HISTORIE VANDE NATURE 
iS 
i'y worden met oly inde pan gefnerkt, oft in 
water gekookt , en met A fijn gegeten. 
III. STIP. 
Vande hjeine Squilla , en Squilla Manti 
van RondeUüus. 
D E kleine Squilla heeft geen eigen naam: 
( Het isde Sdjllarus van /Irijlate/es niet, 
15. ’ 5 ' c ' gelijk Ga^a qualijkoverfet ; want defe heeft 
fcharen als de Kreeften : Sommighe noemen 
hem Enchlorus, mogelijk van haar ver w, wel- 
keRondeletms zeit inde levende donker te zijn; 
A ndere noemen hem Melikarida by Aibeneus , 
fch 2 k? er om fijn fmaaklijkheid indefpijfe. Haarghe- 
flagt is tweederlei : Het een groot, met een 
harder fchorsals deGarneel; die levendigh 
fprmght, en ’s nachts als een kaars glinftert/by 
de Romeyen Kambaretto genoemt. Het an- 
der heel klein , van welke duifend nauwlijk 
een pont wegen, is te Venetie overvloedig.-by 
fommigeKokx Brava,by die van Gaf kongie 
Civade , dat is Haver genoemt , om datfe met 
handen vol ghegeten werden; Hy heeft een 
hooft ten anfien van’t lijf dik, en breed,en fon- 
der hoorn , een dunne ftart , en kleinen bult , 
mette byhangfels van de mond en andere de 
Garnaat gelijk, en is meteenige Hippelen ge- 
tekent. Bellomus zeit datfe levend geel blin- 
kend, en gekookt roodachtigh zijn. 
Plaats. gy groeijen inde Zee en Rivieren j hoewel 
BeUmius zeit datfe ver van de zee voortko- 
men: Datfe met geheele Mandens uitteGa- 
ronnegehaalt werden ,getuight Scaliger, Turen- 
tinus noemt haar Rivier-Squilla. 
Gebruik, gy 2 ,j n zoct van vifch, datfe walging ba- 
ren:Gy hebt, zeit K9ndeletius,r\avcsn\ijk iet foe- 
ters gegeten; in Garft e- water gewaffen, en in 
vlees nat gekookt , zijn fy heel goed in uit- 
drogende koortfen ,• mette fchors en met pe- 
per gc Hooft , verwekken fy de geilheid. Het 
afbeeldfel dat wy geven , drukt de kleine 
Squilla van Gefnerusui t. 
2,'c.TJ’ '' -R e Squilla Mantis, heeft fijn naam van een 
beesjes,uit’tgeflaghtderSpringhanenbeko- 
men.enisbydeoude niet genoemt. De Oc- 
citaners noemen hem Preguedicus , dat is 
Gods bidder , om dat hy altijd lijn handen 
t’faam-gevoeght heeft, en als de hongerighe 
fchraalen mager is. ’t Gemeen gelooft dathy 
kan waarfeggen,en na de wegh gevraagt zijn- 
de, fijn eenehantuitfteekt. Mattlmlus "noemt 
hem Hippocampus oft Water-paart,Br7/üw«4 
Zee- krekel, welke men meent de Nymph 
, .. Speufippe te zijn , den felven heeft hy aldus 
ringh. Sefchreven:Sijn fchors,feit hy,is dun en rauw, 
fo klaar , datzedoorfchijnig is : Hy wort dik- 
maal mette zee-visjes met fijn fchors bedekt 
uitgehaalt,en t’famen mette Karpers, den Os, 
de Mena en Trachurus inde mande gewor- 
pen. De natuur byna door een ongelooflijke 
konfljheeft het langwerpig lijf van de zee kre- 
kel, uit X. platen aartig t’faam-gevoegt, wel- 
kers eerfte, die het uiterfte van de ftart maakt, 
de ftart terzyden uitbreit: Voortsis de ftart 
met twee rode plekken getekent, die een ge- 
daante van ogen hebben, en is geangelt en ge- 
tant. De eerfte plaat van de ftart beginnende, 
is opwaatts na de z de 3 3^ 4 de 3 f dc en ófte, met 
gekartelde vinnetjes onder befet , met welke 
hy het water Haat, en fijn lijf voortdrijft. 
