Arift:H 
A: 1. 
c 
ScaJher: 
Edit. 
Plin: H: 
M:l. U. 
cap. 2). 
Plutarch: 
in Kleo- 
mene. 
Antigoh: 
in Mirabi- 
lib: 
Plin: H: 
2 Si:l. i r . 
cap. 2 o. 
Ouder- 
dom. 
2Ö historie vande nature 
fteïlen dat t wij ffe Jachtig. Vinccnt'm feit dat ’ of de Moeders oft Koningen van’t voorleden 
de wilde roette tamme te doen hebben. Van j aar, als de nieuwe Koningen nu geboren zijn 
haar teeling fpreekt Anjloteles op twee plaat- fterven mette nieuwe Wefpen ; en of dat al- 
fen aldus. Èerft bouwen deHorllels en Wef- 
pen hutjes voor haarjongen. Indien fy geen 
Koning hebben , en den felven al dwalende 
foeken : en de Hordeis om hoog , en de Wef- 
pen inde gaten, die haar Koning onder d’aar- 
de hellen. Ook zijn de raten van defe feskan- 
tig, gelijk van de Eyen, en die met uit wafch, 
maar uit een korftige en zandige Itof Sy leg- 
gen haar jongen an de zyden van de holletjes 
fo groot als een drup. die ande wanden hangt. 
Nochtans is in alle de holletjes die vrugt niet 
gelijk : maar in fommige fo groot , datfe ook 
konnen vliegen. In andere nieuw gekipt,en in 
fommige maar wormen, daar alleen drek on 
der is gelijk in de byen. maar fo lang fy nieuw- 
lingen zijn wordenfe niet beweegt, en meteen 
blaasje overtrokken.Ten twede , wanneer de 
Koninghen een anfienlijke plaats bekomen 
hebben, maken fy in’t begin van deSomer ra- 
ten,en kleine welpen hollen,met vier openin- 
ghen oft daar omtrent : in welke de W efpen 
voortkomen , en niet de moeders. Welke 
groot gheworden zijnde , maken fy behalven 
de voorgaande meerandere groter, en defe 
weder oud geworden zijnde weer andere : fo 
dat ten einde van den herfft de wefpen-holen 
heel veel en groot zijn, in welke de Koningen 
die wy moeders genoemt hebben , niet meer 
wefpen maar moeders telen. Defe worden in 
gedaante geboren als grote wormen,inde vier 
opperde kanten van de tfaam-gevoegde ho- 
vende hollen. Vilnius doet’erby dat haar yrugt 
onge lijk is , dat de een uitvlieght, de tweede 
noch een nieuwboorlingh, is en d’ander noch 
een worm, en dat dit in den herfft en niet inde 
lente gefchiet. Demoedersgroeijeningroot 
getal, indien’er ’sjaars te voor veel wefpen en 
regen gevallen zijn. De wormtjes eerfe nieu- 
boorlingen werden zijn lungagtig,die wormt- 
jes , die in ’t vleefch (_ die Hippohrates Eulas 
noemt) en die inde haalboten groeijen niet 
on gel ijk, wit, met kerven geteekent, an’t uit- 
terfte van t lijf dikagtig, met een fwartagtige 
Itreep over den rug, fonder voeten, niet knu- 
pende, maar haar an alle zyde roerende. Als 
de vrught geleit is dekken fy het holletje met 
een dun vlies, welk als fy volmaakt zijn ge- 
broken zijnde , komen fy uit, en twee dagen 
gekipt zijnde, vliegen fe rondom. Datfe ook 
uit verrotting groeijen is feeker. Datfe uitte 
herffenen van een Paart groeijen, verhaalt Pa- 
cbyrnerius.XJ it het vleefch Vilnius yPlutarcbusjz n 
Antiyovus. Datfe uit de huid van denEefel 
groeijen lefen wy by Jftdorus ; uithetbloet van 
j _ TT’ t j:ï i ^ i w'i 
tijd op gelijke wijs gefchiet, oft datfe langer 
leven konnen, trekken veele in twijffel. De 
wilde worden langer levende gehouden , en 
de kortheid van haar leven vergoed haartay- 
heid. Want indien ghy het hooft van den 
buik, oft van de borll fcheid, fullen fy noch- 
tans fteeken,en dat niet minder als van te vo- 
ren. Sy vliegen in’t rond om datfe geen Hart 
hebben. Sy (trekken de Klinkhavik,de Swa- 
luwen , de Nachtuilen, en Vostot fpijfc. De 
Vos fteekt lijn ftartin’t Wefpen-hol, en Haat 
die beladen teghen een boom, en eet de do- 
den op. De baftart-wefp, die mendeeen- 
fame noemt inde linker hand ghevat ( die 
eerlt van dat jaar ghevanghen word heeft 
veel kraght) prijft Pltnius tegen de vierden- 
daaghfe koorts. Mvxyildus ghedenkt feeker 
water uit Wefpen overghehaalt , dat ghe- 
fwellen fonder pijn verwekt ; Het moet 
nootfaaklijk opblafende zijn Het geneeft 
opgeleid de fteeken, oft een plaafterViit aar- 
de met afijn en vliegen- hoofden gemenght. 
