Pliu: I. c. 
«S.C. 4: 
Galen: 
Euporift; 
Moufet» 
c. 
Onder- 
scheid. 
Nieremb: 
^•c.15. 
Nieremb: 
J 3 c.ió. 
D vE ft G E K E R 
mede gerookt zijnde, tegen de derdendaag- 
ie koorts, indienfe dry dagen met Look en 
Wijn, oft met een ey werden inghenomen. 
Gejnerus getuighthet 5 inde vierde ndaaghfe 
indiener feven ineen holle boon ghefloten , 
voor de ankomft vande koorts ingeflokt 
werden: in’topftoppen van ’t water, alsfy 
in de water- wegh ghefteken werden. Plinius 
prijftfe tegen de beten van den Afpis; V °je- 
tius tegen de droppel-pis der Paarden , m- 
dien’er een in’t oir , een ander in de ko- 
ker ghefteken werdt ; Golems in de lofheid 
van de waterblaas, Valeranduste gen defteen, 
tegen defelve prijfen feer de jonge de afch 
van de Wandluifen, dooreen klyfteerghe- 
fet, in ’t kolijk Gejnerus vier ’s morgens met 
Wijn gedronken , fo veel dagen langh ,tot 
dat’er twaalf genoten zijn, en feit dat alfoo 
Fonclius fijn Neef inde ftadtZurich genefen 
is enz: 
Sommighe zijn Huis- Wandluifen , van 
welke wy hier, andere zijn wilde, van wel- 
ke wy onder de gevleugelde gefproken heb- 
ben. , 
Tot die behoort de Hocitexca o ft gne- 
hoornde Worm: De Hocitexca is fo groot 
als een ftuiver, vuil van reuk, endoor lijn 
bloedfuigen quelligh: hy verwekt met fijn 
beet rode bobbels. Deghehoornde Worm 
wordby Mtcba Ytzuaqua, en Sipantipe ge- 
noemt. Hy is uit fwart en donker ver fchei- 
den, en met twee rode hoorntjes peilt hy de 
wegh. 
III LID. 
l/ande Luyjen en Sijren. 
D E Luis by de Latynen Pediculus , heeft 
fijn naatn aPcde van de voet, en word 
van Plinius Pedunculusgenoemt,by andere 
der oude Pedes en Pes,en dat in’t Vrouwhjk 
geflaght : By fommighe Sefvoet-worm , en 
Serpent oftkruipend genoem t. By de Grie- 
ken wordfe ghemeenlijk I htheir , en by de 
huidendaaghfePfijra genoemt. 
Van debefchryvingh en plaats behoeven 
wyons niet te bekommeren. 
Datfe uit het vleefch groeyen , datter ee- 
nige puisjes oprijfen alsfy fullen voortko- 
de ca°u p c hr ' men , en datfe , die doorgefteken zijnde , uit- 
star: i. Jopen , heeft Anjloteks gemeent , en Tbeo- 
i c * 12 * phrajhs datfe uit bedorven bloed komen , 
jvtercurialü uit een warm en vogte verrotte 
ftof die inde huid overvloeit. 
Ik fond feggen dat hier voornamentlijk 
het flijmerighe bloed plaats heeft , wijl het 
ealliehe en fwaarmoedige de felve doet fter- 
ven , en fy met gal beftreken verdwijnen. 
Indien ghy de plaats befiet, Galenus fchijnt 
haar tufichen vel en vleefch te ftellen : Datfe 
in ’t geheele lijf; wijl de huid over al vol 
fweetgaatjes is , groeyen, fal niemand ont- 
kennen. 
