E.R GEKERFDE DIEREN. 
ijir 
Koiumelia 
R:R; i. 
c. 10. 
Kolumella 
12. c. 2 . 
IV. L I D- 
J/dïide Curcu/io oft Kjddnder. 
D E Kalander , die in een Rappel veran- 
dert, wordt onder deRupfen geftelt,hy 
heeft die naam ghekregen na de ghetuigems 
van Varro , om dat’er by na in hem niet anders 
als een rop ghevonden werd. Daar komen 
veele van haar voort als het Koorn eerft ge- 
mayt zijnde nat , eer het hardt genoech ge- 
droogtis, wordopgeleit , oft dat de ven (Iers 
van de Koorn-folders tegen de Zuide windt 
(laan. , _ . . , 
Sy worden fo wel in de Bonen ais in de 
Tarw gevonden. Hetenigftegenecs-middel 
tegen haar opkomft is,dat men het Koorn be- 
hoorlijk opdeit, en de Bonen als fy op ’t veld 
gedroogt zijn, met’er haaft eer de Maan vol 
werd , dorft'en binnen haalt. K^ato ghebieclt 
de dorfch- vloer metdroefem van oly te on- 
derleden ; Kolumella met de felve de mue- 
ren te beftrijken , en z: Sy worden gedood t 
met pekel daar look in gekookt is, indien 
de grondt en mueren daar mede befproeit 
werden. Sy vluchten voor de Sabina , de 
Veil , de bloemen van de Hop , de bladeren 
van de Notc-boom, deAlfem, Averu, de 
Nigellaenz : Het is by de Oude en ons an- 
gemerkt dat het faat van de Rapen een won- 
derlijke kracht tegen haar heeft, om dat het 
foet en olyachtigis zijn fydaar feergraagh 
na , en vervult zijnde , barfien fy daar af. 
Befie hiet meer van in de Koorn -Wor- 
men. 
II. OPSCHRIFT. 
J/an de adrt-gekerfde ‘Dieren [onder "vleu- 
gels met veelvoeten. 
I. HOOFT-STUK. 
J/an de » Afellus oft ‘Pijjebedde. 
D E veelvoetige gekerfde fonder vleu- 
ghels zijn de Afellus , de aard-Scolo- 
pendra, en J ulus. De naam van Afellus heb- 
ben de Latijnen an dit dier gegeven , niet 
om dat het den Eefel gelijkt , maar na die 
verw helt. Eenighe noemen t Cutio , en 
Porcellio, Plimus hondert-voet , by Arijlote- 
les Onos genoemt , by de Griekfe Genees- 
Meefters Oniskos, by Diosfyrides Kubans,by 
jtbfyrtus Onikos, by de Afianers na ’tfeggen 
van Galenut Kyamos.’t zy oft vande vorm der 
ïff “ :j * Bonen , die hy gelijkt als hy fich in malkan- 
Affea. i. der rolt , oft om dat hy uitte halmen , en 
pï'Medi"' hauwen van de Bonen voort- komt. PU - 
Facuk. nius noemt hem Tyion van de hardigheidt 
van fijn huidt : andere Julon, maar qua- 
lijk. 
Het is feit Moufetus een klein dier , nauw- 
lijlcs een dwarfe vinger langh , een halve vin- 
ger breedt, uitten blauweïwartachtigh ; Hy 
heeft veerthien voeten , weerzyds feven , an 
| yeder voet een gelid, datnauwlijksfienbiuir 
I is: twee korte fprieten, daarhy de weg mede 
I afpeilt : dezyden omtrent de voeten zijn ge- 
tand ; Angeraakt zijnde , rok hy fich tot een 
rond bolletje. 
Onder de tegels en water-kruiken,he‘eft hy 
geheel de verw van een Efel. Hy groeit van 
het uitgeknaagde pit der bomen, ’t welk tuf- 
fen de ftam en fchors verrot , gelijk ook on- 
der de fteenen, water-kruiken en z: Daar 
na verfamélen fy , en legghen witte eyren , 
de blinkende Parlen ghelijck , en die veel op 
een plaats, ghelijck wy in’t jaari, 8 ^ heb- 
ben anghemerkt. Sy leven met een lauwe 
voghtigheid , en verfchuilen Swinters in de 
reten van de muiren. U it de eyren komen 
eerft hardachtige wormtjes , die enigfi ns on- ' 
beweeglijk en wit zijn ; Daar na fuigen fy den 
dauw en vogtigheid op de wijs van de oude. 
Sy worden in warme en droge landen ook ge- 
vonden, maar daar boeten fy metten damp en 
dauw van den nacht al wat door de hitte van 
den dach uytgewafemt was. Dat hy an Ari- 
flotelcs niet is bekent geweeft , word hier me- 
de bewefen, om dat hy uitgenomen de ft art, 
hem mette Zeeluys vergelijkt. 
Sijngebruik is inde Genees- konftveeler- 
j leidy openen, verdunnê, en verdrijvendy hel- 
I pen totte water-lofingh , indien fy met Wijn 
! geftampt gedronken werden. Sy drijven het Diofco- 
graveel af, indien twe geftampt met een half- 2 - e - 
vierendeels loods Muifen oft Duivendrek 3 7 ' 
ingegeven werden. Gafewarghebruiktfe met 
Honig-Wijnin de Geel-fugt.Indeeng-bor- 
ftigheidwordenfe metHoniggelekt van Af- 
klepiades geprefen, Holler jus en Agrikola bevef- 
tigen het Iel ve : Sy genefen by na alle fiekten. 
der oogen, uitghenomen deStaar , in dien fy 
verfch en wel geftampt , uy tterlijk oft inner- 
lijk, met een bequame vogtigheid werden 
gebruikt. Ik fal niet van de pijn der oiren,van 
deheteghefwellen achter de felve oft van de 
Kropfweren fpreken. Levend op-geleit ge- 
nefenfe de vijt , fy ghenefen met het derden- 
deel terpentijn gebruikt degefwellen van de 
lieflehen. Een falf uit een onfle populioen 
falf, een onfle oly van rofen,daar ook een onf- 
fe piflebedden in gekookt, en met vier afen 
faftraan gemenght is, word tegen de fpeen- 
aderenfeer geprefen. Andere kookenfemet 
vet en boter", en vermengenfemet eendoyer 
van een ey. Dryonflen oly van Violen, daar 
vier piflebedden in gekookt zijn tot dat een 
derdendeel verfoden is , houden van buiten 
opgefmeert de foute finkkingen tegen. 
’tGeen ik vanderijfendefteengefeitheb, Hartm; 
houd Lauremhtrgius voor feker , ’t welk Hart- t 
mannusodk toeftemt. Nahet ingenomen gé- pag. ióo. 
nees-middel volgt een hitte over’t gehele lijf, 
en een moeylijken dorft, met pijn omtrent de 
voeten. Belie haar bereiding by Lauremberg in 
een by fondere handelingb. Hy word vande 
Kinkvorfchen gegeten, alsookvandeLant- 
KinkvorfchenenSlangen.Totte piflebedden tsieremb: 
behorende PollinenKoyayahoal. DePollin lt 3- c,lS * 
heeft een wonderlijke ktaght om fplinters 
R z uit 
