84 HISTORIE VA 
groeyen : By Hefycbm wordt iets van het 
P brigiaanfe werk gelefcn. Ik meen dat’er de 
* uR : H j plaats van teeling mede beteekent werd. An- 
' J ' ’ jlotelcs fchrijft dat de niet-vlicghende uit de 
■ kleine vafte fwart e ruige Rup fen voortko- 
rri'en , en dat uit defe de gevleugelde groei jen. 
Moufct: Of die Boftrychus genoemt , en of uit defe 
de gevleugelde gheboren werden , kan ik 
niet wel fegghen. De Griekfe Ephtjms feit 
dat de Boftrychus van de Cicindela komt, 
en datfe van de Boeren Ciccas en Platte 
( Ntpbus fet over Ricini ) genoemt werden. 
Kardavm wil datfe uit het geflaght van de 
Krabrones voortkomen. S caliger heeft alder- 
x-lpI ’ eerft het Wijfje met het Mannetje verfa- 
melt gevonden. Het Mannetje hoewel an- 
getaft, biet even wel niet af, maar is ’sander- 
daaghs omtrent de middach los geworden 
en geftorven. Van die uur af tot omtrent 
den avond, baarde ’t wijfje veel eyren, die 
in vier-en-twintigh uuren levendigh gewor- 
den , voortginghen : ’t Selve heeft den En- 
gelfen Wilhelmus Bruerius angemerkt, gelijk 
dat by Moufetus ftaat. Hier in is van Seal/ 
ger ghemift , dat hy de eyren niet wel heeft 
Meruia anghemerkt. Merula houd het met Arifiote- 
3. c.tfxl les ' H y ^ ee ^ c hayrige Wormen die by nacht 
luchten anghemerkt , fo wel op de Markt 
van Libetie in groen bewafie flooten fon- 
der water, als inde grachten omtrent Vigle- 
vano , ’twclk de Oude Vergenum genoemt 
Oeneiit.* 16 heb p en - Anftoteles feit datfe lang in ’t verfa- 
c. uit. melen t famen-hangen, en los zijnde, haaftig 
baren. 
T ot haar aart behoort datfe ’s nachts luch- 
ten , ’t geen haar nochtans niet alle toe-komtj 
scaiig. Want cle Mannetjes na ’t getuigenis van Sca~ 
Exercit. hw luchten in Gaskongieniet,maarde Wiif- 
fec.i.j» J e s die wormen zijn. In Italië en in t lant van 
Heidelbergh zijn al de Wijfjes fonder licht, 
maar de Mannetjes met licht begaaft. Het 
licht fchittert weerzyds van de billen, indien 
fy gapen en verheven werden, maartoeghe- 
drukt zijnde, worden fy verdonkert. Vltnius 
beeft ghefeit dat haar glans het vuur ghelijk, 
door 't vouwen van de vleugels gedekt wort, 
en datfe de nacht en dach in haar befloten 
hebben. Datfe voor de fchemer-avond niet 
rib: H: gefien , en daarom by Plumis vliegende Star- 
og 8 ' ren en land-Starren genoemt werden, hebben 
wy by Polnimus. Sy zijn onfehadelijk, en val- 
len nocht met bijten nocht fteken yemant an. 
Sommige verhalen datfe graag naar de kaars 
vliegen. 
Gebruik. Dat’er een traan uitte Cicindela kan ge- 
maakt werden, ‘t zy uit haar van felfs ver- 
rotte lichamen, oft met verolmt wilgenhout, 
honde-gal en eyer-wit gemengt,die ’s nachts 
lucht geeft , heeft Vitalü Kjardanus geleert: 
Eioe die moet overghehaalt werden Web^e- 
rus en My\aldus. Hierom lacht Scaliger , en 
feidt fo aartigh als waarachtigh , dat defe het 
licht van den Hemel getrokken, willen fchij- 
nenindeftofte ftellen , gelijk of men een ge- 
vanghen Slaaf op een Roey-Schip fette. Als 
het beesje doot is , verlieft dat witte en in 
. 
