* 
12 HISTORIE V 
Arift: «Manght’famen. Het wijjje baard roodekuyt, 
Fc^nic. met een d un vliesje ghedekt , en die an den 
ï 4 . buik, zy den enweerzydsan den darm, en tot 
arifc s H - an het vlees toe vaft hangt. Die kuyt is onvol- 
A ' 1 4 ' c ' 2 ' maakt , welke uitgefchoten, fijn an was krijgt. 
Het onderfcheid der kunne word in fommige 
piiniH.R bekent ; Het Mannetje is grooteren dikker, 
1 4 c- 3 hy heeft de Teelgaten engti , en de eerfte voet 
enkel. Hy verfcheelt ook in twee witte deelt- 
jes, die hy an ’t vlees van de borft heeft, en die 
in ’t Wijfje verdeelt, en fo in verwals t’famen- 
groeijing , de fnuiten van de Sepia gelijk zijn. 
Defe zijn gedrayt als de draijingen van deBuc- 
cinum, welke de Grieken Mekona dat is Pa- 
paver noemen. Die groeijen van de holletjes 
die onder hetuitterftevan de voeten zijn;Het 
dekfel van ’t Wijfje is ruiger meer afgefchei- 
den en donkerder; De lijf-moer is vliefachtig, 
hier en daar na den darm gefpleten , daar de 
kuyt in groeyt. De eerfte voet is dobbelende 
ftart breder. 
pim-.H.N. j) atze l an g van leven zijn , heeft Vilnius ge- 
fchre ven. Geen van alle afemt , maar worden 
door het water datfe door de buis uitfehieten 
verkoelt ; fy vatten de vochtigheid mette 
mond , en werpen die door de bovenfte door- 
gang van de mond weder uit. Sy zijn alle bot 
van gelicht , foo om datze harde uitpuilende 
oogen hebben, als om dat die ter zyden ftaan. 
Sy proeven , en ruiken fcherp,en llapen op de 
wijs van de water-dieren ; zy geven geen ge- 
luid, en lopen overdwars, e n fwemmen alleen- 
lijk mette ftart. 
Tot haar natuur, en wijs van leven behoort : 
datfe fwinters haar alleenlijk verbergen , en in 
den herfftvet werden. Datfe meer met haar 
Piio:H.is.fpnetcn en hoorns , alsmetfcharen, daar fy 
I.* . c. t. nochtans meerkraghtsin hebben onder mal- 
kander : maar met defe tegen andere vechten. 
Arift: h. Ten leften datfe in de lente en herfft haar 
a. j.c i7- dekfel afleggen. 
e"- Sy worden in de fpijs mette voile maan ge- 
riin : 1. p. prefen. Om dat die ftar met fijn lauwe glans , 
ca Athen : haar m de lente, en als fy kuyt hebben verfacht: 
Dipnof: fyzijn anghenaam van fmaakmaar hard van 
Lmn ■ de vifch, en daarom fwaar te verteren. Datfe in 
Oc'cuit : e de Genees-konft tegen den beet van de dulle 
Mat.- 1 - 3 . honden , de teeringh, en den brand van heete 
voghtighedengoed zyn, verhaalt Leminus, 
II. 
ArifbH. A 
1 . 4 . c. IC. 
Aait: 
Naam 
OP-SCHRIFT. 
]/an de Scborfachtighe 
in ’t by fonder. 
I. H O O F T-S T U K. 
']/an de geB arte Schorfachnge. 
I. LID. 
J/m de Locuïïd oft VV dt er- Springhaan. 
W Y zullen defchorfachtige bequamelijk 
in geftarte,en ronde verdeelen.Die zijn 
deLocufta de Aftacus oft kreeft , en Squilla. 
