dobbele knobbel: fom- 
tijds in verw hetgoud fo gelijk , datfe met het 
felve vergeleken niet licht onderkent werd, 
fomtijds weder fil ver- verwig, dan weder ghe- 
heel wit, als een vifch oog. 
Vlinius verhaalt veel van haar geflagten ,-hoe- 
danige zijn de Penteda&ylus oft vijfhoekige, p C jj n e ! H ' ; N : 
deMeliceinbatisjdeEchinophoraoftegelvor- 1. 32. c.», 
mighe,enz. Sy worden dikmaal in Indie foo 
groot gevonden , datmen feit dat’er in de Zee 
van’tËylantBorneo een gevonden is, welkers 
vis feven-en-veertig pont woeg.Sommige zijn 
geheel filver-wit: andere van een rode vlam- 
mige verw. Haar vifch wort van de Indianen 
rauw, en ook gebraden gegeten } Uitte fchul- 
pen worden verfcheide dinghen , als kaftjes , 
kroefen, lepels , wandelftokjes voor de vrou- 
weden verkeerberden gemaakt. Delndiaanfe 
vrouwen maken der armringhen en hals-cie- 
raadtvan. 
Van de Varlen (uilen vcy inde natuurlijke Be- 
(chrijving van de Bergfloffen handelen. , 
De Imbricata oft baar-wijs* gevlamde alfo * p / 4 *; 3 
' ' ~ genoemt, 
