der blo edlose 
WATER- DIERE R 
2 $ 
7 . _ _ 1 1 ^ i'T //i*i m i e lil ^ f* n 
in verfcheelt hy van die van de Zee, dat hy 
dikker en harder van fchors is , met ruwer be- 
nen, en rompeligher fcharen , en wyl de Zee- 
krabbe de blauheid van de fchors van de lotus 
heeft, fooisde Rivier-krabbe uitten r-oflche 
fwartachtigh. In de Zee-kreeft maken de na- 
gels de lede geledingh van de benen : en de 
Rivier- kreeft heeft veel kerven in ’t ronde 
omtrent de nagels. 
Ghy fult haar vergeefs in Vrankrijk , en in 
Hooghduitfland foeken. In Grieken-landt 
Kreta , Sicilië , en Etrurie worden fy ghe von- 
den. Bellomw heeft haar op den berg Atho in 
Macedonië ghefien, en in de kleine Rivieren 
van Cilicie , die niet van den Iflus afvloeijen. 
Sy zijn dikmaal daar fo overvloedig, dat erin 
kortetijtwel duifent gevangen werden. Dat- 
/£üan: H; ie inde Nylghevonden werden leien wyby 
/Elianus . 
Sy zijn vleefeters , en als fy malkander ra- 
ken byten fy malkander de benen af. Als er 
Jiondeletius te Rome twe hondert gekocht, en 
om haar te ververflen in ’t water gheworpen 
- hadde, vochten fy foo met malkander , dat hy 
meer als vijftig befchadigde vond. Het isten 
leden ib ver gekomen datfe alle behalveneen 
omgebragt zijn. Daar worden fy ook met een 
fpa uit de aard gegraven. Omtrent de koop- 
ftadtEphefus cïoodenfy met haar fcharen de 
Slanghen , die uit een feker hol komende, de 
poel over (wemmen willen. Te Rome han- 
C. 2 J 
cfnpenes maakt by Galenus uitte ghedroogh- 
de en gheftampte Kreeften , de voeten en 
uitfteekfels afghehouwen zijnde , een vieren- 
deel-loods fwaar , en even fo veel Afarum oft 
Mans-oiren , met water van de zelve Rivier 
daar de Kreeften in ghevangen zijn , een ghe- 
nees-raiddel dat het water aflet. Hippokfates ) H JP^ kn 
geeft die in Wijn gedikt zijn , tegen de vloed Morb:Mti- 
der Vrouwen in. K"- 
VI. LID. 
j/an de Kjeeften die m fchulpen Wonen. 
I. STIP. 
Van de kleine Kreeften. 
B Ehalven de fchorfachtige,die wy tot h ier 
genoemt hebben, zijn’er noch andere, 
die in vrerode fchtilpen ghelijk van de Mitu- 
lus, de Pinna, Peften, Oeders en andere ver- 
fcheidengeflagten van de hoornige Vdfen le- 
ven, hoedanige zijnde kleine Kreeften, dé 
Squilli,en Scylari, die in geftalte niet veel vart 
de voornoemde verfchelen. 
De kleine Kreeft die in de Pinna groeit, 
word Pinno philax , ghely k van het bewaren 
van de pinna genoemt, zo duidas, Hejycbms en 
Vcnu.us verhalen. By Cbryfippus , zo At benens 
feit, word hy Pinneteres genoemt : maar daar 
zijn’er die in de Oeders gevonden werden, fo 
poelover ïwemmcu win^n. x ...... v — y , , , , 
chen fv door-boord zynde op de vifch markt groot als een kleine boon , over t ghehecle 
^ J , Ivf \t7ir orpvrprwf. nenal ven nnr het midden vaii 
te koop. 
Sy worden t’ allen tijde gegeten, maar zijn 
Somers beter, en nadat fy haar harde fchors 
verleit hebben , worden fy op de groote tnee- 
fters tafels gebragt. Sy worden van fommige 
in melk gheftikt. Avicenna prijft haar feer met 
garde water ghekookt in de uitdroghende 
koortfen. 
Sy hebben by na het felve ghebruikm de 
Gebruik. Gel / ees _ kon ft a i s an dere. Datzegedampten I lijk zijn. 
lyf wit geverwt, behalven dat het midden van 
de onder- fchors roodagtig is : Diein de Pinna 
wonen zijn groter cn roder , maar anders met 
de fcharen, voeten en ’t geheele lijfde andere 
gelijk. Sy verfchelen van de Canccllus daar in, 
datdekleineKrabben by de levende pinna en 
Oeders woonen , en de Cancelli alleenlijk de 
lege fchulpenen hoorns innemen, en met haar 
lange lijf meer de Locudaalsde Krabbe ghe- 
Plin.1. 5, 
C. $ 2 . 
met vars water gedronken , tegen alle vergif, 
en zonderlingh de deeken derScorpioenen, 
met Ezels oft Geite-melk gebruikt goet zijn, 
fchrijft BhniusJDzt ghy ook by Diofporuies vin- 
den fult. Tegen de deken der adder-flangen 
worden fy met wijn gedronken oft alleen, oft 
met luif kruid, zout en P olium gedampt, foo 
/Eojneta getuigt. Deafchvande gebrandeis 
Van haar teling zijn defchrijverS nieteens. Tceiingiy 
De viSers, na’t fegghen van AnjUeles , verha- : 
len, datfe als uit een felve laad , met die geene, c< j s \ * 
welkers fchulpenzy innemen, gheboren wer- 
den. By den felven fult ghy dele woorden 
vinden. De pinna die in de klippige en fteen- 
achtige gaten hangen, wortelen daar, en telen 
daar ookparlen • Maarly leven doof een fe- 
vorderlijk. i Ejchrion brande haar fo lang in een 
rood kopere fchotel, tot datfe licht konden 
tot poeijerghebraght werden, en dat op den 
achthienden dach van de Maan , na het op- 
gaan van de Star den hont genoemt, als de Son 
in den leeuw gekomen is. V an dit poeijer gaf 
hy een lepel vol met anderhalf ons water in , 
als de beet noch var fch , maar meerder , als fy 
veroudert was. Galenus feit dat’er in dit Ge- 
neesmiddel fo grooten kraght (leekt , dat hy 
feid niemand, gheftorvente zyn , die datby 
tiidts gebruikt hadde. Dat fuik s door eigen- 
fchapVan felfftandigheid gefchiet gelooft de 
felve ook. In Oly gedampt en ook met water 
an de mond van defefchulp-vifch groeyt een 
neesje dat fcharen heeft ,voedfel trekt, de klei- 
ne Krabbe gelijk is, en Pinnophilaxghenoemt 
werd. Rondeletiusdorh beveftighen , wijlhy 
dikmaal de kleine Krabben in de Oeders en 
fchulp-vi(fen,die vol kuit waren,ge(ien heeft, 
datfe uit verfamelingh van Man en Wijfjeen 
ook van kuit voort-komen. Hoe het zy , die 
konnen in andere niet voort-geteelt werden : 
ghelijk ook niet , de V ïfcus , en Polypodium 
als op een ander boom voort- groeijen. 
’tGeen ghy van haar voorfichtigheid by piutarci* 
plutarcbms Oppianus , en andere vinden fult. de s .° l '. r [ : 
Dat hy namentlijk de pinna beheerfcht, en 
