2 O 
HISTORIE 
V A N D E 
NATO RE 
veel krullen behangen , en haar vafte deden 
worden door wirachtige fpieren beweegt, 41- 
drovandus heefteen ander ghedaante anghe- 
merkt, welkers uitterftc voet an weerzyden 
uit korter en dikker tuffen-knopen beftaat, 
en korter als de andere voeten is, en an't einde 
met twee andere geledingen breder. Sy wor- 
den veel omtrent het Eylandtder Kanibalen , 
nu Domeneka ghenoemt , ghevonden , en om 
datfein de klippen wonen, ldip-kreeften van 
O platanus genoemt. Sy zijn Mannetje, en Wijf- 
je : die zijn roder geverwt, defe blauwachtig. 
Men feit dat de Mannetjes de Wyfjes eerft 
beklimmen eer fy met haar verfamelen } Sy 
buigen de bcenen naden buik als fy gaan ful- 
len. Rondektms feit dat’cr in ’t Wyfje een faf- 
fraanachtig deel is, dat de Mannetjes niet heb- 
* ben ; hy meent dattet de ftof van haar kuit is. 
iElian: H: In’tThracifeBofphorusfwemmen fy by harde 
c. ftorm tegen de vloetop.Omtrent de uitfteketr 
de hoofden daar de wind meer krachtheeft, 
houden fy haar veder in haar bochtige holen- 
Gebruik. g> e Wijfjes als fy vol kuit zijn, worden 
meeft in de ïpyze geprefen ; daarom zijn fy te 
Bononie va . grooter waarde. Datfein Indie 
mette nieuwe Maan vol foet zap zijn, en met 
de oude dat niet hebben, wort verhaalt. In de 
Genees-konft heeft de ondervindinghgeleert j 
datle deTeeringachtige vorderhjk zyn , foo 
Koude letius feit , datghy ook by Martellus vin- 
den fult. Sy genefen de droppel- pis, al sfy een 
half loot fwaar , mette melk van de Moeder 
oft Voedfter, de Kinderen inghegheven wer- 
den ,• T otte vierdendaagfe koorts,het fchorft 
en tranende ogen worden fy van dvicenna: tot 
de kankerige gefwellen van Plimus geprefen. 
II. S T I P. 
]/ ands jKjabbe Jïl dj a genoemt. 
am. Tp% E Krabbe Maja ghenoemt , heeft fijn 
JL./ naamamagnitudine, dat is grootte, ge- 
kregen ; want Maja.dat een Vaders Sufter,oft 
V oedfter betekent, wiert ook fomtijts pro ma- 
jore natu oft de eerftgeboorne genomen. 
Befcbry. Hier in verfcheelt hy van de Pagurus , dat 
defe voor breder is, en de Maja fich achter 
meer uit-breidt. 
Sijn lijf is fo fwaar, dat het totte gangh on- 
bequaam is, en dat is in de levende blauw, 
oft groenachtigh , oft met rood gefprenkelt ; 
en fo ghy hem op den rugh leggende befiet , 
lult ghy an’t voorfte deel dry korte fprieten 
fien , die van het dekfel vanfijn fchors begin- 
nen, tuflen welketwee uitfteekfels verborgen 
zijn : De benen zijn hoog en dun , met vier ge- 
leedingen onderfchept; An weerzyden heeft 
hy viervoeten , met vijfgheleedmgen onder- 
fchept en wel met nagels gewapent:defchen- 
kelszijn met veel ruwheid befet; Het Wijfje 
heeft een breedachtigh dekfel , daar onder 
fich twee gaten met een vlies befioten , an de 
wortels van de achterfte fchenkels vertonen: 
Daar-en boven gebruikt hy noch vier halve 
kringen om te fwemmen, van welkers wortels 
acht vinachtige takjes voortkomen , daar de 
Na, 
vingh. 
kuit van de fwangere anhangt. Indien gy haar 
innerlijke deelen befiet; in ’t hooft oft inde 
mond felf heeft hy tweebeenachtige tanden; 
an ’t verhemelte een klier in plaats van een 
tongh , voor de tanden noch twee tandighe 
beentjes , en in de mond een holligheid voor 
dekeeldarm, in welke iet roods leit datver- 
fcheidebochten heeft; Bellmius meent dat het 
de lijfmoeris ; want men heeft bevonden dat- 
ter kuit uit voortkomt ,• Daar onder volgt een 
ruime holte, die leedigh is,alsdevifchnuch- . 
teren is, foodatmen die oft voor een andere 
mond, oft maagh foude oordeelen , daar ook 
vier fnijtanden byftaan , eneene maaltand, 
van welke de keeldarm begint, in welkers op- 
perde ghy opentlijk een keelklapje fiet ; Dit 
word met doorgangen an eenige uitfteekfels 
gehecht, die fo klein zijn, datfe haar nauwlijk 
vertonen ; En gelijk de lijf moer het grootfte 
deel van de holligheden vervulde, alfo wor- 
den de uitfteekfels over aldoor de hollighe- 
den inghevoeght, doch maar met heel dun- 
ne banden , en voornamentlijk met fpieren 
t’faam-gehecht: Daar is ook geen ander open- 
bare "darm , als daar de uitfteekfels eindigen , 
namentlijk deontfanger van den drek: Maar 
fy is langwerpigh rond, en leitbovenopde 
overige deelen.cn is totte ftart toe uitgeftrekt: 
Ook fult ghy weerzydseen blaas groot, fterk, 
en vliefachrigh in den buik felffien , welkers 
uitgang door die twee gaten is , die onder het 
dekfel verborgen zi n ; weerzyds onder de 
fchulp inde zyden heeft by fes kuwen, die 
dooreen (eker vlies van ’t dekfel felfafghe- 
fcheiden werden : want het water dat hy met 
de mond ontfangt, fchiet hy door de gaten 
omtrent de beenen weder uit : Dit alles by na 
fchrijft Rondeietms fijn Pagurus ook toe , die 
ghy kond nafien. Tot de Maja behoren ook 
eenige van de volgende. 
De eerfte Hippocarcinus oft Paards-krab- 
be van fijn grootte, en mette bynaam de ruige 
genoemt, om datby overal op den rugh met 
fcherpe pinnen befet is, die an de zyden groo- 
ter zijn ; boven zijn uitpuilende ogen ,ter zy- 
den eenige platen uitfte kende, komen van’t 
midden -voorhooft twee fcherpe hoorntjes 
uit: De mondt ftaat op de onderfte plaats, 
welken twee kleine armtjes binnewaarts heel 
vlokkig befchermen ; An weerzyden zijn vijf 
voeten , de armen daar by gerekent , in even 
fo veel leden verdeelt : De fcharen an ’t voor- 
fte deel, maken de dikte van een kints arm uit, 
met donkerverwige tangen ; daar eenige ruwe 
uitftekende draden als vefelen uit voortko- 
men. 
De ander is ophetboven-deeldePaards- 
krabbe niet heel ongelijk ; de ftart is eyrond , 
en eindigt in een heel fmal fchildvormigh en 
vijf-hoekig byhangfels ; In ’t felve is een mer- 
kelijke holligheid als een fchotel: De mond 
is onder als met veel viokachtige armtjes be- 
fet; in den buik is een platte holligheid be- 
quaam om de kuit te bewaren. 
Inde derde omringen fes grootachtige pin- 
nen , de zyden , en twee heef groote het voor- 
1 " hooft ; 