De Locufta meent lfiaoms dat alfoo van de 
: lengte van fijn benen genoemt is. By de Grie- 
ken word hy Karobos genaamt van Karaba- 
A N D E NATURE 
l'nein , om dat hy op fijn hooft gaat, oft dat heel 
|(uitftekend heeft, by 1 ralhanus word hy Kara- 
j bis i by HezjjcbiuS) en Varirus Aigilerospvan de 
beweging van fijn ftart word hy Kabareos,en 
Keraphis, van andere Graphiaiofvan fijn pin- 
nen genoemt, die bequaam om mede te Ichrij- 
ven en te fnyden zijn. De uitlegger van Aajto- 
\pbanes noemt hemPaguras; fy zijn fcherpen 
ruw van lijf. 
Voor de ogen ftaan f we groofe hoorns, in’t 
begin fpits en fcherp, daar na rond (Opptanus en v mg 1 ' 
/Ehanus noemtfe Kentra ,Arifioteles Kerata,wy 
fullenfe fprieten noemen) in ’t begin zijn fy 
heel dik die allengsjes verdunnen, fo datfe ten 
leften in een dunne krul aflaten , en an alle zy- 
den gelijk een hayr gebogen werden. De ogen 
zijn hoornig, en uitpuilende, die haar fchuins 
bewegen, en weer-zyds met heel fcherpe fter- 
ke pinnen als borft- weringhen verfien zijn. 
Ter zyden an de mond ftaan by-hanghfeltjes 
als kleine voetjes tot haar befchermingh. De 
rugh is heel fcherp en vol pinnen , en van ’t 
voorhooft fteekt een grote pin uit. T er zyden 
heeft hy kuwen , ghelijk als uit hayrent faam 
ge voegt, weer- zyds vijfvoeten , daar de uit- 
terfte fcharenby getelt werden, welk Ga^a nu 
getande tangen dan weder getanghde armen 
heeft vertaalt : zy buigen de voeten fchuins, 
gelijk de fcharen binnewaarts. De ftart is glat 
fonder angels uit vijf plaatjes t’faam gevoegt , 
die in vijf vinnen om te femmen eindight , op 
die ftart fteunt hy ais op een riem , en daar is 
de geheele kragt van fijn lijf ingelegen, dat gy 
bevinden (ultjfoghy hem by dat deel angrijpt. 
Hy heeft twee grootachtige voortanden , en 
een kleine keeldarm voor de maag daar enige 
tanden , en een vogtigheid als van de Papaver 
in gevonden werden. Dat het hart uitten fwar- 
te Vofch is heeft Bcllonm angemerkt, ’tZee 
water datfe in de mond krijgen , werpen zy na 
de kuwen die zy meerder als andere fchors- 
achtige hebben. Daarenboven hanghter een Arift h. 
doorgang van de bot ft totten uitgang van den 
drek : DieisindeWijfjesvooreen lijf-moer: 
Maarbevanght in ’t Mannetje het teel zaad : 
Maarfy leid foo in de holte van ’t vlees oft de 
vis, dat’er het vlees tuften beide leit. Want de 
darm leit na ’t kromme deel toe. De doorgang 
na het holle deel, niet anders als inde viervoe- 
tige dieren. En fy zijn niet anders van gedaan- 
te in ’t Mannetje en Wijfje, maar in beide dun 
en wit , en met een bleke voghtigheid befet ; 
beide hebben zy ook den felven oorfprongh 
van de borft af. Die Aldrovandus afghebeeld 
heeft, hadt den rugh middelbaar tuffen fwart, 
en blauw, de boven tand dry maal grooterals 
de onderfte. Beide zijn fy binnen fonder 
knobbeltjes, en an weer- zyden fcherp. Sy 
werden in deLigurife zee ghevonden, om- 
trent Sigeum,en voornamentlijk den bergh 
Athos : Inde Indife zee zijn fy van vier elle- 
bogen , maar inde winter foeken fy de opene Arift- H : 
. ^ ^ _ ■ ■ 1 r 1 1 a - 1 Cf' * 
plaatfenfinde zomer wijken fy na de donkere A-i.y .17 
diepten , en houden haar op klipachtighc t c 3 * 
plaatfen: Vitrim V rierianus heeftfeinde Ligu- 
rize zee fwartachtigh gefien. 
Haar 
