66 HISTORIE VAN DE NATURE 
lijf gelijk a oft langer, inaar geen fteel, ook 
geen angel in de ftart. Sy zij n overvloedigh 
inde velden en weiden, lelden indeKoorn- 
landen gevonden , gelijk wy in Vrankrijk, en 
ons Vaderland Brittannie menigmaal gefien 
hebben. 
W y hebben maar d ry ongemeene gedaan- 
ten gefien,de Italiaanfe,Griekfe,en Afrikaan- 
fe. Die worden Mantesghenoemt, oftom 
datfe met haar ankomft (want fy verfchijnen 
eerll van al} de Lente voor beteekenen, ge lijk 
J nahreon gefongen heeft, oft dieren tijt voor- 
leggen, (gelijk Celm , en de uitlegger van 
Tbeolyitus hebben angeteekent} oft om datfe 
haar voorfte voeten altijdt ootmoedigh als 
handen opgeheven houden , op de wijs der 
Priefteren, welke met dat gebaar haar ge- 
beden tot de Goden plagten uit te ftorten. 
Van de Italiaanfe Mantis ( welkers affetfel 
ikhiervertoone} maakt T^ondeletius gewach 
in fijn boek van de Viflchen jbynametdefe 
woorden : Hy heeft een lange dunne bord:, 
met een kap gedekt, een effen hooft, rode 
oogen , en redelijk groot, korte fprieten, fes 
beenen, op de w ijs der Springhanen , maar 
de voorfte veel dikker en langer als de ande- 
re , en om dat hy die veeltijds gevouwen op- 
heft ( op de wijs van dc fmeekende} wordt 
hy van onfe Inghefetenen Preque Dieu ghe- 
noemt ; Het gheheele lijf is mager. Het is 
fo goddelijken beesje , dattet de Kinderen 
die na de wegh vraghen , mette eene uitghe- 
ftrekte poot dien anwijft , ’t welk noit oft 
lelden mift . De ftart is in twee gedeelt, met 
twee hayrighe angels verfien : en gelijk hy 
met het opheffen der poten dePrieftersna- 
bootft, alfo ook mette ghelijkheid van be- 
wegingh , want hy fpeelt niet als andere, 
nochtdanft, nocht fprmght, maar houd met 
een traghe gangh fijn zedige ftatigheid, en 
wijft een rijpe hooghwaardigheidan. Hoe- 
wel Pennms feidt defenin’t land van Mom- 
pelliers gefien te hebben i nochtans verhaalt 
hy dat hem het afbeeldfel, van dientreffe- 
lijken Antoniw S aracetim , Genees-Meefter 
van Geneve is toeghefonden. Jfaralus l\Ju~ 
fius heeft een ander ghedaante van de Man- 
tis van Vienne ghelonden , de voorfte in 
grootte en vorm ghelijk , maar is nochtans 
met een andere verw van de natuur , oft 
fijn plaats begiftight ; want hy heeft heel 
geele hoorntjes , een biauwachtigh oogh , 
vleugels uitten geele doofachtigh , het vor- 
dere lijfroodt , behalven dat de voorfte po- 
ten hayrigher en witachtigh, en deomghe- 
kromde fcharen fwartachtigh zijn. De A- 
frikaanfehebben wy op onfekoften uitBar- 
barie ontboden , hy is dun , vijf duimen 
langh , ghekapt , en met een fpits hooft , 
( ghy foud’ meenen dat hy de groot-hooft 
was } uit welkers top twee breede hoornt- 
jes, omtrent een duim langh uitfteeken, en 
die Turkfe fpits met twee pluimen ( wel- 
ke de Janitfers ghebruiken} vertoont; een ! 
weinigh onder fijn top komt weerzyds een j 
oogh uitpuilen, dat groot en donker root is : j 
Sijn lijf is langh , uitten purptir roodt, met 
een Swaluw ftart in twee ghefpleeten , vier 
donker afchgrauwe vleugels, met enige don- 
kere plekken verciert: de voorfte vier voe- 
ten en beenen zijn teer, de achterfte kloek en 
fterk, langh, en met dwarfe plek ken over de 
dybeenen getrokken , fwartacbtig. 
Lot hier roe van de gemecne Springha- 
nen met vleugels. Ookiiler van deongeme- 
ne genoech gefeit : Tenzy ghy met my oor- 
deelt nodig te zijn enige andere onderichei- 
den meer by te werpen j want het gelicht der 
gemeeneis bars, langachtig, rompelig, en als 
met fchobben bedekt , die by na de mont be- 
dekken ,• de tanden zijn boven anghehecht, 
breedt.fwart, en hardt, met welke ly de eyren 
lichtlijk doorbyten,en meteen groot gekrijfel 
an ftukken wrijvemMaarde Griekfeen Afri- 
kaanfe is korter van muil, en fofwak van tan- 
den, dat liy alleenlijk de fachtfte toppen van 
gras en kruiden eet. De gemene hebben heel 
lange fprieten,maar de Manti heel korte : Die 
hebben een harde borft,fterk, kraakbeenigh ; 
Defe by na geen, ledig, en flap.die hebben ook 
een fagten buik,lang en fpits , maar defe har- 
der, vollyvig, en bo!:Beide hebbenfe vier vlie- 
fige vleugels , gelijk als uit draden van zenu- 
wen gemaakt, want hoewel de binnenfte toe- 
gevouwen dobbel fchijnt , nochtans is die 
uitgefpannen maar enkel , ’t welk hdokjis 
Wilhchius bedrogen heeft , als hy mis-fiendc, 
de Springhanen fes vleugels toeeigent. Het is 
voorwaar vermakelijk in, fommige van bei- 
der gheflaght, haar fefhoekige dybeenen te 
befchouwen, die heel net in haar groeven, 
glat , en als met een netje overtrokken zijn. 
De ghemeene Springhanen hebben groote 
uitpuilende oogen ; waar van Ebulus feit dat 
haar de naam van Attelabophthalmus van At- 
beneus in ’t i o. Boek het lefte Hooft-ftuk ge- 
geven is. 
De ongevleugelde Springhanen zijn de 
Bruchus,Attelabus,en Afellius. De Bruchus 
apo tou brukein vanbyten, oft flokken alfo 
genoemt , word in vier gedaanten verdeelt. 
De eerfte is een Mannetje, de overige Wijfjes. 
Het Mannetje draagt een roden hals-kring, 
onder welke een dubbele kap hangt, uitten 
geele redelijk groen , de rug is totte ftart met 
fes Pareyverwige fchobben ter zyden over 
dwars beclektjde dry kleine angeltjes van den 
buik ( die redelijk groot is} en ftart gelijken 
de verw van nieuw uitfp ruitend gras, uitten 
geele groen, gelijk ook de dybeenen, met het 
angefigten de fprieten, maar de beenen zijn 
roodachtig. De eerfte van de wijfjes is Spaans- 
groenachtig, fonder ftreep foud’ fy van de 
kap totte ftart rofchachtigzijn ; fy heeft ook 
geen angel in de ftart, en 1'chijnt met kreuken 
oft liever als met i o. groene ringhen omcin- 
gelt. De tweede is by na heel bruin-rood , en 
donker, an den buik nochtans een weinigh 
geel, en heeft een dobbelen angel in ’t begin- 
fel van de ftart gehecht. De derde ghelijkt 
met het hooft een Varken oft Zekalf/en heeft 
in plaats van fprieten gelijk als een baardje 
'\ 
weer* 