D e dry platen die de voorgaande fes vol gen, 
zijn weerzyds met dry voeten befet; maar an’t 
begin van den nek , rijfen twe groter armen , 
met welke hy de fpijs an de mont brengr,maar 
die zijn anders inde kreeften, als inde Spring- 
hanemen met tangen gewapent , want fy zijn 
recht uitgeftrekt , en an ’t einde metgrooter 
kerven gefneden,met welke,als hy de fpijs an- 
vat, hy de felve van de eene tot den anderen 
ai m o verbrengt,maar de einden veranderen in 
een beenagtige hardigheden zijn daarom be- 
quaam tot tandftekers.het deel dat an ’t hooft 
vaft is, eindigt in iets heel klein , en breid fich 
anders als de ftart in de breedte uit . buiten 
t water is hy geheel fwak en onbevveeghlijk : 
Hy heeft weerzyds een angel voorde mond 
als de Phalangium enScolopendra,daar hy de 
fpijs van de voeten byghebraght, mede vaft 
houd, dien hy daar na mette tanden breek t,en 
na de maag zend. De natuur heeft hem tanden 
ter zyden inde mond gegeven , en in een ghe- 
kerft beende letter Vghelijk, vaft-gehecht : 
het ampt van welkers voorfte deel is , dat te 
doorfnijden’tgeen hy kauwt:maar van’t agter- 
ftc deel dat kerven heeft,is voorts te vermorf- 
felen.want dat felvebeen heeft twee rijen tan- 
den, in’t voorhooft verroonthy tweuitfteken- 
de korte fprieten die van devoorgenoemden 
Beer gelijk , en an ’t einde dry wervig gefple- 
ten,en nog twe andere korter in de voorgefei- 
de zyden ; hy heeft groene uitpuilende ogen, 
die hy niet gelijk het geflagt van de Kreeften 
en Locufta, in haar hol verbergt, maar fteekt 
voor de felve eenige vinnetjes uit , die van de 
ftart gelijk: waar door veel bedrogen zijnde, 
het hooft voor de ftart geoordeelt hebben ; op 
den rug, en de platen van t hooft, heeft hy reg- 
teftrepen.Inde opgefnedenefultgy fien datte 
tanden door fterlce fpicren beweegt werden > 
En dat de herflenezo klein is , datze nauwlijk 
een garften graan gelijkt, dat’er nogtans oog- 
zenuwen na deooghen lopen, blijkt klaarlijk 
T\mddetiw dqet’er by dat het gheheele lyf 
dootfehijnig is. Hy baartenverfanieltop de 
zelve wijs als andere Squiljen. 
Hy is fagt,foet en lekker van vis : defen is de Gebruik 
Tamaruguacy van de Brafi lianen , en Karna - 
ron de Salgado van de Portugefen genoemt, 
gelyk : hy heeft een dry kantig hooft, een agt- 
dobbele kreeften- baart , en verfcheelt alleen- 
lykvan de Mantis, dat hy an’t voorfte deel SSu:!. 
geen voeten, nocht armen binne waarts heeft. 4. c. 10, 
II. HOOF T-S TUK. 
V m de ronde fchorfachtige, 
I. LID. 
Vande jankers oft Krabben int algemeen. 
D Efchorfagtige welke de Laty nen Can- 
cros noemen, zyn by de Grieken Karci- 
noi, gelyk als koracinofom datfe de oogen en 
oogappels bewegen, genoemt. De Sicilianen 
noemen haarKarchas, Hefychius Kabeirous:by 
Varinus 
