Plin : H; 
N: 1 . 9- 
cap. 13. 
Arift: de 
Partib: i. 
4. cap. S. 
Plin: 1. 
cap. 31. 
Plaats 
Spijs. 
DER RLOEDLOSE 
Varinus worden fy P tijxachris , en PyXar is ge- 
noemt , om dat ly de Oefters met het werpen 
van een fteentje binnen haar fchelpen vangen: 
Arift: H. Sy hebben een ronde omgerolde ftart 3 drtfio- 
A-1,4 - c ' 10 teles noemtlëPtijchodes,die uit platen beftaat, 
en het lijf achter bedekt: Het hooft is onge- 
deeltj zonder herffene , hoewel fy iet hebben 
dat het ampt van de herffene bekleed : fy fien 
over dwars , mits haar ogen in een breukfame 
lchors befloten zijn 3 fy hebben thien fchuinfe 
voeten met tangh en, welkers rechter in alle 
grooter is , en inde voorfte beweeght fich het 
boven-deel , maar het onderfte niet. 
Binnen ftaan twee voor- tan den, en tuffen 
die een klier , van gedaante als een tongh: De 
maagh is klein en an de mond gevoeght. 
Sy leven op fandige en klippige plaatfen,en 
worden ook onder de aarde gevonden : I nde 
winter foekê fy de opene plaatfenjfomers wij- 
ken fy na de donkere diepten: Sy eten Schelp- 
vifch , fy eten de Polypus als die door de geil- 
heid afgeflooft is , en onthouden fich niet van 
haar eigen geflagt.Het water datfe inde mont j 
ontfanghen,werpen fy door een klein deeltje j 
van de mondt weder uit 3 hiervan komt haar j 
het fchuiman de mont, om dat het wateren de j 
Arift: 1. de locht die daar mede ingetrokken werd , door 
Refpirat. dat inhalen en uit werpen beweeght werd. 
Gal< b ’ r. dC Galenus fchrijft datfe in fout en foet water 
& b m ah n ' leven.en lang fonder water, met melk gevoet, 
fucc. f e i t de fchrijver van de natuur der dingen. 
TcJinch. Indien ghy haar teeling befiet , de Krabben 
worden met haar voorfte deelent faam-ghe- 
voegt,en fetten haar ruwe dekfelsmet een on- 
derlinge voegingh tegen malkander: Eerft 
Arift: H: komtereen kleine Krabbe van achteren over, 
Aft. j.c .7. dan daar na een grooter . Sy fchieten haar kuit 
in haar dekfel , daarom is dat inde Wijfjes 
breeder en ruwer , en alfo worden fy van de 
Mannetjes onderfcheiden. 
Plin. 1. 5. Vhnius doet’er by dat het wijfje een dobbe- 
cap. 3 '. Ie, het mannetje een enkele voet heeft , en dat 
hy tuffen den buik en ftart-pinnen heeft; maar 
fy geen. 
Defe alleenlijk uitte fchorfachtige fwem- 
men niet , maar lopen overdwars, ’t welk de 
Apen enBeren om de breedte van haarachter- 
fte voetê eigenisi want vermits allebeweging 
door trekking en voortdrijving ghefchiedt, 
en alfo volgens de buiging der geleden.die in 
deKrabben inwaarts na deborft ftaa^daarom 
gelijk, als de roeyfchepen omgedrayt werden, 
de riemen van d’een zyde beweegt,en an d’an- 
der zyde ftil gehouden werden , alfo daar de 
Krabbe heen wil, andiezyde gebruikt hy de 
voeten om lant te vatten, en d’ander om af te 
.nare «. fettemSy weten haar lagen met een ongeloof- 
Verftand. lijke fneegheit te ruiken en bedekken haar 
riiti'H:N: gefwintmet flijk,oft kruipen indeklippen:Sy 
1 . 9 /c. 38 . vechten ais de Rammen mette hoorns tegen 
malkander,- ln ’t vangen van Moffelen en Oe 
fiers gebruiken fy eengroote fneegheit, want 
fy werpen fteentjes in haar opene en gapende 
fchulpen , datfe haar niet weder konnen flui 
ten , en dan halen fy met haar haakige tang de 
vifchdaar uit,en verflinden die. Als deSonfleit 
WATÊR-DïERÊN. tp- 
Vlinius, het teken van de Kreeft door zweeft, 
worden de lichamen van dedoode kreeften 
en krabben die op ’t land leggen in Scorpioe- 
nen verandert. Ovidhs fchrjjftdatdie zonder 
fcharen onder d’aarde begraven werdê , Scor “ 1 m “ r p ' 
pioenen voortbrenghen : Sy verfchuilen vijfpim.i. <?. 
