122 
HISTORIE VA 
Boven is gefeid dat van den a ƒ . May tot 
den 29. de vierde veranderingh in verfchei- 
dengedaanis : Van dees tijd dan totten fe- 
vendenjuny , en voorts op den achtften , ne- 
enden, thienden en elfden trachten fy heel 
egeerigh na voedfel : derhalven als fy vet 
en groot geworden zijn , moet haar dry maal 
daaghs, en op de lefte dagen vieren meer- 
maal eeten gegeven werden ■, want als fy be- 
quaam worden om te fpinnen eetenfe gra- 
ger , en flokken de bladeren ook mette rib- 
ben in : Maar ghy moet anteekenen dat’er 
omtrent derthien daghen verlopen tuffen 
haar vierde vervelling , en de onthoudingh 
van fpijs, oft het beginfel van haargefpin ; 
want de tijden Haan op malkander, van den 
25 . May totten 7. Juny , van den 2 6 - tot 
den S. van den 27. totten 9. van den 2^. tot 
den 10. van den 29. totten 1 r. op welke ik 
de lelie heb opghefloten , uitghenomen een 
klein Mannetje, dat langher volharde in’t 
eeten. De meefte beginnen omtrent de le- 
lie daghen een geele verw te knjghen, die 
van achteren begint, en van daar totten bult 
van de borft lich verfpreit , hoewel eeni- 
ghe meer en by na geheel geel werden , en 
andere uitten wit en geel vermenght blij- 
ven. Als haar tijdt ghekomen is, fcheiden 
fy haar na de zyden van de doos, noch ra- 
ken de bladeren mette mondt meer an, hoe- 
wel fy daar over kruipen : Eenighe hechten 
haar draden an de hoeken, gelijk of fy wil- 
den beginnen , andere kruipen langhs de 
kanten , en fnuffelen overal om een fchuil- 
plaats te vinden. Ik heb de meefte in papie- 
re huisjes befloten, die ik hier en daarneer- 
fette , waarin fy mettet knagen van de kan- 
ten eenigh geluid maken j maar daarnaden 
droghen en vochtighen drek van den buik 
(want dan lofen fy tweederley drek ) uitge- 
worpen hebbende, hechten fy die an deach- 
terlle wanden van het papiere huisje met 
fodanighen tayheit oft’er an ghelijmt was : 
daar na dry geduerige dagen befich zijnde, 
maken fy haar pop, en die volmaakt zijnde, 
verleggen fy ten vijfde-maal de huidt, met 
het hooft en de Hart , en worden in een 
nieuw-boorling verandert : Andere in geen 
papier gefloten zijnde, maareenige takjes in 
de houtedofen leggende, heb ik haar felf een 
plaats tot een neft laten uit-foeken ; daar ghy 
moet anmerken datfe meelt de kanten 
foeken , en maken meelt haar fpinfel, foo 
het moghelijk is , in een felve plaats • eeni- 
ghe dat in de rechte , en andere ter zyden 
wijdt en breedt uitfpannende : Indien de 
plaats engh is , wordt de pop ter zyden wat 
ghedrukt, en houdt haar ey-rondeghellalte 
niet geheel. De een is veel langer , breeder 
en dichter, na de grootte en fterkte van de 
Zyworm. Sy verfcheelen ook in verwj 
want fy zijn oft goudt-geel, filver-wit, en 
citroen-geel , die tweederley zijn ; want 
eenighe fchijnen groenachtigh , en andere 
meer Citroen- verwig, hoewel defe alle van 
fotnmige groen genoemt werden. De voor- 
NDE NATURE 
loper van alle , fo veel ik heb konnen anmer- 
ken, is wit , behalven eenige weinige , die een 
Citroen-verwig fpinfel maken j Eenigegout- 
geele hebben de binnenlterok wit, en de Ci- 
troen-verw is nietllantvaftigh : want als de 
poppen in water uitgefpreit werden wort de 
draad wit, en in loog geelachtig, en z : Maar 
het is nodig de Hof der zijde te befchou wen, 
en wat dat geen is, ’t welk de draadt fodani- 
gent’famen-hangende lengte geeft. 
Derhalven als ik een groote hier en daar 
dwalende worm fach , heb ik hem een draad 
om den hals geworpen , en om op te fmjden 
na my getrokken ; en hoewel hem de keel 
geworgt was, leefde hy niet-te-min hartnek- 
kig, en was nauwkeurig in’t gevoel: want 
opyder fneevan den rugh, nauwlijks van’t 
mes geraakt zijnde , kromden hy fich gewel- 
dig, als of hy lich metten bek en voorlte voe- 
ten wilde te hulp komen. De huidt doorfne- 
den zijnde, heb ik een langen darmgelien,als 
van een Snoek , an ’t voorlle deel hol en wijt , 
maar achter nauwer : op die darm lagen de 
fenuwen oftflagaderen ,diefich geduerigop 
en neer beweeghden , en an den boog van de 
Hart eindigden. Defe boog doorfneden zijn- 
de , lieper niet alleenlijk een denbaar geel 
vogt uit, maar de einden van de fenuwen lig— 
ten haar in’t bewegen op, en de beweging ver- 
flauwde : defe darm heeft een dobbele rok, 
een uitterlijke dik, de andere innerlijke dun > 
de dikke is feer gevoelig, en omtrent de ftrot 
met veel flijmerigheidt befet , welke daai 
na in de Nycedalus oft Kappel ftof tot vleu- 
gels en ’thayr verfchaft, ghelijk de uitter- 
lijke vogtigheid tot een fchel oft tonnetje 
t’famen-runt ; de dikke rok doorfneeden 
zijnde , komt de darm noch met de dun- 
ne rok bekleedt , uit , welke noch veel van 
de fpijs daags te voor uitte groene bladeren 
getrokken, in fich behoudt : Men liet ook 
uitten doorghefneden dikken rok van den 
darm veel cfoorfchijnende vogtigheid vloei- 
jen , welke ik meen in plaats van bloedt te 
zijn, en door kokingh in de ftof der zijde, en 
de leden van hét beesje te veranderen. Het 
hooft afgefneden zijnde, puilt het begin van 
de ftrot uit, emvertoont feer wel het hooft 
van eenNijmph oftNiemvboorling;De darm 
metten ingefloten drek uitgenomen zijnde, 
vertonen haar in den buik eenige t’famen- 
runningen,in gedaante als Wormen, van wel- 
ke eenige tay en ly migh, andere geel, andere 
wit zijn , en onder die twee groote, de ande- 
re klein, de W ormen fo gelijk, datter niet ont- 
breekt als de huid en ’t leven ; fy eindigen an 
beide toppê ineenfpits,maar haar ftant inden 
buik is dufdanig,dat yder fpits na de ftart ge- 
keert is, en het lijf dobbel ge wou wen leit:Gy 
foud leggen dat het een t’faam- gevouwen 
draad was indien het begin van den draad te 
makê van het fpits af begint , is noodfaaklijk 
datfe van de ftart na de mont omgekeert wert : 
ik meen dat de kleine witte deeltjes een fwak- 
ker,en de grote een ftijver draad gevë; Ik heb 
defe Wormtjes uitgenomen , en gefien datfe 
op 
