H 
< ■ 
B 
E S 
C H 
R Y 
V I 
N G 
VAN 
D E 
NAT 
UUR 
DER 
L 
O 
E 
D 
L 
O 
W A 
T E 
R D I 
E R 
E N. 
HET 
I. B 
O E K. 
Van de zachte Bloedlolè. 
s 
Arift' H: 
A:1.J c.4- 
&S- 1 . 4 -C-I' 
Arift: 1!: 
A:1.4- c.i 
Naam. 
PljruH.N 
I. 9 . c. 28 . 
Galen: dc 
Aliment: 
Facuit:1.3 
Arift: de 
Generat:l 
X.c.io. 
Befchrij- 
vingh. 
Arift: de 
Parrib: 1. 
2. c. 8. 
Plin : H N 
I.9. c.28. 
I. OPSCHRIFT. 
]/an de zachte in ’t algkemecn. 
Rjftotel. heeft vier 
gedachten van de 
bloedtloofe ghe- 
ftelt , namentlijk 
de Mollufka, die 
uitterlijk meteen 
fachte huidtghe- 
dekt zijn , en in- 
nerlijk yet meer 
hechts, op de wijs 
van de bloedrijke 
dieren hebben : De fchorfachtighe, die met 
fchorflen overdekt zijn > De fchulpachtige , 
die met harde breitkfame fchulpen verfien 
zijn, en de gekerfde dieren, welke de Gric- j 
kenEntoma noemen: Deplant-dierenkon- j 
nen ook met beter recht tot defe ghetelt, als 
onder de planten gerekent werden. 
Wy fenden de Mollufka oftzachte voor 
uit, fo omdatfe edelderzijn, eninghetalen 
fterkte van deelen de andere ver overtreffen, 
als om dat Anjloteles cn Vilnius ’t 1'elve ook gc- 
daan hebben ; en defe water-dieren worden ' 
niet qualijk na deViüengevoeght, wijl hetj 
ook Vilnius behaaght heeft haar Viffen te noe- 
men. Sy worden MollufcaenMalacia, oft | 
zachte genoemt , om datfe nocht een fchulp- I 
achtige, nocht fchobbige, nocht ruwe huid 
hebben. Atbemus heeftfe de T endones oft Lo- 
ligo gelijk gemaakt: Het heeft Ga%a en l\on- 
«le/crm ookgoet gedacht haar Malakoderma 
oft zachthuidte noemen: maar Salviamt wij ft 
■ an datfe bedrogen zijn , en dat de kraakbCm- 
ge by Arijioteles alfo genoemt werden. 
Sy hebben een aart tuften zenuw en vlcefch 
middelbaar : defe is in bochten ghedrayt , 
welke totte kragten bequamer foudezijn,en 
is in plaats vanbeenders, omdat alles mette 
vifch-graten zoude vergeleken werden .uitge- 
nomen de Polypus oft Veelvoet. Sy hebben 
voornamentlijk dry uitterlijk© deelen , yen 
hooft, voeten oft Scharen, (welke Ar/ftoteles 
zomtijds Pleftanas, G a*a fchenkels, baarden, 
en krullen noemt) en een ongefcheidenbuik. 
. Het hooft hebben fy alle tuften de voeten en 
den buik : in ’t hooft een mond , en twee tan- 
den, welke, wijl fy beweeglijk zijn, en om den 
roof te behouden , niet al te vaft inghehecht 
zijn, liever een fnuit te noemen zijn ■, want dit 
deel ( namentlijk de mondt mette tanden) is 
de kromme bek van de vleefch-eetendezeer 
gelijk, uittweedeelen t’faam-gefet,enuit een 
boven en onder-deel, als een doos in malkan- 
der gefloten, gelijk Vondeletms fpreekt, en het 
onderfte in het boveufte gevoeght : in plaats 
van een tongh hebben fy iet vleefighs in de 
mont,daar fy de angenaamheid van haar fpijs 
mede onderfcheiden j in’t hooft twee groot- 
achtige ogen, welke een klein kraakbeentje, c . ' 
een kleine herflene in.fich bevattende,van een 
fcheidj de voeten hebben fy an’t voorfte deel 
omtrent het höoft, onder de ogen, omtrent de 
mond en tanden, gevoegt, om dat lijn achtcr- 
ftedeelan het voorfte gehecht is, en haar uit- 
terfte t’zamen vereenigen, hierom gefchiet 
het datze haar drek onder dooreen doorgang 
naaftande mond uitlozen ; Hier zij n’er acht, 
maar yeder in fijn gheflaght verfcheiden. Sy 
worden van fommige Acetabula ( ’t welk een 
kopje beteekent ) en krullen ghenoemt, die 
ft rikken gelij k , welke de oude Genees-Mee- 
fters om de vingers Sloegen , waar mede fy ee- 
nige kliertjes en andere wijkende dingen af- 
trokken ; Andere hebben de voeten kort cn 
onnut,en twee heel lange fn uiten ,daar fy haar 
als an een anker mede vaft-hechten, en als een 
fchip tegen dc vloet der Zee, vaft-lcggen ,• fy 
hebben oen huize bovyn op het hooft, en de 
krullen oft voeten ypor den buik, wel ken fy nu 
ter rechter , dan ter linker zijd overbrengen , 
en hier medefwemmên fy over Zee. ,'JriJlotcles Auft; tï: 
heeft defe fnuit nu Aulös, dan Mijkterghe- piJjjtnN: 
noemt, Geftmüs leeft Phufeter, G a cn Vhmus i. 9 c . i a- 
hebben Naris, oft Neufgatovergefet : fy heb- £ ril ^ ,‘j* 
ben ook een vinnetje rondom den buik, om c ) r “ ' ' 4 * 
te konnen fwemmen , en haar in ’t fwem- piin: H: 
men te beheerfchen > van ’t hooft hanght H: |/ 9 * 
een buik van meerder ruimte, welkers vlceïch c ' ‘ *’* 
niet in de lengte, maar in de rontte verdeelt, en 
met een huit bedekt is: nochtans weigert hem 
Salvianus een huit, en Vilnius feit ook dat de 
Polypus met geen huit gedekt is: Anhaarge- 
heele zyden worden eenige hayrtjes ghelien , 
welke dat gebruik hebben, als in andere villen 
de kuwen. De uitlegger van Nikander noemt* 
fe O ftlingas,en ArijinuU j"Trichode,ofc hayri- 
ge. So ghy haar innerlijke deelen befiet: na 
den mont volght een enghe keel , daar na een 
breedtachtighen rop , die van de Vogelen ge- 
lijk, daar de maagh anghehecht is, in gedaan- 
te als van de Bucciuum Kinkhoorn. 
* A 2 Daar 
