Klut. de 
Ephem. 
P-74* 
Klutius 1 
c P-82. 
DER GEKERI 
hem dienen tot een rafter voortgangh: De 
ringen en ftrepen van den rugh en buik zijn 
groenachtigh , in de jonge en in de volwafle- 
ne blauw. Jtgrikpla noemt hem valfchlijk 
viervoetigh , 'want hy heefter fes. Wie> us be- 
fchrijft hem by Kjuiius alfoo: De Worm is 
op ’t hooft en den omringh van den hals 
hoogh purpurverwigh, een weinigh blinken- 
de, en de vleugels zijn met een donker groen 
gheverwt : Onder de vleugels , en den om- 
ringh van den rugh zijn de ringen verfcheiden 
geverwt, nu blinkend-groen, daar na don- 
ker-geel ; de buik en de voeten even als het 
hooft en den hals : weerzyds an den buik 
zijn dry benen, met fijn krommen bek is hy 
d’andere fijn gelxjkfiaghtige niet onghelijk. 
In fijn jonkheid zijnfe met blauw vermenght; 
fy waflentot delenghte van twee vinger-le- 
den , en totte dikte van een. Geftampt geeft 
hy een lieflijke geur :Hy eet Viole-bladeren 
en jongh gras : Hy word felden na de May- 
maandgefien; De overige tijd blijft hy oft 
verholen , oft fijn zaat in balletjes befloten 
hebbende, fterft hy. Hy word onder de Hei- 
de gevonden, en ook uit de begroeide floten 
getrokken. Sy verfamelen ftart tegen ftart, 
en’t Wijfje ’t welk grooter is, en een ghe 
tanghde mond heeft, en die doordeminfte 
anrakingh oly van haar geeft , trekt het Man- 
netje dat kleinder , en mager is voort , foo 
dat hy gedwongen wert achterwaarts te krui- 
pen. 
Die van Wierus[ welken hy Majalis noemt] 
ghelijkt het angeficht van een menfch : Hy 
heeft langer vleugels als andere , en word 
met veel ringen over ’t lijf verciert. Die, wel- 
ken Edmund Linievctus gefien heeft , was klein 
en fchraal. Sy hebben haar gebruik in de ge- 
nees-konft. In Ditmarfen worden ie met een 
draad om den hals ghehangen: op defelve 
plaats wordenfegedrooght, en dry in getal 
tot poeijer gebracht , met hiertegen de alge- 
meene hooft-pijn , negen dagen langh om te 
fweten ingegeven; maar haar gebruik is ge- 
meen inde vliegende jight; het is niet goet 
haar met handen an te raken als fy gevangen 
werden. Haar getal word altijd oneven ge- 
bruikt, eerft een, daar na dry, en ten hoogften 
vijfmet warm bier gedronken : hier van komt 
eerft een grote ontroering van den buik, daar 
na eengroote pijn omtrent de Watergangen , 
datfe met de doodt fchijnen te vechten , hier 
na volgen brakingh, herte-pijn, fcherpe wa- 
terlofingh,en diergelijke, ten leften trekken 
fyovervloedigh de weiachtige voghtigheid 
uit, endefieken worden daarna weder her- 
ftelt. Paraceljus geeft in de waterfught het 
water uit to. vierendeel loots van deMeloe, 
oft Profcarabeus , en een once zaat van Ra- 
dijs getrokken van twee oneen tot dry. De 
overgehaalde ghenefen de gefwellen deroo- 
gen : Haar vet geneeft de kloven van de han- 
den. Kgglerus prijft die in foeten oly ghe- 
fmoort zijn tegen de klier en kool-gefwel- 
len. Wat Marcellus van de Scarabeus Kulio 
fchrijft , fie dat by Moufetur. 
‘ D Ë DIEREN. 7 f 
De Water-Paards- wormen befchrijft Mca~ 
fetus aldus : De Watcr-Paards-worm noe- 
men de Grieken Hydrokantharus ; de buik 
van defeis bruin-rood,derugh kool-fwart „ 
behalven de Engelfe , in welkers af beeldfel, 
indienghyden rand die om de fchoften en 
’tgheheele ey ronde lijf loopt, een weinigh 
donker maakt, ghy niet meer tot fijn befchry- 
vingh noodigh hebt. Sy hebben yder fes 
voeten, van welke de achterfteinlenghteen 
breedte de andere overwinnen, welke fy in 
plaats van riemen om te fwemmenghebrui- 
ken , maar haar fcheden zijn heel fwart , daar 
haarfilver vliefachtige vleugels onderfchui- 
len , met welke fy ’s nachts uit het water ry- 
fende gefwind door delocht vliegen, welken 
fy by dach felden oft niet beploegen, maar 
dekleinfte van alle zijn , die gedurigh gins 
en herwaarts en veel fonder orde boven op’t 
water lopen en fpelen, en als hetwaterghe- 
roert werd , oft na de grond fchieten , oft 
haar in de gaten van de kanten der Rivieren 
verbergen : en daar na by ftil water wederom 
beginnen te fpelen. Kj/jtufotus Leujtner fchrijft 
een Paards-worm ghevonden te hebben by 
Gejneruf , met een fchors ( ghelijk fy gemeen- 
lijk zijn j bedekt die een geel hooft als een 
Mier, en veel vleugels hadde, onder over 
den buik waren eenighe pinnen ghefaait , de 
ftarten van de Krabben gelijk , daar mede fy 
in’t water als met riemen roeiden. Hy had tot 
fijn befchermingen een kleine ftart , maar in 
lange hairen verdeelt. Uit het floot water m 
bronwater ghe worpen zijnde, is hy in wei- 
nigh dagen geftorven. 
v. hooft-stuk. 
Vande Brafrfiaanfe vliegende Tem - 
rus oft Stier , en fijn. gelijkjlagbtige. 
V An de vliegende Stier oft plathaornige Markgr 
Paards- Wormen zijn’ervier ghedaan- 
ten by de Brafilianen , by haar Enena ghe- ca r p: j. 
noemt. 
De lenghte van ’t lijf inde eerfte is meer 
als twee Rynlandfe duimen , maar de dikte 
by na vier ; Het heele lijf is blinkend fwart , 
maar met geele hayren ghedekt , fo dat hy 
geel fchijnt , hy heeft fes voeten , twee voor- 
waarts , twee ter zyden, en twee achterwaarts 
geftrekt, die alle blinkend fwart, en opwaarts 
met eenige hayren verfien zijn Ah yder voet 
heeft hy dry nagels met een kleine punt die 
als een derde n^gel is, en de benen zijn met 
verfcheide tandtjes ghewapent . en omtrent 
een vinger breed (dat het minfte is) van’t 
hooft is een kerf van ’t lijf; hy heeft een groo- 
ten hoorn op ’t hooft blinkend fwart , en in t 
uitterfte gefneden , omtrent een vinger lang, 
fwarte uitpuilende ooghen , en omtrent de 
felve twee uitgeftrekte krullen, yder met dry 
punten, die ande einden donker zijn: De 
eerfte dryhoornighe fne van ’t lijf heeft een 
uitgeftrekten, en een weinigh omlaaghghe- 
bogen hoorn , fo langh als een menfche tand, 
K ? en 
