Moufet: 
de Infeft: 
1. 1. ïö.e 
Eketlio. 
JTeelingL. 
Plucarch: 
in Vit» 
Kleonid. 
Dioclor: 
Sicul. J. 
c. 3. 
Strab : 
Geogr: 
} 7 . 
Vincent, 
in Spe- 
culo. 
Aiift: H: 
A. j. c.t8. 
riin:H:N. 
ii.c.29. _ 
64 HISTORIE VA 
widen daaghs te voor haar leger* plaatfen af 
te meten. Sy vloghen op eene dachreis vier 
ofc vijf duifend treden , en in de Brittannife 
Z ee verfopen , en daar na an den Oever ghe- 
worpen zijnde , hebben fy een groote Ped- 
iiekte veroorfaakt. In’tjaar j-+2. waren 
fy eerft fonder vleugels , daar na kregen lij’er 
twee , en ten leden vier. In ’t jaar 1 y 43 . qua- 
men fy in ’t land van Lukania in fuiken over- 
vloet, datfe meer als een elleboogh hoogh 
op malkander lagen. Over twee jaar omtrent 
deberoeringhen van de Tartaren enKofak- 
ken , zijn fy op de felfde plaats geften daar 
deflsgh gevallen is. Haar menighte was foo 
groot, dat fy , na datfe gefeten waren , op de 
weghen de hoeven der Paarden bedekten : 
Het is wonder dat die verwoede Boeren niet 
verder zijn voortgetoghen als daar defeghe- 
komen waren. Sy hadden Lublin noch niet 
bereikt 3 oft fy zijn , van waar fy gekomen wa- 
ren weder gekeert. 
Sy groeyen uit verrottingh , en verfame- 
lingh : Datfe uitte Spin Phalanx voortghe- 
teelt werden , (laat , fo ik meen by Arijjtoteles : 
By andere datfe met droogh weder uit ver- 
rotte lichamen voortkomen. In Sicilië om- 
trent den burgehj ken oorlogh , is een groote 
menighte van kleine fonder vleugels opge- 
daan , indien wy Vlutarchus geloven. In de 
Lente worden fe van de Welle, en Zuid- 
wede winden , indien wy Diodorus 'piculus ge- 
loven uitte Woeftyne. na de Moren,die haar 
eten, over ghevoert : Datfe met eenZuideen 
heete wind gheureven werden, leert ons de 
H Schrift ; In Lybie wordenfe i'oStrabo feit , 
om dattet daar noit oft felden regent en de 
Poelen flykerigh fijn in groote menighte 
voorfgebragt: dat de wijf/es uit haar felfsont- 
fangen heeft Vir.centm , uit die, welken hy op 
gevoet, en fwanger bevonden heeft , geleert. 
Haar verfamelingh ghefchiet op de wijs 
van alle andere ghekerfde dieren , fo dat het 
W ijfje het Mannetje dat kleinder is,draaght. 
Het Mannetje fend fijn twee angels die an’t 
uitterfte van den rugh uitfteken , door het 
buighen van fijn ilart in ’t lijf van ’t Wijfje. 
Het Wijfje alfo angehitd, roert niet weinig 
haar lijf, en voeght haar met het onderfte 
deel an ’t Mannetje , en houd hem fo langh 
in, nu met het openen van haar lijf, dan met 
het toenypendie luftangenamer makende : 
Want daar worden in ’t onderlijf van ’t Wijf- 
je twee holen ghefien , met een middel-fchot 
gefcheiden (’t zijn de woorden van Moufet. ) 
en met een dikachtig dekfelbekleet : ’t welk 
uitwaarts fwartachtigh , hart en kraakbenigh 
is, maar binnen wat ruigh, en’tfchijntmet 
eenige plooyenwat ruw te zijn. Omtrent de 
grond van dit dekfel is de Lijfmoerwitach- j 
tigh , en het vrouwlijk deel ghelijk > om datfe 
fot’famenhangen,- datfe nocht met fpringen, 
nocht beweghen, en nauwlijks met handen 
konnen afgetrokken werden heeft Plinius ge- 
feit, datfe langduerigh in’t verfamelen waren. 
