D L' R GEKÊRFDE DIEREN. 
- r n 
met veel riemen verfien zijn, na den naam 
van dit dier,de fel ve gelijkenis paft Nt kander 
deScolopendra ook toe, waar uit blijkt dat 
de Julus, en Scolopendra gelijkvormigh zijn. 
DeSpanjaarts noemen defe Centopeas , dat 
is hondertvoet, de Italianen Centogambi, 
de Engelfe ( mogelijk uit my) fullen hem 
Gally-worme noemen. Numenms heeft nae 
het getuigenis van Atheneus 1 . 7. de 1 war te 
aard- wormen ook Julus gcnoemt : Niet te 
min indien fy niet veelvoetigh zijn, konnen 
fyonder’tghetal, endenaara van de Julus 
niet betrokken werden. Dejulus dan is een 
korte Scolopendra , ghelijk ghefeit is , in t 
getal der voeten , niet alleenlijk de I ïilebed- 
de en Rupfen, maar alle ghekerf de dieren 
te boven gaande. Van dejuluszijn fomnu- 
ge glat andere ruigh j lk heb een glattein de 
Krop-falade gevonden , fo dik als een kleine 
water-bies, enfogroot alsghy hier fiet: lijn 
hooft was heelfwart , en de rugh goud-geel : 
De buik uitten blauwe Silver-fchoon , en fijn 
voeten en hayren fo veel in getal datfe e 
geheugenis en de ogen ontlopen. De twee- 
de was heel fwart , uitgenomen een witte 
ftreep , die van ’t hooft recht over den rugh 
na de Hart liep. De derde was geelachtigh , 
en fijn hooft roodachtigh gelijk ook de voe- 
ten ; maardefprieten, en hayren omtrent de 
ftart waren blauwachtigh. Indien ghy dc 
vierde fwart - roodachtigh van lijf maakt , 
en de voeten mette lprieten wat flauwer , 
fult ghy lichtlijk fijn gedaante volmaken : 
Van defe hebben wy fommige gevangen die I 
uitte Mofch van de bomen tuffen de fchors 
verrottende voort-quamen , en andere die 
onder de water potten , oft verrotte bomen 
verborgen lagen. Ik heb niet meer als twee 
gehayrde gevonden : Deeerftekroopm dele 
vorm en geftalte over een muer ; hy was wit 
met korte fwarte hayren. De tweede was 
blauw van buik, en op den rughangenaam 
peel de mond rood , fwart van ooghcn , en 
grijs van hayr : Hy verberght fich inde ou- 
de verolmde bomen , tuften de ftam en 
fchors ,en ook tuften de ftenen die met dich- 
te Mofch bekleetzijn : Alle de Juli krullen 
haarfelven angeraakt zijnde, tot een ronde 
bol. 
Of fy vergiftigh zijn, weetik met; maar 
fo dat waar is, lb is voorwaar fennim heel 
ghelukkigh , die haar onbefchadight ver- 
fcheide reifen mette bloote hand geterght 
en ghequetft heeft : Georgius Jgnkola , be- 
fchrijft een Julus van kopere verw ( maar hy 
noemt hem Scolopendra ) met defe woor- 
den : De heel kleine Scolopendra Word ge- 
teelt , en leeft inde Hammen van de bomen , 
oft onder de palen die inde aarde Haan , 
waar van hy de naam heeft , welke beweeght 
oft uit-gheroeit zijnde , komt hy voor den 
dach, die anders foude verborghcn blij ven. 
Hy heeft geen pennen maar veel voeten, 
alshy kruipt , verheft hy’t midden lijf als een 
boogh, indien hy met eenftokjeoft yet an- 
ders gheraakt werd , trekt hy fich t’famen : 
Hyis Koperachtigh van verw, dun van lijf 
nocht breed, en dry dwarfe vingers lang , oft 
ten hooghfte vier. Daer word noch een an- 
der gedaante by na op de felve plaats gevon- 
den , die rond en klein van lijf is , omtrent fo 
dik als een draad , en bleek rood geverwt , en 
met fo veel kleine voeten verfien , dat het 
onmogelijk is haar te tellen; hy is mede vier 
dwarfe vinghers langh. De Scolopendra van 
Avicenna , heeft maar 44 voeten , is een hand 
breed langh, foodun en klein dathy in de 
oiren kan kruipen, 1. 4. fen. <s.tra£t : y.c. 19. 
Het vergift van defe feit hy is oft niet oft 
heelfwak, en maakt geen groote pijn , welke 
mette bloemen van Affodillen, oft met Azijn 
en Sout terftond gheftilt werd. In dien, feit 
Gefnerus onfejuliin dehuifenkomen , verga- 
deren fy haar by de befte Suiker, ghelijk de 
Muifen by de befte Kaas. Onfe Bruerta , 
een heel gaauw en ervaren onderfoeker van 
de natuur, feit dat hyin Engheland Scolo- 
pendrat, die’s nachts luchten, en geheel blin- 
kende van lijf zijn , op de heide ghevonden 
heeft; Welk ik , hoe- wel hy niet ghewênd 
is tè liegen, ten overvl oed geloven fal : Doch 
daar om fo veel te meer , om dat Oviedus feit 
het felve in Nieuw-Spanje op de velden, en 
t(ardus in Hoogduitflantin de voghtige Kel- 
ders angemerktte hebben. Het is wonder- 
lijk ’t geen Plutarchus verhaalt , d'atter een 
ruw beefje met veel voeten fnel voortlopen- 
de, en met veel zaats verfien , van een jongen 
van veerthien jaren binnen Athene is uitge- 
worpen t. 8 . Sympof. probl. g . De Kelder 
J ulus gebrand, en her poeyer ingegeven, ver- 
wekt wonderlijk het water maken. Merula 
feitjhetfap van de Julus, met het bloed van de 
j Piffebedderi uitgheparft, is een Goddelijk 
Genees-middel om de witte vlekken van de 
ooghen tegenefen. Arnold. Brevzor. 1 . c. *8. 
Tot hier toe van dejulus, van welkers aart 
ik het ghevoelen van Hefyclmis , Ariltoteles , 
: Ntkander , Lijfapbre\i en Ardoymts vporbyga , 
|om dat hetverfcheidenjenonwaarachtigh is. 
R 3 
BE- 