Nochtans moetmen fegghen datfe meeft 
op ’t hooft en omtrent deontlafters van de 
oxels enlieflchen uitbreken; daar word het 
v 
F D E DIEREN. 
meefteoverfehot vergadert, en de vuiligheid 
met de hayren bedekt, komt door deghe-^^^j- 
weigerde uitwafemingh te lighter te verrot- curad. I. 
ten ; ookisden hals hoewelglat en ontbloot =• * 
niet uit te fchuiven, wijl daar ook een ontla- 
fter met groote vaten is , die de vogtigheden 
na ’t hooft voeren , en het fweet daar veel en 
dikmaal uitbarft. Vande uitwerkende oor- 
faak zijn foo veel gevoelens, als er van de 
van felf voortkomende oor fpronk der le ven- 
dige zijn. Het is noodfaakhjk dat haar begin 
daar verborgen en gezielt zy , maar ’t welk 
van een ander tot het bedrijf moet gebraght 
werden ghelijk wy elders fullen feggen. DePi>n H.N ; 
ondervindingh heeft geleert datibmmighe^j^j 2q 
dingen ghelegentheid tot haar groey geven : j c ‘ai;- 
Dat lefen wy by Plinius van het Heiden- 
koorn , van de Kaftanien en VijghehbyGa- 
lenits : ’t felve word van de Radys, de Xy- 
loaloe , de hof Apium , dadels enz: By Ü10J- 
kprides^dtkn s dat de wol van een Schaap , 
dat van een Wolf ghebeten is , indien het 
kleet datter van ghemaakt is befweet werd, 
Luifen doet groeyen, ftaat by Arijtotelesz n p iutarch; 
Plutarchusi ja dat het Laken met Paar de- vet 
beftreken fulks ook doet by Moujetus. Hier Mouftr: 
by komt de gematigbeid,’ t landfchn pen pun- . 
tigheid. Oviedus verhaalt datfe in Weft-lndie ofi j’ 
deChriftenen in ’t minfte op’t hooft nietcap. 82,. 
groeyen , maarden Inwoonderen over al 
ln’t Eylandt S r . Thome zijnfe vol fwarte 
Luifen, elders hebbenfe gans geen , indien 
wy Vejpuccius gheloven. Die de lndiie Zee 
bevaren hebben , feggeh dat de Luifen, lo 
haaft fy deEylanden Azores op denrugh 
hebben ,fchierhjk verdwynen, enfehierhjk 
weerkomen, als fy die weder fieni 
verftaat dat van \ doorzeylen der miadel- 
linie. Sy worden gefeit door heel \ rland 
om haar vuiligheid overvloedigh tezijii, ik 
fpreek niet van de gevangen huilen. 
Hier van komt fomtijds de Luis-fiekte Lu:=- 
waarvan veele geftorven zijn. De Gefchight riektc “ 
fchry vers verhalen, voornamentlijk die, wel- 
ke door wreedheid een roem oftgodhjkheid 
hebben willen verkrijghen. Van Antwbus 
Epiphcmes lefen wy in de boeken der Macha- Mach: a. 
been , van Herodes Jj palor.it cs by lojepbus- v an 
Herodes Antipas inde Handelingen der Apo- Atuiq. 182 
ftelen , van Pberetma Koningin van Cyre- c *• 
nen , na datfe haar op de Barcei, om haar 
ghedooden zoon , heel wredelijkghewroken 
hadde, by Hetodotus. Van de felve fiekte Hcrod: 
worden ghefcit gbeftorven te zijn Pherecides 1>4 * 
Sijrus de Leermeefter van Pijtbagoras ; KafJ an- 
der , de zoon van Antipater , die de Moeder 
van Alexander en fijn zonen gedoodt heeft : 
Sijila, welken Plinius feit, fich felf opetende, 
enfijneygenftraf barende, geftorven te zijn, 
en dat Sarnmomhus ghefien heeft dat hyvan 
diewreden hoop overwonnen vicrd. tSel- 
ve isv^n Eunius een Haaf in Sicilië, Gakrius J 
Maximinus Sptujippus , de zoon van Eunjrne- 
don , luliams Iuliani den Gods verfaker, die 
te Antiochie de heilige Tafel bepift hadde, 
en andere verhaalt. 
M ? De 