maanden, en in’t begin van de lente verleggen ca P ; 3 °‘ 
fy haar fchors op de wijs der Slanghen 5 daar 
groeit dan weder een zachter fchors onder, en 
dan konnë fy om haar teerheid niet voortgaan. 
Sy zijn hard van vifch , en daarom fwaar te c-ebruik. 
verteeren, maar van vaft voedfel: dat fult ghy 
by Galenus 3 Atbetieus en andere vinden.Sy wer- 
den ook inde Genees- konft niet verworpen. 
AlsdeSon door het teken vande Kreeft gaat, Pita H:Ns 
feit Vilnius, datfe tegen de (teken van de Slan - 1 * c ' 3 *» 
gen goet zij n. Dat de geftekeSwijnen haar met * 
dit voedfel geneefen , fchrijft Tbrajtjl/us. De 
wilde Swijnenfoeken de Krabben oft Kreef- 
ten als fy Bilzenkruit ingeflokt hebben. De 
Hertë vande Phalangium oft andere gefteken 
zijnde,genefen haar mede mette lelve:men feit 
ook datfe tot de kanker en harde ghefwellen 
van de natuurlijke deelen der Vrouwen , een 
gereet geneesmiddel zijn, wanneer het Wijfje 
van de Krabbe met het flos Salis geltampt,en 
na de volle Maan met water opgheftreeken 
wert,gelijk wyby Vlwim lefen : l egen het be- 
fwaarlijk water-maken worden dry in ander- 
half ons afijn gekookt, daar nageftampt, en 
uirgeparft,en dat nat ingegeven Het zap met 
het overghehaalde water van de Koorn-blom 
uitgeparft , word de kleine Kinders met groot 
voordeel an de kevels ge ftreken, om de tand- 
pijn te verfachten. Het poeijer van Vanjovius 
totte wonden der fenuwen, belle dat by Aldra- 
vandus. De fteen in’t hooft ghevonden , en in 
ff erken afijn geleit, word bevonden fich mer- 
kelijk te bewegen. 
Beweging. 
Aart en 
II. LID. 
J/an de Kjrdbben.oft kreeften int byzonder^ 
en ei (tentlij k van die,v?elke buiten haar 
fchftlp in fon:ewaters leven. 
I. STIP. 
Van de J£ee- krabbe. 
D E Krabben oft Kreeften leven oft in,oft 
buiten haar fchulp . Defe oft in foete oft 
foute waters, onder die, welke inde Zee leven, 
zijn,de Zeekrabbe, deCancer oft Kreeft Ma- AiJro: Je 
ja genoemt, dePagurus, de Cancer Equesofc J™*** 1 ; 
Ruiter-krabbe,degeele Krabbe, de gevlamde 
van Jipndeletmsy de verfcheiden geverwde, dc 
hartvormige en andere, in lengte van fcharen 
onderfcheiden. De Zeekrabbe heeft den naam 
van ’t geheele geflacht verkregen,en Gefnerus, 
Belianim en Ry>ndeletius t komen in fijn belchry- Befchry- 
ving niet overeen, üie van Vy» deletiusis voor ving. 
omtrent de ogen fpitfer,en heeft twe hoornt- 
I jes die de andere niet hebben. Die van Bellomus 
is rondt van lyf , an ’t voorfte deel met ker- 
ven verdeelt, en meteen fchors overtogen 5 de 
grootfte zijn niet boven dry oft vier vinghers 
breet : fy hebben een rode lever , die Anjiote- 
les fchijnt Mutis te noemen,- de darmen met 
C 2 veel 
