DER ËLOËDLOSE 
fpringt hem zo in de keel, dat’er hem de keel- 
darm van opfwelt. 
Gebruik. Haar gebruik is inde Spysen Geneeskonft. 
luvenal : Inde fpijs noemt hem luvenalis een koftelijke 
Sat; vifch. Jpicms achte de groote fo hoog, dat hy 
daarom na Afrika overfcheepte, en als hy,eer 
hy uit het fchip Iprong, bevond datfe kleinder 
waren als die van Minturna,den Stierman ge- 
bood, zonder uit te klimmen,door den felven 
wech na Italië te keren. Nu worden fy gèfo- 
den en met afijn gegeten fy werden ook in de 
pan gefnerkt,en met oly en meel befproeit fy 
wierden eertyds gebraden in een vygen-blad 
gewonden. Sy werden fwaarlijk verteert, zijn 
de maag fchadelyk , en verwekken geilheidt, 
’t welk Kardanm getuigt hem felf gebeurt te 
zijn. Datfe teghen de uitdrogende koortfen 
goetzyn,is ongetwijftelt. Men feit datfe ge- 
ftampt en opgeleit,de fplintersen pijlen door 
een fonderlinge antrekkende kragt, uithalen. 
Eenige vermengen haar onder het aas, om de 
Mugiles tevanghenj Mette zelve wordt de 
Meer-wolf ook gevangen. 
IV. LID. 
1/an de Squilla in V byfonder» 
I. STIP. 
J/an de breede Squdla oft den ‘Beer. 
Naam. "T\ E Squilla die 'Rpndeletm den breden ge- 
\J noemt heeft , noemen wy met Bellomus 
Scaüocr en Scaliqcr den Beer van / Inftoteles : want als 
l xe ! cit '■ hy uitgeftrekt leit, ghelykt hy de huit van een 
Beer. Arijtoteles heeft hem van de Squilla afge- 
fcheiden,om dat hy hem onder den naam van 
de Squilla nietantekent. De N eapolitanen en 
Meffanenfers in Sicilië noemen hem Mcfla- 
kara. 
r h .. T^ondeletius heeft hem aldus befchreven ; Hy 
ving. 1 is van grootte als de Locufta, maar breder,en 
veel platter van lyf, en ruw: in’t voorhooft 
fceeft hy twe beenders, weerzyds een, rondom 
gek erft, in zommige fcherper,in andere bree- 
der : hier worden twe pinnen augehecht, tuf- 
fen defe fpruiten twe hoorns, in ’t beginfel ge- 
leed, omtrent het midden gefpleeten, en uitte 
twee komender vier, maar niet heel lang ; hy 
heeft twee armen met angels als uitftekende 
Ipykers, groter als de voeten, maar niet in twee 
gefcheiden, die na de mond gebogen werden, 
en daar hy de fpijs mede , ghelyk als met de 
voeten na de mondt brenght ; an weerzyden 
heeft hy vier voeten, en een weinig uitfteken- 
de ogen ; het hooft is vierkant , en breder als 
in eenigh gefiaght der fchorfachtige : op den 
rug ftaan veel knobbelen .onder welke eenige 
uitpuilen, welkers opperdeel zo rood is , dat 
gy meent dat’er een karbonkelfteen in t hooft 
yan een gouden ring ftaat. 
Datfe in’t flyk leven , daar van is dit een 
ExVjuV. bewys, om datfe met (lijk befet , uitte Zee ge- 
' trokken werden. Hy word lelden in V rank- 
rijk ghevanghen Te Rome en Napels dik- 
maal: In Afrika overvloedig. Omtrent Min- 
turnaeen Stadt yan Kampanje zyn fy grooter 
\V A ï Ë R - D ï Ë R E N. ï? 
als te Smijrna. De hatutlr heeft haar de félvë 
tijd van baren, mette Locufta gheftelt. In de 
Winter en Lente , eer fy kuit fchieten, wor- 
den fy geprefen } en dit moet van den Beer j 
die de groote ghenoemt werd , verftaaii zijn. 
Daar is een ander die de kleine en gefnedene 
ghenoemt werd : Scaliger meent dat het dc 
Cangre van /Iriflotclesi s: Rondelettxs de Zee- 
krekel, om dat hy mette Land- krekels veel 
gelijk heeft : hy beftaat uit vijf platen, en een 
rug, door aartige konft van de natuur gefchil- 
dert : Hy is geheel rood , en nauwlijk negen 
duim groot. 
II. S T I P. 
J/dn de Kjtrango cn Squilla gibba,of r Cjamaat. 
D ie Arijloteles Krangonas oft Krangas, en 
Hetycbius Kragonas noemt, die werden 
by Ga%a Krangines genoemt. 
Defe Squilla , fo ghy fijn befchrij vingh an- 
merkt, is een grote hand-breed lang, met een 
dunne, glatte, witte fchors bedekt, fomtyds 
uitten witte een weinig roodachtigh , die ge- 
kookt zijnde, heel rood en klaar als hoorn 
werd : uitten rug fpruit een hoorn, voor-an ge- 
tand, opwaarts achter over gekromt. Welkers 
getande deelen onder en boven, maarniet ter 
zy den ftaan ; de ogen zijn hoornachtig , 'wel- 
kers ondergelegen deel hol als een lepel is : de 
hoorns zijn vier , uit welke twee lang, dun, en 
buigzaam zijn ; Hy heeft vijf voeten , ^n dry 
die met een fpoor eindigen. 
Het achterfte deel van ’tlijf is ten anfien 
van de dikteen grootte langh, met feven pla- 
ten bezet, en in vier vinnen ge-eindight , uit 
welkers midden een angel puilt, breeder als in 
de Squilla gibba. Die Gefnerus gefien heeft 
was ten deel rood, ten deel bleek, en an de zy- 
den geelachtig. 
Sy zijn defmakelijkftevanallefchorfachti- Gebruik, 
ghe, van lekker en foete vifch , en van veel en 
goetvoedlel: deftarten, voornamentlijkvan 
de fchors ontbloot, en met peper, afijn en fout 
gegeten, worden in Februarius, Maart, April, 
en May geprefen. De Squilla gibba oft Gar- 
neef. ,wort by de Grieken Kuphe genoemt om 
fijn bult , dien hy fchijnt te hebben als hy fich 
kromtrandere noemen haar Kampijlas en Kur- 
tas j de huidendaaghfe Grieken noemen haar 
Karidas,Karanidia:Sy zijn dundcr als deKran- 
go,voornamentlijk an’t einde van de ftart j fy 
hebben an’t voorhooft fes heel dunne krullen, 
een korte ftart, in welkers einde vijf vinnen 
zijn , en welkers middelfte een harde , getan- 
de , en fpitfe vorm heeft: An de ftranden van Arift : h. 
de Santoiies zijn fy overvloedig : Sy fchieten 1 
kuit, en teel en op de wijs van de Locufta; 
maar fy dragen omtrent vier maandenjfy heg- 
ten den verheven hoorn van haar voorhooft 
in ’t verhemelte van de vifch Meer-wolf ghe- 
noemt , en dooden hem alfo : Als fy gheraakt 
werden, fpringenfy, en fchrikken voor het 
anraken; en bewegen haar bultigh lijf met een . Na p *. a ^ r : , 
kromme beweging op de wijs van de Rupfen: 111 In ar ’ 
fv wierden eertijds uit biefekorven verkocht; 
c fy 
