Naam. 
Aldrov: 1 
2. c. 2<J. 
Befclirij- 
vin^. 
Arilc: H. 
A.I.4.C.4. 
24 
HISTORIE VANDE NATURE 
van den anftaanden roof waar fchouwt, zijn 
beufelinghen. Ghy fult thien van de pinna 
openen eer ghy daar een Pinnophilaxfult in 
vinden. 
De felve worden alleenlijk metflyk en wa- 
tergevoed. Geloof datfe daar binnen fchui- 
len , om haar leven te bewaren j want die met 
eenfachter fchors gedekt zijn, zynhetonge- 
lijk meer onderhavig. Daarom beveiligt T{on- 
deletius dat hy de kleine Krabben in de holen 
van de fponcijen, de reten van de {lenen, en in 
de uitterfte fchulpen met welke de oefters be- 
dekt zijn, dikmaal gevonden heeft. 
II. STIP. 
J/an de Cdncellus. 
D E Krabbe die by de Latijnen Cancellus 
genoemtis, werd by de Grieken Karei - 
nion, by Oppianus Carcinasghenoemr. Plinius 
fchijnt hem en de kleine Krabbe onder den 
naam van de Pinnotheres , en Pinnophylax 
vermenghtte hebben, ghelijk sfldrovandus be- 
wijft. By de Franfen wordhy Eremite, en 
Bernard Eremite ghenoemt. Eremite om dat 
hy andere fchuwende alleen in fijn fchulp, als 
. in een wildernis leeft. Bernard om datze ge- 
meenlijk in Vrankrijk de dwafen bernards 
noemen, en om dat hy met een fchulp gedekt 
en met fcharen.bequaam tot befchermingvan 
fijn leven, verfien zynde, vremde hoeken om 
te fchuilenfoekt. Ely word heel nauwkeurig 
van dc IVijfgeerbcfchreven. 
Hy is feit de Wjjfgeer , by na een gemeen met- 
ghefel van de fchors en fchulpachtige vilfen j 
want in gedaante fchijnt hy de Locufta gelijk, 
en is afgefondertvan andere, en alleen geborê: 
maar om dat hy daar na een fchulp foekt, daar- 
om is hy die geene die met een fchulp gedekt 
zijn ook gelijk, waarom hy twijffelbaar,en bei- 
der geflagten fchijnt deefachtigte zijn.Noch- 
tans is hy (om wel te fpreken) de Spinnekop- 
pen gelijk, behalven dat hy dat deel dat onder 
’t hooft enden buik leit,breder als de fpinne- 
kop heeft.Hy draagt twee rofledunne hoorn- 
tjes, daarfoo veel oogenonderllaan ,dienoit 
binnewaarts wy ken als in de Krabben , maar 
altijd uitpuilen. Daar onder is de mond, ge- 
lijk als met veel hayrtjes befet. Daar onder 
ftaan twee gekloofde voeten met welke hy de 
fpijsnade mondbrenght. Noch hangender 
weer-zyds twee andere, en de derde is klein. 
Het onderfte van de borft is geheel facht; Op- 
ghefneden zynde vertoont fich binnen yet 
bleeks. Van de mondt tottemaagh loopt een 
doorgang na de maagh. Daar word geen gat 
voorden drekghevonden. De voeten en de 
borft fchijnen eenighe hardigheidt te hebben , 
maar minder als de Krabben. Hy hanghtmet 
geen bandtande fchulp vaftghehecht: Maar 
wandelt los en vry op de wys van de hoorn - 
viiïen. Sy hebben alle de linker voet dikker 
als de rechter. En wyl fy in de fchulp met het 
halve lijfomgebogeu leven , foo groeyter, al 
wat van degedrukte rechter zyd afgaat, an de 
lofte en vrije linker zydt weder by. jB ellonm 
doeter by datfe de oogen als de Kreeften ver- 
heven hebben, welke met witte (lippen ghe- 
plekt zynde hy uitfteekten inhaalt na fijn wil. 
De tanden zijn beenachtigh } Van de mondt 
loopt een keeldarm fo dun als een draad na de 
maag. De darmen worden maar twemaalom- 
gheboghen : en die vochtigheid , welke in de 
maagh groen was, vertoont fich in de darmen 
wit. 
Jrifioteles maakt van haar dry gheflaghten. 
Die in de hoorns kruipt is langer als de ande- 
re, die indeNeritisloopt: die indeNatices 
woont heeft de rechter gekloofde voet klein, 
en de linker grootachtigh, daar hy meed op 
voortloopt. Tot de derde fchijnt te behoren 
’tgeen de felve van haar aldus fchrijft. Daar 
fijner onder de fchulp-vifïen die kleine bees- 
jes, de kleine krabben , die in de Rivieren 
voortkomen gelijk, in hebben : Maar met dat 
onderfcheid datfe een heelfachte klier bin- 
nen haar fchulp hebben. Hoedanigh fy ghe- 
vormt zijn befie dat uitte opfnijdingh. Wy 
vertonen hier dry af-beeldfels. 
De kleinfte Squilla van S caliger, by die van Onder. 
Gafkongie Civada genoemt, word met han- fcl>eid - 
den volgegeten.Sy worden in de kleine vifch- 
jesghevonden , en hebben de uitterfte benen 
breedachtigh,tot bequaamheid van ’t (wem- 
men : Sy verkeren inde klippigeplaatfen, en 
flijkerige gronden. Jriftoteles meent datfe uit 
het felve voortkomen, maar qualijk; wantan 
haar zyden hangen eenige trosjes oft bolletjes, 
en eyren oft kruit an draden gehecht : en daar 
is angemerkt dat de Mannetjes van de Wijf- 
jes volmaaktlijk onderfcheiden zijn - Gebo- Arift : H - 
ren zijnde kruipen fyin fchulpen, daaruit- A 1 5 ca ‘" 
groeyende, weder in grooter. 
Sy hebben ook haar ghebruik inde (pij's, Gebruik, 
want Donon by Jtheneus betrekt haar onder 
de Hepfetos; Gefnerut feit dat hy gekookt, 
de reuk en verw van de Rivier-Squilla had- 
de. Bellonius feit dat hy niet eetbaar, maar an 
dejulis, de Chamus, en Klip-baarfen heel 
angenaam is. Galenus feit dat de barbeel door 
het eten van die (lijmerig, en van quaden reuk 
werd ; maar dat is mogelijk van deCancellus 
die inde Sponcyen woont , en Tragos oft den 
Bok van fijn Hinkenden reuk genoemt werd , 
te verdaan. 
BYHANGSEL. 
V <m eenige ‘Brafdfe febor [achtige hloedlofe 
en voor nament hjk^ van de Krabben. 
I HOOFT-STUK. 
1/ <tn de CjUdja ^4para oft groot He Kfahhe, 
D E Guaja Apara oft grootfte Krabbe is 
heel fchoon ghefprenkeltj (ïjngeftalte 
van lijf is als een doorgefneden maan jen dry 
vingers breed , en twee en een halflang , hoe- 
wel’er grooter gevonden werden. De fchulp, 
gelijk ik gefeit heb, is halfmaans wijs, an weer- 
zyden achterwaarts uitgefneden , en fpits af- 
lopende: Het voorde deel van de fchulp is 
boven 