Andere prijien het fap van Citrullen / de 
dunfte bladeren van de Siliqua van Pliniusy 
Saly met Afijn , gepoedert krijt , Confilic de 
Grein met Oly gemengt , Afpergjes met Ho- 
nig gefloten , en ten laatften Koedrek. Van 
binnen het fap van Marjolijn met Bolus ar- 
menus, en de kleine bladeren van de wilde 
Laurier met Wijn inghenomen. De Althéa 
met waterighen Afijn , het fap van Rute oft 
Confïlie de Grein, de bladeren vandefel- 
ve ghekaauwt , worden ook feer ghepreefen. 
Indien de fteekvandevergiftigheis, ’twelk 
de ongevoeligheid, als ook de dulheidan- 
wijfen, moet de plaats eerfl met het mes ge- 
opent werden , engeopentgefogen , en defe 
volgende pap , uit het fchrapfel van de aard 
daar de Wefpen in neftelen, met Afijn op- 
geleit werden. Onder de verhoedende mid- 
delen, zijn de Maluw. en Althéa de alder- 
befte. Hoe fy ghevanghen werden fie dat by 
Moufctus. Sy zijn ook dienfligh totte voor- 
duidingh. by voorduiden een langhe Win- 
ter, indien fy haar voor ’t einde van Odto- 
ber vertoonen : Een nat en koude Winter, 
indien fy op veelplaatfen voor den opgang 
der Seven-ftarren met hoopen onder d’aar- 
de kruipen : Groote flaghregens , indien fy 
veel in denHerffl voortkomen. .Want wijl 
fy koude dieren zijn, kruipen fy na de warm- 
te onder d’ aarde, en om datfe niet als uit een 
natte dompige aarde voortkomen , beteeke- 
nen fy de al te groote vogtigheid , als fy veel 
Plin: H: 
Nj l. 3 o. 
cap. 11. 
Stephan- 
de Agri- 
cul. 1 - 1. 
c.8. 
de Krokodil oft uit het lijf by Horus: uitte verfchijnen. TeCapua voorduide haargro- 
verrotting van bomen en vrugtenby Albertus. te menigte die inde Kerk van Marsnecr^e- 
Datfe uit het doorgeboort been onder ’toog feten was, deankomft der vyanden en de 
van ’t hooft van een oud hart gegroeyt zijn, , brand van de Stadt. 
verhaalt Vincentius Belluacenjis uit een feeker j De onderfcheiden van de wefpen zijn feer 
oud Schrijver. j veel. Anjloteles gedenkt van wilde , tamme. 
Wat angaat haar leven. De Moeders leven j moeders oft koningen, en gemene werkende, 
met langer als twee jaren. De andere eindigen By Pliuiuszijn Ichneumones en baftart-wef- 
haar leven metten herfft. Ja feit Moufetus of pen.By andere komen Parnopes,Pemphrido- 
, Y I nes. 
Theo- 
phr: de 
Signis 
Tempor. 
Aratusio 
Phainom: 
Theon. ii 
Cütnnient 
OnJer- 
fcheid. 
Arift: H: 
A:l.^c-4' 
Plin:H:N 
1. u.c.ai 
