Pliniuj. 
H:N:H: 
ca P-3 2 . 
DER GEKER 
die geleit zijn , dat hy dan in een Tonnetje 
verandert van geele , groene , en fwarte 
verw:En dat uit de eyren fulke kleine vier 
gevleugelde Kappellen voortgekomen zijn, 
datmenle nauwlijks fien konde , ghelijk in de 
blaajjes van de Olmbomen gefien werden, 
So dwaalt dan Pltntus in fommighe, als hy 
fchrijft: Veel ghekerftL dieren worden an- 
ders gheboren , en voornamenthjk uitten 
dauw. Defe fit op de bladeren van de Radijs 
in ’t eerft van de Lente , en word door de Son 
tot de grootte van een Geertje gheronnen : 
daar van komt een klein Wormtje,enindry 
dagen een Rups , dis allenghl kens angroeit, 
die onbeweeglijk met een harde fchors is , 
en alleen op ’tanroeren van een Spinnekop 
haar beweeght. De Rups die fe een Tonnet- 
je oft Pop noemen , vlieght naar ’t verbreken 
van die (chors als een Kappel. De Wormen 
en Rupfen quellen dikmaal de Kool gelijke- 
lijk: en het woord Raphanus betekent by 
Anfloteks geen Radijs ,maer Kool , nochtans 
foud ik niet ontkennen datter eenighe uit 
W ormen voortkomen . Het voghtige k oom 
brenght Wormen voort ,• defe Tonnetjes, 
uit welke de Kappel komen. Jldravandw 
feitjikhebghefien, dat de Kappellen uitte 
hollen van de bomen , en voornament lijk 
van de Willigen voortquamen ; Hydoct’er 
by dat de Kapellen van de felve dikte mette 
gaten waren , waar in niemand lal feggen dat 
eyren geweeft zijn ; Want uit yder hol komt 
een Kapel, daar die haar zaatin feker plaats 
leggen , dat niet als in groot ghetal baren ; 
1 c rovan; daar nochtans die Kappelen , die heel dik 
van lijfzijn , de vleugels met veel wolligheid 
befet , en na t Kaftanje-bruin hellende had- 
den. Daar is ook een Rups gefien , van wel- 
ken alfmen een Kappel verwaghte , veertigh 
eyren uitquamen , fo groot als tarw granen, 
geel van verw, met een fijne wolligheid 
overtrokken, uit welke yder byfondereen 
Wormtje voortquam. Men maghook gelo- 
ven datfe uit verrottingh voortkomen. Het 
c l heeft te Bononie, tweeoft drymaalRupfen 
4 ' gheregent, die in Tonnetjes en Kappellen 
veranderden . Waarom Plmus naghelaten 
heeft dat inMiletus, by voghtige tijden dat 
quaad geboren wierd. 
Na de verfamelingh allengfkens uitteren- 
delevenfy totte Winter, fommigetot des 
Winters Sonneftand. Sy worden dikmaal in 
de huifen als verftijft zijnde gefien, fy fterven 
veeltijds by harde vorft: Daar zijn lömmige 
die menen dat het voortkomen van de Ka- 
pellen het fekerfte teken van de Lente is , 
om de (wakheid van dat dier. Indatjaarals 
w y dit fchre ven (’t zijn de woorden van Plt- 
mus') ïder anghetekent , dat haar opkomft, 
door de drymaals wederkerende koude , is 
verftorven , en dat de overkomende vogelen 
op den feften van Februarius onS de hoop 
van de Lente braghten , die niet te min daar 
na, door de groote koude befchadight wier- 
den; Pennius gedenkt dat fy tweemaal in den 
Herfft in Engeland op nieuws voortquamen. 
FDE DIEREN. 
tt 
A*rt, 
! Het is ook anghemerkt datfe dePeft voor 
duid hebben , ’t geen wy by Genma lefen. 
Sy vloghen in’t jaar M. U. L X II omtrent 
den iy Auguftus met fuiken menighte om- 
trent de wateren datfe de loop der Rivier 
verdonkerden: en omtrent den avond vlo- 
ghen fy met heele fcholen door de ftraten. 
In t jaar M.C. IV. beletten fy ’tghelight, 
mits fy’dight van de Son affehutten. In’t 
jaar M. D. X LI II. hebben fy al het honig- 
fap uitgefoghen, en ’tgras feif is door haar 
droghen drek over al ghefchrookt. I n ’t jaar 
M. D. LIII. hebben fyin Hooghduifland 
de kruiden, de klederen der menfehen, en de 
huifen met bloedighe druppelen bdproeit, 
doe waren fy ook in groote menighte 
Men gelooft datfe het water afdrij ven, met Geb ruik, 
weinigh ghevaar ; Sy ftrekken den Klink- 
Havik en andere vogeltjes tot fpijfe , ook 
worden fy tot aas om V ïiïchen te vanghen ge- 
bruikt. 
De fonderlinge onderfcheiden fullenwy 
met yeel (lippen anwijfen. Nu fullenwy 
haar in nachr endach-Kappellen verdeden. 
De nacht- Kappellen worden Phalenre ghc- 
noemt om datfe na de kaars vliegen : By Ly~ 
cophronea Afoo/rtwzijnfeKandylofbeflai , om 
datfe de kaarfen dikmaal met haar vleugels 
uitbluflehen. By andere Pforai ghenoemt, 
om datfe met vuiligheid, enfehobben ehe- 
queltzijn. 
Maar om datfe haar dikmaal doorliefde 
van t licht in de vlam werpen, wordenfeby 
^enodoeuse n /Efcbylus Pyrauftargenoemt. 
rfrifioteles heeftfe Epialon ghenoemt , eeni- 
gePyraftumyron:en fy moeten onderfchéi- 
den werden van de Kapellen die de JByen 
inde korven quellen. Aldrovandus heeft cle 
eyren van defe op het dak van de korf ineen 
klontt’faam-gherolt, en met een dunne wol- 
ligheid bekleet bedorven gevonden. Sy wa- 
ren fwartachtig blinkende en veel : Hydoet- Aldro oe 
’er ook by eenighe kleine witte Rufpen, die iniea.j "! 
my in de volgende nacht eonige poppen ge- “P -2 * 
maakt hadden . hoedanige ik ook in de korf 
gevonden hadde, fo groot als eenPiftachie, 
in groot ghetal t’famen hanghende, en yder 
in fijn Tonnetje, welke opghefneden Kap- 
pellen voortbraghten , hoedanige ik ook in 
de korven gefien hadde ; de Kapellen dieiti 
deTarwgroeyen niet ongelijk. 
Sy zijn ruig van lijf , met vleugels die ghe- 
lijk metafch beftroyt zijn. 
Sy vlieghen felden oft nimmer als met op- 
gerechte vleugels over den rugh. By dach 
fchuilen fy onder de bladeren, oft in een don- 
kere plaats : Sy hebben meed brede en ruighe 
fprieten , oft heel klein en kort. Sy komen 
uitte poppen van de Rupfen onder d’aarde 
begraven voort. 
Ën om datfe meelachtigh zijn, komen fy Moufet.-de 
by dagh , omtrent den avond , op dat haar 
meel door de kraght der Son verdrooght, ’ ? 
niet fou de afvallen , te voorfchijn. De d ach- 
Kapellen hebben langher fprieten die an t 
einde bultiger zijn. 
' Sy 
