8» HISTORIE VA 
buitenfte korft ofc fchede is gout-verwigh, 
het hooft klein , de mond wijdt , hard , fterk, 
met tangen en getand j de oogen zijn rond 
en uitftekend : uit het voor-hooft fpruiten 
twee hoorns , de buik is lang ,• Het is by Bel - 
lonms inde befchry ving van den bergh Atho 
een ghevleughelt beesje de Spaanfe vliegh 
^ lou [ e: - 1 gelijk , maar groter en geel geverwt. Daar is 
‘ x ’‘ r ’ noch een ander rechte Bupreftis gefien , een 
weinig korter van lijf , en omtrent de buik 
breder, met een fcherper ftart,een klein hooft, 
uitpuilende oogen, een opgefparde mondt 
met tangen; de fcheden zijn in de lengte ge- 
ftreept, en uitten gras-groengoutverwigh, 
gelijk Moufitm fchrijft : De felve doet’er by 
dat hy maar fes beenen,en die na e venbedee- 
de^Vcncn l an gb ( Grevitws en Matthiolus feggen 
;. 2 .c ii. qualijk acht)en fwart heeft, met hoorns twee- 
maal kleinder en dunder als de voorgaan- 
de en z. 
Plinius feit datfe lelden in Italië gevonden 
werden : Maar nochtans nu overvloediger. 
Vcedfei. Hy eet Vliegen , Rupfen , Haagdiffen , 
Wormen en andere ghekerfde dieren : Hy 
doodt ook de Spinnekop : Hy raakt geen 
doode krengen. Als hy met het geen hy ge- 
dood heeft , verfaat is , fleept hy het overi- 
ghe na fijn hol. Hy is Salpeterachtigh van 
irnaak , en onverdraghelijk van ftank. Van 
fo fcherpen vergif, dat indien de beeften van 
fijn befmette kruiden eeten, fterven : Als hy 
felf opghegheten word , volghen fwellingh, 
winderigheidt tuften vei en vleefch, blau- 
we lippen , en een quaadaartige fmaak in de 
mond, op dat ik van t opftoppen des waters 
en de pijn van maag en darmen niet fpreke : 
hierom wordenfe te recht ftraf baar gehou- 
den die haar in-geven. 
iddei eeS * Haar g enees ' nn ^del is, de Aphronitrum 
lnJ e ’ met water ghedronken , fogh uit de Vrouwe 
JE liao: H: borften gefogen, Vrou we-pis gedronken, en 
A: c. c.3j- weer uitgebraakt, allerley geflagtvan wilde 
peren,die nochtans in een gefwollen lichaam 
niet moeten ingegeven werden ook de voe- 
ten, vleugels van de Spaanfe vlieghen , fo wy 
fommighe gheloven. Het overighefie datby 
VioskpndesAndien een Paart oft Koe-beeft de 
felve eet wordenfe opgeblafen : Sy lofen dik- 
maal dunnen drek, en walgen van eten. Haar 
genees-middelis lopen en het fnijden van een 
ader in ‘t gehemd vandemont; Sommighe 
gieten oly in de neufgaten. Meer hier van by 
AldrovanAus. 
Sy hebben niet-te-min haar ghebruik in de 
Genees-konft. Indienfe als de Spaanfe vlie- 
gen bereidt werden. Phoskorides brandfe op 
een feef met heete afch , GaUnus weektfe in 
afijn , Hippokrates verwerpt de hoofden, 
vleugels en voeten;Met Bokken- vet,genefen 
fy door haar rottende kraght het kin-feer , 
gelijk Plinius verhaalt. In opgeftopte maand- 
ftonden wordenle met tweemaal foo veel 
morgh van Vygen van Hippokrates tot een 
Galen; i.r. pil ghebruikt , op dat ik van de verharde 
f. i. c. i. oft opghefteghe Lijfmoer , en het affetten 
van de vleefch -klomp niet fpreeke. 
NDE NATURE 
Wat angaat haar onderfcheid,Mea/e/ajbe- Onder 
fchrijft’er twee van vorm als de Scarabeusoft fctcic!t - 
Paards- worm : de een uitten gout-groen , en 
d’ander uitten geele fwartachtig ; die is gro- 
ter als de voorgaande; de buite-vleugels zijn 
met gout-geel ftreeps- wijs geverwt, en met 
een weinig groen (’tzijn fijn woorden)over- 
fchaduwt ; tuffen deftrepenrijfen enige ron- 
de holligheden fchoon gevormt. Den ande- 
ren heeft hy van / acob Qwkkelbergb uit het lant 
van Vienne gekregen. Leonicerus, Koornar zus, 
en Kjtrdus hebben om de grootte van de ftank, 
de Ëofch- Weeghluis voor de Koe- vliegh 
genomen, /jldrovandus ftelt’er dry voor. De 
eerfte is in’t land gevonden , met een groote 
mond, van witte verw, in’t binnenfte deel 
ghetand , boven welkers twee hoorns , een 
ander diergelijk witachtig lichaam op-ftaat : 
m de opfpalkking van de mond zijn die vier 
korte en hayrige byhangfels , met welke hy 
de fpijs fcbijnt te proeven , eer hy die in de 
mond neemt ; hy is donker groen van hooft, 
rug en fcheden, welke beide een ronde witte 
plek hebben , met langhe fprieten , en een 
ftreep , welke beide de fcheden als fy an den 
buik gevoegt werden, uitmaken, van een ko- 
pereverwj onder de vleugels is hy groen, fo 
dat men nauwlijks fchoonder vinden foude : 
hy heeft langachtige ruige voeten , en n iet al- 
tijd eenverwig , maar na datfe tegen deSon 
gekeert werden, zijnfe nu groen , dan koper- 
verwig, maar meer na ’t koper hellende ; de 
verw die boven op ’t lijf is, fpreit geen glans 
van fich , voor fchijnt alles helder te blink- 
ken. 
De tweede is de voorgaande gelijk , noch- 
tans in verw verfcheiden, welke(uitgenomen 
de geele voeten ) fwart is , en defe word ook 
in’tveldt ghevonden, Dederde is van lacob 
Grevims, die hy weerzyds met vier voeten af- 
beeld, groen geverwt. Diergelijke heeft ook 
Matthilioluj in fijn uitlegginghen over Diof- 
kprides : Maar wijl hy hem daar niet be- 
fchrijft , twijffel ik of hy wil fegghen dat 
het een Spaanfe vliegh is die men in de Ge- 
nees-konft fal gebruiken oft de Koe-vlieg. 
De Ips word by Plautus Involvulus ghe- 
noemt, by de Italiaan fe Boeren Tagliadizzo. 
Haar is eigen in de Wijngaarden te verkee- 
ren , en die gelijk ook de hoorns te knagen ; 
Hierom hebben fy vanlptoo, dat is blap- 
too oft ik fchade, haar naam bekomen. Die 
meenen dat het een gheflaght van Slanghen 
is , worden van Hermolaus tcghen gkefpro- 
ken. 
VIII HOOFT- STUK. 
V m de Kjiktdjus. 
D E Kukujus is een ghekerft dier den 
dianen gemeen, hy wort ook Kokkojus 
genoemt,en fchijntuittet geflagt derPaards- 
vlieghen Hy is fes- maal grooter als qnfe 
vliegende Cicindula , foo dik als een pink, 
en twee duim langh. Veele verghelijken 
haar 
