68 HISTORIE VA 
binnen , evenwel iffcr in haar buik geen over- 
fchot. Sy vermaken de Menfchen met haar 
fangh , daarom wordenfe te Fes in Afrika in 
Scaiigr in yfere koyen gefloten,en duur verkocht. Sca- 
Pkiuif, 2 *& er vvaardefe ook in een doos om de flaap 
te verwekken : welken indien hy met meer 
gaten als een fiff door-boord hadde, foud’ hy 
die op den derden dach niet dood’ maar le- 
vend’ gevonden hebben. Moufetus bewaarde 
een Mannetje en Wijfje doorgegeven voed- 
fel : Hy bevond dat het Mannetje de zyde 
van ’t Wijfje op den achtften dach door- 
knaaght hadde, ’twelk ook daar na op den 
tweeden dach geftorven is. Sy konnen nauw- 
hjks buiten de lucht leven » om datfy behal- 
ven de ftem en lucht niets in hebben. Indien 
ghy water met koper-rood gemenght , in een 
glas giet/tiltghy haar verdrijven.So ghy haar 
een emmer met water voor fet en rondom 
met haver meel beftroit fullenfe daar in fprin- 
gen.Sy hebben ook degenees-konft vermeer- 
dert. Met fijn aarde uitghegraven , is hy goet 
voor de lopende oiren.Mette hant gewreven, j 
geneert hy de roos : en defelve geneert de he- 
te gefwellen achter de oiren. Tot poeyerge- 
maakt de vuile fweeringen ; Met water ghe- 
mengt de fteen en droppel pis : angebonden 
de keel-pijn , indien wy Mar eetlus gheloven ; 
Om den hals gehanghen de vierden daaghfe 
koorts. V an fijn gekrijfel fullen wy hier na 
fpreeken. 
. V an de wilde zijn ook fommige Mannet- 
jes j andere Wij Qes. Het Mannetje i$ groter 
van lijf als een Huppelkoorn,fwart van verw, 
groot van hooft , met uitpuilende oogen, het 
voorhooft heeft fprieten , maar de fprieten 
hebben geen leden ■, de fes achterfte voeten 
zijn heel langh tot de heftigher fprongh,- de 
kromme en ingefnede vleugels dekken ’tge- 
heele lijf, de ftart ïsgefpleeten. Het Wijfjeis 
klein der,dik-buikig, groen, met groene ogen, 
roodachtige fprieten , en een ftart als een dry- 
tand.’s Somers hou den fy haar inde holle aar- 
de : In fachte Winters fchuilenfe , in ftrenge 
ftervenfe.Haar is alle gemeen voor en achter- 
waarts te fpringen. Plinius heeft gelooft datfe 
met wrijven van haar vleugels geluid maken : 
Door twee klinkkendelichamen,welke,door 
beweging en roering geflagen wierden X a ïï°- 
Scaiig Ex- ïlm . Scahoer met het hol van den buik : Met 
ci* cic 2*73® f 
het knarffen der tanden heeftze Sabinm Gar- 
retus een Kruidmenger, haar fangh naboot- 
te 1,1 - 4 fende, ghevangen. Albertus feiddatfemid- 
Moufof ^ en door-ghebroken noch langh leven. Sy 
eeten geers, rijp koorn en appelen. Sy ver- 
achten de boflehen en kiefen de velden. Van 
verre fingen fy harder, na by zijnde fwijgen 
fy. Sy worden met een Mier au een draadt 
gebonden en in ’t hol gheworpen ghevan- 
ghen , als eerft het ftof wegh-gheblafen is, 
om haar niet te verbergen. Als men met een 
takje eenige reifen in ’t hol fteekt en weder 
uit trekt komenfe ook uit , als of fy lïen wil- 
den wie haar van buiten fochte te befchadi- 
ghen. 
Moufetm betrektfe totte Kriekel een bees- 
nde nature 
je dat gevleugelt,en de Tryxalis en water- 
Cicada van fijndeletiuf is. Van defelve fchrijft 
hy aldus : Daar is noch een gevleugelt bees- 
je overigh, 't welk ik niet weet ofiktothet 
fchok van de Cicada,oft Springhaan fal be- 
trekken j Want voor foveel hymet fcholen 
vliegt en ’t gefaide eet fchijnt het een Spring- 
haan , nochtans ghelijkt het in vorm de Ci- 
cada oft Huppel koorn . Ditbeesje heefteen 
wonderlijk angeficht als een Kind, het hooft 
is met een drykantighe muts gedekt, in wel- 
kers opperdeel vier fwarte plekken zijn , 
twee langachtigh, en twee andere rondach- 
tige, tuffen welke ghy ook twee fwarte heel 
kleine Hippelen fien fult. Het heeft vier 
vleugels , welkers binnenfte gevouwen wer- . 
den , en als het ftilfit fchijnt het geen vleu- 
ghels te hebben En dit zijn mogelijk die 
Springhanen van de welke Kgfpimanw uit 
Zs gebet tm aldus ghefchreven heeft. In de 
maand Auguftusvan ’tjaar S74. vloogheen 
groote meenighte van Springhanen uit het 
Ooften met fes voeten , van welke heel 
Vrankrijkverwoeftis : Ghy foud’in’t eerft 
gefeit hebben datfe een kap oft muts bo- 
ven haar fchoften hadden,- Maar haar naar- 
der befiende zijn de deelen van de boven- 
vleugels als met een halve kringh befloten j 
’t Geheele lijf is heel dik , fwart en donker 
van verw : de deelen van de achter-vleu- 
ghels zijn met fwarte flippen gheteekent: 
Defe heeft Petrus Quityelbergh van Antwer- 
pen, uit Afiika ghebiugljt zijnde, an Pen- 
nitis overghefonden , welken wy ook als 
nochdoot inonfe Schat- kamer van gekerfde 
Dieren bewaren, en den naam vanCicada- 
ftra geven. 
Van de Tryxalis heeft hy dit. Wy zijn 
niet minder mette Tryxalis verleghen. Hy 
heeft mogelijk zijn naam van ’t knagen be- 
komen : Maar ik kan my niet begeven om 
te oordeelen dat de Tryxalis eenBruchus, 
oft een Springhaan van de Moeskruiden , oft 
een Huppelkoorn oft Kriekel is : Niet alleen 
om dat Atbeneus , Plinius , en andere Wijfge- 
ren daar in niet eens zijn , maar ook om datfe 
in vorm en aart veel verfcheelenj En waar- 
om wordt het woordt Tryxallis vantryxo, 
dat gekryfel beteekent, niet welafgheleid? 
Indien dat waarachtigh is, fal het de Kne- 
kels heel wel voeghen , welke Peucerws foo 
om ’t ghékryfel , als anders met recht van 
de Motten affondert : ’t welk onfe Jo<*~ 
cbimus Kamerarms ( de Soon van die groo- 
te, en rechte Erfghenaam van fijn deugh- 
den ) eerft heeft angheteekent. Plinius be- 
laft twintigh van defe te branden , en met 
Honigh-water teghen de enghborftigheid , 
en longh-fiekte te drinken. De afch met 
honigh op de harde kanten van de fweerin- 
gen gheftreeken vereffent defelve, en helpt 
treflijk het afdry ven der opgeftopte maant- 
ftonden. Moufee 
Het hooft van de Water-Huppelkoorn i. c . 
van Ppndeletius gelijkt een vijfhoek. Sijn uit- 
puilende ronde ooghen zijn fwart, en niet Aquar. 
groot :c. 3S. 
