VOOR-REDEN 
op de Boeken 'van de 
GEKERFDE DIEREN- 
Nder den naam van de ghekerfde Dieren verftaan wy diebloetlofe , 
welke in haar boven oft onder-deel, oft in beide kerven hebben, en me 
een lichaam , binnen en buicewaarts hard , beftaan. Ariftoteles noemtfe 
Entoma, van de kerven , welke nu in de plaats van de nek , dan van de 
borft , en van den buik , de lidmaten , die met een dun pijpje t’ famen- 
hanghen, affcheiden. Albertus heeftfe gheringde genoemt, om datfe li- 
chamen hebben als met ringen onderfcheiden. Indien ghy haar mette 
bloetrijke vergelijkt, konnen fy onvolmaakte genoemt werden, want 
fy werden niet met fo groten toebereiding t’faamgefet: Indien fy in fich 
— — — — felfsangemerkt werden, wijl fy vangeen ding, tot haar aart behorende, 
Deden, ontbloot zijn, moogt ghy haar met recht volmaakt noemendndien wy haar deelen anmerkenjee- 
nige dragen fprieten op ’t hooft, welke van Lucanns beeter hoorns en tangen , om haar hardheit 
i 4. c.7. genoemt werden ; andere hebben’er geen : de ogen zijn in alle geopent>en die zijn hard,fo datfe 
pim. H: gelijk als door een vliefch fien , dat op de wijs van een glas doorluchtig is , de felvezijn ookbe- 
c^2 7.3 3. weeglijk, op dat wijl fy om de hardigheid donkerder zijn, klaarder door de ontfangene glans fien 
fouden. Sy hebben nocht kaakbeenders, nocht oogfchellen; fommige hebben een fagtetongh, 
en onfterk, maar alle een harde en fterke, die in de fluit geen angel hebben. Die vochtighe fpijs 
Partib de ceten 5 h e bben geen tanden, van welke, en ook van andere die tot fpijs bequaam zijn, handelt An- 
Animai ft oteles aldus : De deelen welke de fpijs bedienen, fijn in allen met evengheltjf gegeven , maar beelverfchei- 
1.4. c.y . d en . fommige hebben in de mondt, dat een angel genoemt wert , dat gelj pais t’faam-gef et, te gelijmde kracht 
Genc'rar van een ton & en Hpp en heeft : maar die den angel in' t voorfte deel niet hebben , die b ebben [odanigen gevoel- tuig 
1.4. tuffen de tanden. De felve heeft angemerkt dat fommige een maag hebben, van welke de overige 
idem H: j arm 0 f t eenvoudigh oft gevouwen voortkomt. Sy hebben geen ingewandt, nocht vet , nocht 
c.V; 4 ’ beenders,nocht graten.maar een natuur midden tuffen vleefch en zenuw. Sy worden alle meteen 
p]in:H: huit omkleef, maar is feer dun. iHtmus verhaalt kortlijk dit. De gekerfde , (o 't verftaan kan voerden, 
k * U Jchijnengeen tynuwen te hebben , nocht beenden , nocht graten, nocht J^r aalteen, nocht vet % nocht vleefch y nocht 
C ' 4 een breukfiare korft, gelijkeenige ffee-dieren,en we ff met recht een huit genoemt roert : maar hebben eenlichaam 
van een middel- aart onder alle defe , dat droog is, f achter als een lenuw, in fommige deelen meer droger als har- 
der. Dat fommige pennen, andere geen hebben , fullen wy in den inhoud feggen , en van de ver- 
fcheidenheid in de onderfcheiden 5 de korft die over de pennen groeyt wortElijtron genoemt, 
en verbergt de pennen als in een fchede. De Scorpioen, indien wy Ariftoteles geloven, heeft alleen 
een ftart : haar huit te verleggen is dien ghewoonlijk , welkers pennen in een fchede verborgden 
werden j die voeten hebben , worden fchuinsbeweeght: de uitterfte voeten, die langer zijn van 
