4* HISTORIE V 
fchiet. Sommige verfamelen langh , andere 
niet : Het Mannetje , na dat het opgefeten is , 
vervult het teel-lid van’tWijfje dat tullen lijn 
holten ontfangen hebbende , meteen vrugt- 
bareftofen kraght. Syzijn van Penmus om- 
trent Heydelbergh geilen van een vermeng- 
den aart; want fy faten met beurten op, van 
ho'edanigeX.»«<*w»r ookgedenkt. Nadever- 
famelingh komen Wormtjes voort die in 
Vlieghen veranderen: Dele zijn wit, an de 
zyden uitpuilende ogen hebbende, van wel- 
ke een ghedaante naar ghelijkenis van een 
Druif , Myiccephalus ghenoemt werd. De 
andere uit verrottingh , want veel worden 
uit drek voortgebraght, in welke fy onvol- 
maakt verfchuilen , en uit welke fy volmaakt 
voortkomen , als ook uit andere voghtighe- 
den , voornamentlijk in de Zomer. 
Arifloteles gedenktfe beide : De oorfprong 
van de V liegen gefchiet uitren drek , welken 
de Boeren van’t ftro ghefcheiden hebben : 
Waarom die geen, welke in dit werk zijn, 
de overige drek trachten afte fcheiden , wel- 
ke niet l'uiveren oprecht is , en men feit dat 
aldaar de Vlieg gemaakt werd ; maar de be- 
ginfelen van de vliegen zijn heel klein , want 
eerft krijghen fy eemghe kracht, en worden' 
van onbeweeglijke tot de bewegingh over- 
gebracht, ghelijkalsin haar geboorte han- 
gende : daarna word het Wormtje onbe- 
weeghlijk , daar na beweeght zijnde , laat het 
weer afiich te beweghen : daar uit word de 
Vliegh volmaakt ; en beweeght fich doorliet 
overkomen van de wind oft zon; Maar hy 
fchijnt nochtans te fpreken uit anmerkingh 
van andere. Geen Wormtjes die door ver- 
famelingh gheteelt werden, oftdie uit ver- 
rottingh komen hebben fo veel veranderin- 
gen. Sygroeyen eerft tot behoorlijke groot- 
te, daar na tot nieuwboorlingen verandert 
zijnde jlegghen fy onbeweeghlijk, daarna 
komt de nieuw-boorlingh op fijn gheftelde 
tijd voort. Scaliger fchrijft datfeniet foouit 
verrottingh , als uit eenighe veranderde be- 
gmfelen , te weten uit een driftigh flijm , ghe- 
boren werden , oftmoghelijk uit een andere 
Hof van de natuur tot dit einde gekookt. De 
derde wijs van teelingh heeft Knivetus En- 
gelfman ontdekt , het bedorven lichaam van 
de Vliegh (’t zijn de woorden van Moufet , ) 
oft een weinigh ghekneuft , verkeert in een 
onvolmaakt popje, dan komt daar uit geen 
Kappel,maar diy langhwerpige eyren, uit 
wel ke de gemeene Vliegen oft andere haars 
gelijk voortkomen. Somtijds het popje be- 
dorven zijnde, komter nochtKappel nocht 
Ey uit, maar witte Wormtjes door een gat, 
(Tomtijdsecn, fomtijds meer) waar uit dan 
daar na kleine Vlieghjes voortkomen. Petrus 
Matijr: d.- Martjr heeft ghefien inDariene,datfeuitde 
3- !• 9- fweet-druppen die van de vingers der fieke 
vielen voortquamen . Ten tijde dat Rivellw 
Overite over de faken van Brittannie was, 
•Afkoer en groeydenfe uit een bloedighen reghen. Sy 
toenei- fchijnen mette Rhododaphne vrindfehap te 
8H ’ SI - hebben, om datfe an de felve opk in puilen 
\ N D E NATURE 
gefet zijnde vlieghen. Datfe oorlogh mette 
Spin hebben is bekent; Van de Horlfels heb- 
ben wy boven gefproken : Sy werden moge- 
lijk van die om de koft gevangen. 
Sy leven gemeenlijk niet langh , de groote 
en fterke wat langer : Syfterveninden Oly» 
omdatdefemet lijnlymige vettigheid haar ^ 
enge togtgaatjes verdopt. Gy kond dat haar 
koude gematigheid toefchryven: Verwarmt Sirnpi.-u. 
zijnde , verdragen fy met lichtlijk een ftrijdi- ca P' 2 °* 
geveranderingh ; Verkou'd zijnde , worden 
fy haaft nocht kouder , en fterven ,• Dood oft 
verfmoort zijnde , wordenfe door de zon, 
oft: onder de afch weer levend, daarom heb- 
ben eenige gemeent datfe een onfterffelijke 
ziel hadden , maar fchrijft dat de warmte toe. 
Haar levendighe warmte word verflikt, als 
de doorgangen van haar klein lichaamtjc,van 
overvloedighe vogtigheid vervult werd > die 
weder door de uitterlijke v/armte weg-geno- ' 
men zjjnde : word hy weerinvryheidherftelt: esp.)?. 
Datfe fonder hooft lopen, lpringen, enhaar 
veel met het overige lijf bewegen is bekent. 1,u,c ' 3 
Van haar vlught fpreekt Lu a anus aldus : vlught. 
Sijnvlughtis niet met geduerigh beweghen 
van de vleughels ghelijk in de Vleermuis, 
nocht met fpringen gelijk in de Springhanen, 
nocht met ghekryfel als in de Wefpen en 
H orffels , maar bmghfaam naar wat gedeelte 
der locht hy fich wend ; doe hier by dat hy 
niet vlieght met ruft enftilfwijgen , maar met 
fangh en ghequeel : ook met onangenaam en 
ftraf ghelijk de Mugghen , nochrimet groot 
ghehommel als de Byen en Wefpen , een af- 
fchrikkelijk en driegend gheluid makende, 
maar de Vlieg vlieght fo veel fachter als defe, 
fo veel de fluiten foeter zijn als de Cymbal 
oft Trompet. 
En als fy vliegen fo vry als gevangen , ma- 
ken fy ook met afgherukte vleugels gheluid , 
maar defe anders als die : Somtijds de geeft 
door de mond uitgaande , ghelijk Albertus 
fpreekt , maken fy geen gheluid. De locht 
tuffen haar vleugels vallende word gellagen, 
ende ingefloten geeft ,neemtookin de niet - 
vliegendefijn uirgangh. Haar geluid is in de 
vlught grooter ,om dat de grooter menigh- 
tevande anghetrokke lught kraghtigher te- 
gen ’t middelrif anbotft. Stil fittende worden 
fy naulijks gehoort, om datfe haar dan niet 
intrekken oft verheffen. De geeft word ook 
foonietinghetrokken , welkers bewegingh 
het geluid werd toegefchreven. 
Haarverftand ontdekken haar ftoutheid , Verftanr. 
onbefchaamtheid, en onleerfaamheid: Op 
alle dingen fettenfy fich neder, fybemorffen ó : 
alles, en duifendmaal verjaaght zijnde ko- '- 2? ' 4 
menfe weder. Datfe onleerfaam zijn, maar 
minder als de bloedfuigers , om datie ge van- 
gen fchrikken, en defe door haar natuur de 
menfeh haten , hebben wy by Plutarchus , 
’t welk deondervindingh toeftemt. Sy letten 
op de Spinnen die haar lagen leggen , en trag- 
ten haar netten te fchuwcn. Die den Olyfant 
antaften, indien fe in de kreuken van fijn huid 
geperft werden , fterven : Sie meer in Leo Bap- 
