Genees 
middel. 
Gebruik. 
Atift: H: 
A:l- j.c-ji 
94 HISTORIE VA 
De Genees-middelen tegen defe worden 
velerley by de Schry vers gevonden. Diofco- 
ndes prijft Look metOrego ghekookt, oft 
Koriander met het feLve gedampt. Plinius het 
zaat van Lu is- kruid Tonder baden gedoten: 
Modart en Look met A fijn en Salpeter, ook 
Oly vanRadys die worden buiten.-De afgelei- 
de huid van de Slangen; het zaat van Myrica, 
het water uittebladeren van de Radys wor- 
den binnen ingenomen geprefen. oribafius 
neemt fijn toevlugt tot het Tap van Helxines: 
I^bafes totte bladeren van de Berberis, Aben- 
Jina tot Quikfilver met Rofen-oly gemenght, 
en dat is met quaad. Fallopiw ftrijkt met een 
falf uit Oly, Quikfilver en Wafchghemaakt. 
Sommighe menen datfe daadlijk derven , in- 
dxen ghyeen laken-riem met het felftiebe- 
dreken om den naakten buik bind : De felfde 
is ook de vinder van de fineringh die uit het 
morgh van gekookte Appelen met Quikfil- 
ver ghemaakt werd. Seker Gadhuis Vader 
by Moufetus maakten fijn fieken met Berke 
ryfen een nieuwe huid , welke vol blauwe 
drepen ghefchiidert , de Luifen daar na niet 
meer herberghde. Befie meerby Aldrovamus 
en Moufetus. 
Die van Kuma, Indienmen deSchippers 
geloven magh , etenfe rauw en gekookt, dat 
de Luis-eters eertijds ook deden : Indien 
ghy den geelfughtighen twaalf Luifen met 
Wijn, oft met Boter ingeeft , wordenfe 
feekerlijk geholpen. Sommige dékenfe voor 
de droppel-pis levend en van de grootde in 
de ichacht - Indienfe op ’t hooft groeyen , 
van die in langhduerige fiekte gelegen heb- 
ben , betekenen fyontlofiingh van llekte. 
Het onderfcheid word van ’t onderwerp 
genomen, fommighe zijn van de menfehen, 
andere van de beeden , tot welke Moufetus 
voeght die inde planten ghevonden werden. 
Die de menfehen quellen zijn oft tamme , 
oft wilde , oft Syren die de kleinfte zijn. De 
tamme light tuflen de vingers ghewreven 
fchijnen vierkant, en harder als de vloyen: 
die op’t hooft groeyen zijn grooter en fwar- 
ter, om dat het voght daar vetter is , ook 
zijnfe langer en radder; in ’t overige Iijfzijnfe 
meer dxkachtigh , buikigh , traagh donker- 
wit , met fwarte plekken. A Idmvandus feit 
datfe langher als andere, achter dikker, en 
na ’t hooft fpits eindighen. Sy groeyen ook 
inde wolle, en voornamentlijk de vale klede- 
ren : De kinderen hebbenfe meerder op ’t 
hooft , de volwaflene minder, en dan is ’t 
hooft niet qualijkgeftelt. 
De W ïlde noemen fommighe Liefch-lui- 
fen , en Gier-luifen , de Italianen Piatole en 
Piatones,en wy in ’t gemeen PlatJuifen ; Defe 
befetten ghemeenlijk de winkbrauwen , de 
Liefchen en de Oxels. Sy zijn platter van 
lijf,fcherper van bek , daarfe foodiep mede 
inde huid boren, datfe nau wlijk Tonder quet- 
fenvan de huid konnen afgetrokken werden. 
Sy lopen felden over en weder, maar de plaats 
diefe uitgeholt hebben houdenfe in. Arifto- 
teles feit datfe harder als de tamme zijn, om 
NDE NATURE 
datfe minder bol zijn, en een droge en half 
verbrande ftoffe ghenieten. Sy worden ook 
Motes en Immotes ghenoemt : Sy befchadi- 
gen dikmaal fofeer de winkbrauwen , datfe 
de ogen beferende,hetgefight verdonkeren ; 
Sy moeten m’teeft neerftigh uitgerukt wer- 
den , daar na de plaats met fcherpe fwarte 
feep wel beftreken werden, en indien het 
lichaam heet is, met Quikfilver in het morg 
van een Toeten appel gemengt. Degenees'- 
meefters achten feer hoogh de Loogh van 
Senebladeren, Wijn-moer, en ’t fap van Ge- 
nifta. Vangnana prijft feer het affiedfel van cap'24'. 
twee oneen Luis-kruid,fes oneen Wijn, twee 
oneen Varkens borftels , en een once Quik- 
filver. 
'1 homas a V nga is van mening dat de Sijren 
by de oude onbekent geweeft zijn. Moufetus 
meent datfe de Akandes van Ardtoteles zijn ; 
fy fchijnen van Sijrden Erpein alfogenoemt, 
om datfe onder de huid kruipen. De Latynen 
noemenfe Pedicellos, de Savojarts Sciro , de 
Gal kongs Brigantes , de Italianen Cirones. 
Langius betrektfe onder de Luifen , Moufetus Lan S ; 
niet - Sy hebben geen andere vorm als van een " 
bol,- haar kleinheid word nauwlijks metscaiig: 
ooghenghefien , fo datfe een van de vefelen 
van Epikurus fchijnen te zijn ; fy zijn wit ’ 
behalven ’t hooft :Vannaby zijnfe fwart, oft 
een weinigh uitten fwarte roodachtigh ; Sy 
houden haar fodanigh onder de huid van 
handen , benen en voeten , datfe hoewel 
Tonder voeten holen graven, en daar om- 
trent puisjes vol water by tende , een onlyde- 
lijkjeukfelverwekken. Mette naald uitge- 
graven, roeren fy haar , indienfe van 'de 
warme zon geholpen werden : Met de nagel 
ghedrukt, barften fyniet fonder knappen, 
engheven een waterighe vuiligheid; Het is 
feker datfe tuflen de oogen en’tgeheelelijf 
groeyen , dat verhaalt de Heelmeefter Le. 
1 1 urn by Moufetus: Dit is in een Edele Engelfe 
J uffer van ’t feftigh jaar gefchiet, die by nacht 
en by dachan lippen, tand-vleefch, zolen der 
voeten , hooft , neus en andere leden ghe- 
pijnight, ten leften, als het vleefch opgege- 
ten was geftorven is , enhoedattermeervan 
de omftanders mette naald wierden uitghe- 
graven ,hoe datter meerder andere op volg- 
den. Het grootfte en fpoedighfte ghen e es- 
middel is ghefouten Afijn met eenghedeelte 
Wijn van Sublimaat : Aben^oar ftrijkt het lijf 
met morgh van Meloenen, oft ’t fap van Per- 
fik-bladeren 5 fie meerder in Moufetus. Hier 
toe behoort de T inea die dikmaal op ’t hooft 
groeit , en de wortels der hayren af knaaght; 
hy word met fap van Limoenen met Brande- 
wijn en ghebrand Sout gemenght verdreven. 
Andere prijfen de kruim van Roggen brood 
dikmaal opgeleit ; het zaat dat op de hooge 
Denne-bomen wafcht, totafch ghebrant en 
opgeftroit, is ook niet fchadelijk. Ovicdns 
ghedenkt een beesje by de Ooft-Indianen 
Nigua genoemt, waar van onder de Vloyen. 
Ook moeten wy het beesje Dermeftes niet 
vergeten, hoewel het totte menfehen niet 
behoort. 