fommige, worden buitenwaarts gekromt : maardiefpringen, endeachterftefchenkelslangher 
hebben, fteunen op de felve als op een roer-tuig totte fprong bequaam , en zijn achterwaarts ge- 
T^f=» rw-^rAnlr Snmmvnpf (pi ft A p(p Iwhhp.n Ap. VOOT^VOetetl lat! O - 
Ariftrl.dc kromt. De oorfaakfultghy by Ariftoteles vinden Sommige ( feit hy)uit defe hebben de voor -voeten lang, 
Partib. 4. Q p d a t xvtjl fy om de hardigheid der ogen niet fcherp fien , met die lange fcbenkeli, alle overvallende moeylijkfreidt 
Pijni h . afvegen en beletten. Van ’t ghetal is te weten , dat’er die geene meer hebben , welke ten anfien van 
| JJ 1 I f - — 1 - A 1 « A — A ■ . — AAm ^ 3 A — — .1 » — 1 — - T w . . » — A— AAA f r—. U. * A t V 1 — " ▼ ▼ n - " 1 A » — a—A *-* , — . ■ . . « M M . 1 j M •— S * 
c. 48 
C-lJ ucgcn Ï>U i/t’lt'i/l'C'rf» \ all L ^UCldL LU WULUll } U(IL UI UiU JpUUUU llivvi «wk/fc/vn J Y> vmv ivu tttlliUU » «a»* 
haar lichaams lengte kout zijn, minder die vliegen konnen. ’t Gebrek van de voeten werd door’t 
Ted n g behulp der pennen geboet. Sy worden ten deel van felfs, ten deel door verfameling geteelt. Art- 
Arift: de ftoteles feit dat de Muggen , en Wormtjes nocht verfaraelen, nocht uitte dieren voortkomen. Dat 
ff c 7 £ ^ et Mannetje in de verfameling fich in’t Wijfje voegt, is van weinige ghefien, en niet welonder- 
’ vonden : De Wijfjes hebben een wonderlijk langh teel-lid , waar door fy de teelighe geeft der 
Mannetjes ontfangen. Varidiegeenc welkeeen Worm teelen, heeft Ariftoteles aldus ge fproken. 
De gekerfde dieren , welke de kjaght om ie telen hebben , telen oof een worm : En die niet door verfameling/}, 
maar van (elfs voortkomen , beftaan ui t f odanigen oorfpronk-, want men moet oordelen dat de typf en een ghe- 
Jlacht van een Worm is , en oofde vrugbt der Spinnekoppen : Hoewel om de ronde gedaante dergeftalte , fom- 
mige van haar , en veel andere oorfprongen het ey fclnjnen gelijk te fijn ; maar een ey moet met met fijn geftal- 
te , facht oft hardheid bepaalt voerden , want de ontfangene vrugbt van fommige is hard , hoewel in ’t ey ver - 
fcheiden, maar dat ‘tvoelk geheel verandert , en datniet in ’t gedeelte als een dier voortkomt , dat is een Worm? 
maar het gebeele ge/lacht van dit Wormtje, als bet ten einde van fijn grootte gekomen is , word als een ey : want 
haar fchel word hard , en (y blijven fo langh onbeweeybhjk , ’t welkjn de wormtjes van de Byen , W fien, 
en Tfupfen openbaar is , van ’t welpe deoorfaak is, dat de natuur volgbens haar onvolmaaktheid als rijp veer - 
dende , het ey baart eer het tijdig is, gelijk °f defe vorm totten anwas van dit ey noch voortging : Dat ghefchiet 
in alle andere op de felve wijs , die niet door verf amelingh geteelt werden , maar oft in de wol , oft iet diergelijks, 
oft in de wateren ; want alles laat van beweging!) af na de natuur van de Worm , en wordt met een fchel over- 
droogt : daar na de fchel gebroken fijn de, komt het dier voort als uit eeney , door eenderde teelingh volmaakt 
fijode, en dat ghevleuafelt , ’t w elk veel e met recht verwonderen , want de Ruften nemen eerft ffjjfe , da ar na 
niet , 
