1U HISTORIE 
groen, en de ander vaalachtig. De eerfte van 
de Eghel- Rupfen is het lijf met dobbel - 
fteentjes getekent , en uitten fwart en geel 
gefprenkelt } dehayren ichijnengeël, enhy 
verandert omtrent den Herfft in een afgrauw 
tonnetje. De tweede ghelijkt waarlijk een 
Egel: het halve deel van den rug, te weten 
het voorde is fwartachtigh-geel , en het 
achterde witachtigh-geel : Hy heeft aar- 
tighe, maar heel dikke en fwarte hayren. 
De Rubicola heeft de natuur uitten fwar- 
te afgrauw, weerzyds met dry bleek-geeie 
drepen gefchildert; hy heeft ongemene Iwar- 
te hayren. 
Daar is ook een Cerades,die verfcheident- 
lijk uitten geel-groen geverwt is : de hayren 
midden op den rugh zijn grijs, meteenghe 
dreeptenroodachtigen hoorn. 
Daar worden ook verfcheide Rupfen in ’t 
Wolle-kruit, in de Hop, Scrophularia,Gly- 
cy picra,de Nachtfchade, Elfe-bomen, Olm- 
bomen , de Ocynius en Tithymallus geboren: 
ja yder kruit heeft by na een fonderlmge ver- 
woedende Rups , welke ik om niet oneinde- 
lijk te fchijnen voor by ga. 
De Stinkende van Gefnerus , is de ghe- 
hoornde Rups feer ghehjk , maar met de 
hoorns en in verw eenighfins verfchillen- 
de. Ik heb hem op een muer kruipende 
ghevanghen, in’t begin van Augudus, in’t 
jaar * 5 yo. Hy heeft een befwaarlijken reuk, 
die by na vergiftigh is. Als hy gram is gaat 
hy voort met een opgherecht hooft, en de 
twee voorde voeten ; Ik meen dat hy blind 
is : Hy is een vinger dik en langh , en de 
rugh is fwart , met eenighe verdeelde barfe 
hayren befet : de verw van den buik is uitten 
geel rofachtigh : en ’t gheheele lijf is met 
veerthien kerven verdeelt : yder kerf heeft 
over den rugh een groef oft rimpel : het 
hooft is fwart en hardachtigh , de mondt 
heeft tanghen , en is als een faagh ghetand : 
metdefe tanghen bijt hy ai wat hy vat : hy 
gaat op fedien beenen , en is buiten twijf- 
fel ghelijk het grootde deel der Rupfen, 
vergiftigh. Ver^erw heeftghemeent dat het 
de Pityocampe, andere de Scolopendra is : 
maar het ghetal der voeten lijdt niet hem 
een Scolopendra te noemen 5 Ik konde nau- 
lijks fijn reuk verdraghen , wijl ik hem le- 
vendigh befchreef : Hy heeft twee Stoven 
met fijn verfoeilijken dank foobefmet, dat 
ik daar niet in konde duren. Dit fchrijft 
Gejnerus. 
III. LID. 
l/an de Rupfen van ^AldroVandns . 
I. STIP. 
Van de Rupfen in de eer Be plaat. 
A Ldrovandus heeft ons in les verfcheide 
platen , verfcheide gedagten van Rup- 
fen vertoont. In de eerfte geeft hy’er negen. 
De eerde van de eerfte plaat is van de groot- 
de en geftart, te weten meteen dart die op- 
VANDE NATUPLE 
waarts gebogen is : Hy is geheel geel , met 
blauwe ringen endiedrykantig, tuffen wel- 
ke weerzyds fo veel fwarte dippen zijn ; de 
mondt is ook fwartachtig. Als ik hem eeni- 
gentijdtin mijn huis opgevoed hadde heeft 
hygeen popoftwebhe gheweven, maar tot 
een tonnetje verandert zijnde , een geele 
Rappel voort-geteek, te weten die, welke 
wy in de eerfte plaat van de Kappellen , op 
de derde plaats gegeven hebben. De twee- 
de van de felve grootte , en mede geftart , is 
wat geelachtigh , en geheel donkerachtigh, 
met fwarte dippen en ringhen verfien. De 
derde uit het geflagt van" de middelbare Is 
ook gheftart , ande zyden donker-geel , en 
over den rugh met kromme drepen van een 
fchoon roode verw vereïert , en fwarte rin- 
gen , die met witte dippen getekent werden. 
De vierde heefteen dart in ’t einde heel fpirs 
is geheel groen, met fwarte ringen , en veer- 
thien voeten ; Hyeet kool en ander moes- 
kruiden ; Uit dit geflagt worden voorna- 
mentlijk die Kappellen voort-geteeit , wel- 
ke klein van lijf, en uitten groene wit zijn j 
want de Kappellen houden by na alle de 
verw van fijn Rupfen, gelijk Arjjloteles mede 
getuigt. De vijfde is van de grootde , geel en 
groen geverwt , met dry hoekige groene ftre- 
pen op den rugh, en rode dippen ghevlekt. 
I Hy draaght fijn dart en hooft altijdt ver- 
j heven; de dart is met eenighe ruighe vlek- 
ken verfien , en heeft onder een merkelijke 
fwarte plek. Hy eet graagh bladeren van 
Liguftrum oft Rijnwilghe , en heeft veer- 
jthien voeten. De fefte is grooter van lijf, 
met een kleinder bek en voeten , geheel van 
een felve verw, maar bleker, enmetkrom- 
j me ftreepen , meer na ’t blauw als ’t groen 
j hellende : tulfchen yder ringh wordt hy 
1 met een byfondere fwarte dip gheteekent ; 
want de andere dippen die over het vordere 
lijf zijn hellen naar het rood: opwaarts over 
den rugh is de verw meer geel, onderwaarts 
na de voeten meer groen. Hy houd fich veel 
in de wilde Wijngard , en is in dart de ho- 
vende ghelijk. De fevende is geheel neer- 
waarts na ’t faffraan hellende , opwaarts 
met dryhoekighe ftreepen onderfcheiden, 
als in de vijfde, maar die blauw zijn , met 
fwarte dippen ghefprenkelt : de voeten 
en bek zijn fwartachrigh. De achtfteisheel 
klein, nochtans geftart, en merendeels fwart- 
achtigh ; op den rugh heeft hy twee heel 
kleine gele drepen , tullen welke een an- 
dere brede en groene loopt j hy heeft een 
rond hooft, veertien voeten, an’tuitterfte 
van den aars een byhangfel, dat hy langs de 
aard deept : de dart is ten anfien van ’t lijf 
grootachtig. De laafde heeft de Schilder 
een weinig te rouw gefchildert : want de 
witte dippen , met welke hy n u met grooter, 
dan met kleinder over ’t gehele lijf bezait 
is, vertonen haar heel donker: Hy is by 
na gheheel yfer-grauw, an’t uitterde van 
den aars , de dart , de voeten en ’t hooft 
rood , en ook met een brede roode dreep 
van 