M D E NATURE 
den donker blinkkende deel zijn licht. Mou - 
fdus fchijnt toe te ftaan datfe onghevleu- 
ghelt in een helder glas met gras befloten, 
twaalf daghen langh luchten , indien daar 
gheftadigh verfch gras by gheleit werdt , en 
fy de vrye Iocht ghenieten " Maar hy doet’ er 
by datfe verfwakkende donkerder werden, 
en doot zijnde haar ghehecle licht verliefen. 
W at den Engelfen Ardemis gedaan heeft, be- 
lle dat by den felven. 
Sy zijn tweederley , ghevieughelt en on- Onder 
ghevleughelt , van welke die fo helderen fchei£l ’ 
licht ’s nachts van haar gheven , dat men 
groote letteren by de felve lefen kan. Mou- 
fnus heeftfe beide in Mannetjes en Wijfjes 
verdeelt. Het Man'nctjc (’tzijn fijn woor- 
den ) is een klein diertje met vier vleughels, 
welkers buitenfie leerachtigh, en binnen- 
fte vllefich , filver-wit , en doorfchijnende 
zijn j hy is langh en een weinigh plat van 
lijf. met vijf kerven begaaft ,die hy naar fijn 
wil kan uit-rtkken en inhalen) fijn uitghe- 
rekte lijf fchijnt langher als de vleughels, 
maar ingetrokken korter : het hooft is breed, 
donker , plat , en als een mutsghevormt : uit 
het middtn van fijn voor-hooft fchieten twe 
hoorns uit een felve middel-punt, omtrent 
welke het hooft voorwaarts een weinigh 
uit puilt : Niet ver van ’t beginfelderfprie- 
ten rijft weerzyds een klein fwart knoopje 
fo helder als Agaat, ’twelk in plaats van’t 
oogh is. 
T et hooft is an den hals , en zijn heel 
kort lijf van verw uitten donker fwart , 
vaft-ghehecht : An de borft omtrent het 
hooft zijn fes voeten , welkers achterftemet 
de beenen omtrent donker geel, en deove- 
righe deelen van de voeten fwart zij n. Hy 
gaat langh (aam en als pronkkende voort : 
de borft puilt een weinigh uit : het lijf is 
omtrent de kerven witachtigh , omtrent de 
ftart heeft hy twee vlekken , weerzyds een, 
op de vorm van een waffendeMaan, waar 
’s nachts een heldere glans uitfehittert , by 
na het brandende fwavel ghelijk , dat men 
meent dat’er vurighe vonken door de locht 
vlieghen : Defe wordt noit in Engelandt 
ghefien , oft indien hy daar is, fo lucht hy 
nochtans niet. Het Wijfje van de Cicindela 
in Chriftenrijk , is een traag voortgaande dier 
fonder vleugels, omtrent twee dwarfevin- 
gers lang . (hoewel Joféph. Scaiig: in Gaskon- 
gie veel groter en langer, aldaar Lucfarta ge- 
noemt, heeft gefien ) fy is van middelbare 
grootte als een Rups , dien fy by nagelijk is : 
fy heeft een klein hooft , plat hart , langh en 
fwart, en na de mond fpits, van -welkers uit- 
terfletwee korte Iwarte fprieten af-komen : 
fy heeft fes voeten , klein , fwart en met dry 
geledingen omtrent de kop onderfcheiden, 
op de wijs by na van de Rupfen : haar lang en 
dikachtig lijf is als een lint plat, met twaalf 
diepe kerven ghefneden, behalven den hals, 
welken fy na haar wil uit rekt , en wederin- 
haalt en verbergt ; de deelen tuffen beide ge- 
lijkenen de gedaant van enige onderlingh op 
malkan- 