Datfe met het deeltje , dat an de Hart vafl is , 
in d’aard geileken baren , en haar vrught ghe- 
' tanU 
NDE NATURE 
lijkelijk op de felve plaats, en niet verfpreit 
neerleggen, dieby na eenByeraatghehjkt, 
hebben wy by /frijtoteks : Hierom feit hy daar I,c * 
by , datter VVormtjes als eyren groeyen die 
met een dun aards vliesje bekleet zijn; ’t welk 
doorgefneden zijnde. vlieghen de Springha- 
nen uit, maar de ondervindingh leert datfe in- 
den Herfft de eyren tfeffcns en over hoop 
bare n ; Defe vrught is fo faght , datfe met an- 
raken breekt. Sy bly ven ’s Winter onder de 
aarde, in welkers ingewand fy bewaart wer- 
den. In’t volgende jaar met het uitgaan der 
Lente (cle broeying dan als volmaakt zy nde) 
werpen fy kleine fwarte en fonder vleugels 
kruipende jongen uit. Dat de Moeders lier- püxkH.N: 
ven als fy ghebaart hebben , door het groeyen 11 • c * 2? ' 
van een Worm omtrent de krop die haar 
verflikt , is feker. Op de felve tijd Iterven 
de Mannetjes, haar warmte door de hitfige 
verlameling, vervlogen zijnde. Andere (lellen 
haar vrught en uitgangh dobbel ; datfe met 
het opgaan der feven-llarren baren,en met het 
ankomen derHondfdagen derven; en dat’er 
weer andere gheboren werden, maar daar is pl ‘ n ^ 1- h c ; 
noch een andere llervingh onder haar, want de A°L’h: 
metetwindt opgenomen wordenfe inde Zee Öec^i 0 * 
oft Poelen geworpen : Dat gefchiet mogelijk , rum 1 
| by gheval , en niet ( gelijk de oude ghemeent 
hebben ) om dat haar vleugels van de vogtig- 
heid der nacht nat gemaakt zijn. 
j Sy zijn fwak van geficht , om datfe fon- , 
der ooghfchellen heel hard van oogenzijn.arijvinge"' 
Haar ftem fchijnt van die plaats van ’t ach- 
ter-hooft voort te komen , daardet’famen- 
voegingh van haar fchoften is, gelijk Da!e~ 
cbamp inden in houd leed. Men meent datfe Arirt: 
op die plaats in de t’famenvoegingh der A ' 2,0 9 
fchoften ghelijk als tanden hebben ; en datfe 
die tegen malkander wryvende geluit ma- 
ken , voornamentlijk omtrent beide het eye- 
naren vandach en nacht, ghelijk deCicada 
oft Huppel-koorn omtrent der Sonne dil- 
ftznd, /injioteles fchrijft Pedalioida Plbphon , 
waar door hy de vleugels en dybenen ver- 
daat. Dat hy mette vleugels geluit maakt, 
heeft Kajfeiti 5 anghemerkt : de vleugels wor- 
den op malkander beweeght , welkers op- 
perde binnewaarts een fwartachtigh , hard, 
en dwars lichaam heed , en de onderdeeen 
liebaamtjevande felve felfllandigheid ,an’t 
uitterhjke einde van debovende rand, daar ^ 
een heel fray Trommeltje by daat. Deoude PlIa - 
hebben nagelaten datfe s nachts om de kou- 
de met vlieghen, niet wetende datfe ook de 
groote Zee overvliegen , met een gheduerigh 
vaden , dat ook te verwonderen is , maar 
defe vlught is meereen teken van Gods be- 
vel. Andersvlieghen fy niet wel fo veel als 
fy fpringen ,en als haar de vleugels begeven , 
vallen fy meermaals weder neer: Wanneer ly 
tragten te vhegen , verheffen fy haar eerd op 
de agterfchenkels, daar na vliegenfe met uio 
ghebreide vleugels , en vlieghen hoogerby 
heete Sonnefchijn , en dat in Krijgs-orde ge- 
lijk met eenighe voorbeelden is bevedight. 
Defe lbo light deryende beesjes , dooden 
nochtans 
