^loufet ; 
Wee* .• 2 
Ca p. 19. 
der gekerfde 
De plant- wonnen zijn ofcboom,oft heeften 
ofr peul, ofc Koorn, oft Kruid- wormen. 
Deboom-wormen eten oft het hout , oh 
de fchors, oft de bladeren, bloemen, oft 
vrughten. 
Die het hout eten, worden twederleion- 
' derf cheiden, oft van de boomen felf ; oft van 
’t hout. Sommige befchadigen de vijgh , an- 
dere de kork , eyken , kaneel-boom enz : 
Die in de vijgh-boom ghe vonden werden. 
Daar van komen fommighe uitte bomen lelt 
voort, oft worden daar in gebaart, welke Ce- 
raftes ghenoemt werden. Want wijl het 
meefte" deel der Wormen in ghedaantc en 
vorm verfcheiden is , nochtans is hetvoor- 
naamfte onderfcheid in defe , datfe in d een 
boom oft vrugc geboren werden , en in ande 
re overgebraght zijnde , niet konnen keven 
N ochtans feitmen dat de Ceraftes in de olijf- 
boom groeit; en in de vijgh boom jonghen 
baart. Derhalven heeft de vijgh-boom ook 
fijn eigen Wormen , en broeit de vremde die 
hy gekregen heeft, ook uit, maar fy verande- 
ren alle in de Ceraftes , die enig klem geluid, 
als een gekrijfelvan haar geven. 6ijpontmuj 
eigentfetwee hoornentoe. Alshymetkna- 
ghen fo grooten gat ghemaakt heeft , dat hy 
ftch daar in kan omdrayen , teelt hy een an- 
der diertje voort , en verandert , op de wijs 
der Rupfen, de een gedaant in d ander. 
De kork-boom word gequelt met eenighc 
rofche havrighe wormtjes , en daar van fterft 
dieren. 
'IS 
feit P/wttöxqtialijk den Olijf-boom daar Ey- 
ken uit- gegraven zijn; want dewormR.au- 
ka die inde wortel overgebleven zijn krui- 
pen inde wortel van de Olijf-boom over , en 
befchadigen dien. 
De Schors- wormen worden weinigh van 
de oude genoemt; de thienvoet , die Klopt 
ghenoemt werd , hebben wy boven befchre- 
ven. 
DeSyroneseten de bladeren en bloemen 
van de bomen , welkers dikte hoe groot die 
zy , kan daar uit geoordeelt werden , dat hy 
tuften de vliefen van de bladeren door- bo- 
rende, inkruipt, fonder de felve vliefen te 
fcheuren : Behalven de Afijn-worm (feit 
Iobanncs Kamerarius , heb ik geen worm fo 
platgefien : De holten diehy maakt, gelijken 
dikmaal heel dunne veefeltjes ; Sy befchadi- 
gen meeft de bladeren van dcKars en Ap- 
pel boom , daar fy zat zijnde , uitvallen , en 
fchijnen als uit veel Pompoen-zaat , inde 
breedte t’faam-gegroeit, gevormt te zijn , be- 
halven dat fy veel klemder zijn: Van defe 
dood zijnde, groeit een ander diertje , ghe- 
lijk ook defe van andere. 
DeSijroneszijn de Akari oft Maijenheel 
ghelijk, welke de Engeife , die foo in ’t hout, 
fchors, bladeren, bloemen , en vruchten der 
bomen, alsook die inde kaas en het wafch 
voortkomen, Mites, dat is kleine, noemen. 
Sy verfchillen van de Sijrones daar in , datfe 
fchijnen uit veel Akari te beftaan. Maar de 
rofche havrighe wormtjes, enaaar vaimtui ~ ' r 
L Pn verdort De Mifpel-boom teelt ook Akarus is felf een rond wit dierte met fes 
ouSon, fodan.ge Wormen , maar voeten, enfoklem dat het heel hard tuilen 
foihrX' verhaalt, footeralsin andere 1 den duimen vingers gedrukt, om : fijn 1 kk,n- 
De Alburnus brenght een worm j’^Tamiomdat 
bomen. 
voort van vorm als de Hout-yorm Thrips 
cenoemr, waar uit daar na de Muggen, oft 
een gedaante van Nacht-kappellen voort- 
komen. By Hefycbius Xylophagi «noemt, 
om datfe de wilde Peer -bomen befchadi- 
gen;Het wormtje van de Efkulus oft Eyken- 
Heefters (van Suetonius Galbus ghenoemt; 
is van een wondere kleinheid, waarom die, 
welke al der - eerft de by - naam van Galba 
onder de Sulpity gekregen heeft, a io van 
fijn kleinheid is ghenoemt. De Platanus 
brenght de Karabus voort ( na’t feggen van 
jinlioteles en Hefycbius ) een worm de Zee- 
kreefren gelijk, met fes voeten verben. De 
Kafioborus Scolex van Hefycbius' word aldus 
geboren ( na’t ghevoelen van Theophrajtus ) 
fv fnijen takken van de Kanncel-boom , en 
naven die verfch in Ofle-huiden , uit dat 
rottende hout feitmen dat defe Wormen 
groeven die het hout knagen , maar de fchors 
om firn fcherpigheid niet anroeren: Dathout 
is ten huife van Pennius gefien , t welk van 
een Wormtje ilitgegeten , en afchgrauw van 
verw was , niet heel hard , geheel onlmake 
lijk, en fonder reuk , recht anders als fom- 
mighe Portugefe Koopluiden , en eenighc 
Baftart genees- meefters onkun digh van de 
enkele genees-middelen,beveftigen. 
De Worm Rauka groeit inde wortel van 
de Eyke-bopm , en befchadightfe ; men fet , 
neiametKan ucicuduigiJL 0 
eri Anfiotel.es hebben hem Dmos Tafflion, dat 
is Jupiters-Schafmeefter ghenoemt, moge- 
lijk daarom, om dat hy de dikfte Wijn-vaten 
door-boort. En voorwaar indien’er niet god- 
lijks in dat dier was , hoe foud in fo kleinen 
beelje fo veelkragts zij n.Op de bladeren van 
debeuke-boom worden ook een ighe kleine 
knobbeltjes gevonden, daar kleine Worm- 
tjes in zijn. 
Die in de vrugtder bomen groeit , word, 
(fyoTbecpbraJtus {preekt ) Scolekobrotos ghe- 
noemt , weïke wy ook als fy noch onrijp is in 
de kork , peer, en rnifpei-bomen fien. De 
Olijven hebben een Worm foin de fchelals 
in de pit , die Karpa , en by 7 btopbrafius een 
peft ghenoemt werd, die niet behoort ver- 
waarlooftte werden; mitsfy niet alleen het 
fap en den oly verteert , maar ook de harde 
fchel van de karn op eet. In de door-boorde 
galnoten, word ook een W ormtje gevonden, 
dat middenin het mergh groeit, waar uit daar 
naeengeflagt van muggen en vliegen voort- 
komt: ghelijk V aleraudus Dourej een Kruid - 
menger vanLyons, befchrijft. Daar groeijen 
ook fomtijds Wormen in de eijke-bomen , en 
zijn vofe appelen: Waar uit de ftarkundige 
fchaarfheid van leeftoght voor dat jaar voor- 
fegghen. Dat’er Wormen in de fink-nooten 
zijn , is bekender , dan datmen dat behoeft te 
bewijfen : voornamentlijk in voghtighe So- 
mers. 
